Құдайбердіұлы Шәкәрім [ 5 бет ]

1.Шәкәрім Құдайбердіұлы
2.Өмірбаяны
3.Абай ұстазы
4.Шығармалары
5.Өлендері


Дисциплина: Әдебиет
Тип работы: Материал

Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 200 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можете вывести на банковскую карточку
Требование к загружаемым файлам.
  • Язык: казахский или русский
  • Если язык русский то тематика работы должна быть РК (Республика Казахстан)
  • Количество страниц минимум 4
  • Нужно указывать колличество страниц без учета страниц: титульный лист, план, список литературы

Урезанное содержание работы для ознакомления
Құдайбердіұлы, Шәкәрім
Дүниеге келгені: 1858 шілденің 11
Қайтыс болғаны: 1931
Шәкәрім Құдайбердіұлы (1858 - 1931) — қазақ ақыны.
Туған жері қазіргі Шығыс Қазақстан ... Абай ... ... 1858 ж. ... 11]-де дүниеге
келген. Оның әкесі Құдайберді Құнанбайдың үлкен бәйбішесі
Күнкеден туған, Абаймен әкесі бір, шешесі бөлек. Шәкәрім сонда
Абайға немере іні ... ... бес ... ... ... екі жылдай оқиды. Құдайберді
отыз жеті жасында дүниеден өткенде, атасы Құнанбайдың
тәрбиесінде болған Шәкәрім жетімдік ... ... ... ... ... атты ... бес ... ауыл молдасынан сабақ ала
бастағанын жазады. Атасы оның көңіліне қаяу түсірмей,
бетінен қақпай, еркелетіп өсіреді: ол жөнінде ақынның өзі:
«қажы марқұм мені „жетім“ деп аяп, ... ... ... ... ... ... не келсе, соны істеп ғылымсыз
өстім» деп өкіне еске алады. ... ... бала өсе келе ... жиып, жеті жасынан бастап өлең сөзге бейімділігін
танытады.
Оның ерекше зеректігін ... Абай ... өз ... ... ... ... орысша үйренеді. Былайғы өмірін
ғылым білім қуумен қатар, домбыра тарту, гармоньда ойнау, ән
салу, саятшылық құру, сурет салу, т.б. өнерлерге арнайды.
Оның ... ... ... ... ... ... тобы, ұлы
Абайдың тағылымы болды. Ол жас Шәкәрімнің азамат және ақын
ретінде қалыптасуына ерекше әсер етеді. Абайдың кеңесімен әр
түрлі кітаптар оқуға машықтанған ... ... ... ... ... ... ... өнерін де таныта
бастайды.Абайдың жаңашылдық дәстүрін дамытып,
Абайдан кейінгі екінші реалист ақын атанды. ... ... ... ... ... ... де, көкіректі қарс айырған
трагизм де тән. Ақын нақты өмір суреттерін, туған табиғаттың
әсемдігін ... ... 19ғ. - дың аяғы мен ... ... ... ... ... қызу
үн қосты. "Кел, жастар, біз бір түрлі жол табалық!" ... ... ... ұлы ... үлгі-өнеге алуға,
содан үйренуге шақырса, "Жастық туралы", "Кәрілік туралы"
(1879) өлеңдері Абай үлгісінде жазылып, адамның өмір жасын жыр
етеді. "Өмір", "Сәнқойлар", "Ызақорлар", "Құмарлық", ... ... ... ... ... ... жағымсыз қылықты сынға алады.
Ғашықтық сезім таза, пәк жүректен ... айта ... асық ... "Шын ... ... ақ жолға,
өнер-білімге үндейді. "Жастарға" (1880), "Арман", "Насихат"
(1881) атты өлеңдерінде әртүрлі тап пен топ ... ... ... ... ... әлі ... ... дұрыс
қойылмағанын сө з етеді. Ш.Қ.- қазақ поэзиясында ... ... ... ақын. Бірақ кейбір
өлеңдерінде ("Бай мен кедей", "Бай мен қонақ") мәселенің
әлеуметтік мәнін ашуға бара бермейді. Үстем таптың
озбырлығын, қиянатын айтумен ... ... ... ... ... арың басшы болсын" деп уағыздайды.
"Жуандар" деген өлеңінде байларды сынайды, бірақ таптық
көзқарасты санасына терең сіңіре алмай, ағартушылық
көзқараста ... ... ... ... ... бірі - ... адам
мен табиғатқа қарсы жұмсалуы, империалистік соғыс кезінде
адамның қырылуы, озбырлық пен зорлықтың орын ... ... ... ... ... ... ... ой, толғаныстарының биіктігін,
заманалылығын аңғартады. ("Патшалар сансыз шығыс
қылады", 1919; "Адам немене" 1915) , ... таңы ... ... туы ... (1917) ... Қазан революциясына
арналған. Ақын жарқын өмірді, болашақты, бейбітшілік пен
берекелі тұрмысты жырға қосты. ... ... ... рет ... ... ... ... жаңа заманның
өзгерісіне үн қосуы әлі де тосаң. Оның мұраты бұрынғысынша
адал еңбекте, рулық ... ... ... жарасқан
тұрмыс құруда еді. "Қош жұртым" өлеңінде (1931) жапан
түзде жалғыз жатқанмен халықтан қол үзбегенін, болашаққа
сеніммен қарайтынын ... Бұл ойын С. ... ... ... білдірген.
Шәкәрім ауыз әдебиетінің суырыпсалма ақындар поэзиясының жазба
әдебиетке ауысуына зор қызмет етті. Лирикалық жанр түрлерінің
дамуына ... ... ... мол ... ... ... ән ... Абайдың кеңесі бойынша
"Қалқаман - Мамыр" дастанын жазды. (1888). ... ... ... ел ... ... ... ... оны айыптау бар. "Еңлік - Кебек"
дастанында (1891) бірін-бірі сүйген екі жастың қасіретін
ескілікті салт-сананың қатып қалған уағыздарымен
байланыстырады. "Айсұлу - Нартайдың" ... ... ... - ... романында шынжыр балақ, шұбар төс
алпауыттардың зорлық-зомбылығына қарсылық білдіріп,
революцияның жеңісін хабарлаумен аяқтайды. Шәкәрім
Құдайбердиев - "Қодардың өлімі", "Крез ... ... ... жылы ... ... қажылық сапар шегеді. Меккеге
барған бұл сапарын пайдаланып, ақын өзінің байырғы ... ... ... ... ... туған халқының
тарихына байланысты кітаптарды оқиды. Осылай жинаған
материалдар негізінде "Түрік, қырғыз, қазақ Һәм
хандар шежіресі" (1911) кітабын, ... ... ... түсу ... ... деген еңбек жазды. (1911) Бұл тұста ақынның
діншілдігі ғана емес, үлкен ойшыл философ екендігі
айқын танылды. Ол жаратушы ... ... ... ... Дін бұзушыларды қатты сынға алады. ("Көнбеймін
дінді теріс бұрғаныңа, Сопының бара қойман құрбанына". Абай
сияқты Шәкәрім де феодалдық- рулық ... ... жат ... сол ... ... ... ... көре білді. Шәкәрім патриархалдық
пен кертартпалыққа қарсы күресте мәдениет пен ғылымның
жетістіктеріне сүйенді, ... ... мен ... ("Мен ... емеспін, жақыным мынау демеспін"). Орыс,
батыс әдебиетінің тамаша үлгілерін қазақ оқырмандарына
таныстырды. Лев Толстойдың творчествосын аса жоғары
бағалап, ("Ақиқат сырымды ... ... мың ... ... өз ... ... жүзінің озық
мәдениетін игеруге шақырды. Өзін ғұмыр бойы
Л.Толстойдың шәкіртімін деп санады, онымен хат
жазысып ... ... ... ... - ... Стоудың
(1811-96) "Том ағайдың балағаны" романын, Л.Н. Толстойдың
"Асрхадон патша", "Үш сауал" т.б. ... ... ... ... ... аударды. Физулидің "Ләйлі-Мәжнүн" дастанын нәзира
үлгісімен жырлады (1907). Идеялық мақсат-мұраттары
жағынан Шәкәрім үнемі демократтық, халықтық, гуманистік
-ағартушылық бағытта болды. Бұл орайда 20-ғасырдың басындағы
озат ойлы ... ... ... ... ... ... ... білді. Абайдың
реалистік дәстүрлерін жалғастырып, эпикалық жанрдың
дамуына үлкен үлес қосты. Шығармаларында демократиялық,
халықтық және гуманистік ... ... Таза ... ... жырлай отырып, бас бостандығы идеясын алға
тартты, оның асыл мұраттары үшін күреске шақырды.
Адамгершілік, ар-ұждан тақырыбына жазған ойшыл да
парасатты туындылары ... ... ... ақталуы
1988 жылы Шәкәрім ақталып, оның өлмес, өшпес мұрасы халқына
қайта оралды. Осы жылы ... ... және ... ... ал ... баспасынан әндер жинақтары
жарық көрді. Тап осы жылы қажының 130 жылдығы Абай ауданы,
1998 жылы 140 жылдығы Семей қаласы көлемінде ... ... ... ... бір ... оқу ... қажы
есімі беріліп, ескерткіші орнатылды, қала орталығындағы
үлкен бір даңғыл ақын есімімен аталды. Мұның сыртында
қаладағы байырғы бір қазақ мектебі ақын есімін иеленді.
Бүгінде ... екі ... ... оқу ...... институты мен Шәкәрім атындағы Семей
универ­ситетінде шәкәрімтану ғылыми-зерттеу орталықтары
жұмыс істейді. Сол орталықтардың күшімен “Шәкәрім” және
“Шәкәрім әлемі” атты екі ... ... ... ... ... ... Шәкәрімтану ғылыми-зерттеу
орталығында қазірде Шәкәрімнің тұлғалық экциклопедиясы
дайындалуда. Мұның сыртында аталмыш орталықта Шәкәрім
мұрасы ... ... ... ... бес томдық еңбек дайын
тұр.
Шығармалары
Түрік, қырғыз, қазақ һәм хандар шежіресі» атты тұңғыш ... ж. ... ... ... ... тарихшы, ойшыл ретінде
де танытатын «Үш анық», «Мұсылсандық шарты» атты туындылары,
әлеуметтік-ағартушылық арнадағы «Жолсыз жаза», «Қалқаман —
Мамыр», "Еңлік - ... ... т.б. ... мен ... ... ... ... сюжет ғашық жастар төңіргіндегі оқиғалар туралы
болғанмен, оларды тек қана ... ... деп ... ... ... өзінің әлеуметтік,
философиялық терең астарымен ерекшеленеді. Оның
сезімді жүрегінен «Бұл ән ... ... ... ... ... ... туғанымда» сияқты жиырмаға тарта әсем
әуезді әндер туған. Көркем ... ... ... ... "Әділ - Мария" деп аталатын роман тудырған.
Сондай-ақ Шығыс ақыны Физулидің шығармасы негізінде «Ләйлі —
Мәжнүн» дастанын жазған, орыс ... А. С. ... ... атты ... өз өрнегімен
аударып шыққан.
Хафиз, Физули, А.С. Пушкин, Л.Н. Толстой т.б. шығармаларын
қазақ тіліне аударған.
Шәкәрімнің бір өлеңі:
Біреу сені ... ... ... ... кім, ... кім — онда ісің жоқ,
Бәрібір сен де елірме дуанасың.
Дос мақтасса, не пайда онан ... ... не ... көрдің жаман?
Шын сөзбенен мақтаса иә боқтаса,
Мақтау — пайда, зиян ба жамандаған?
Бойда жоқпен мақтаса, яки сөксе,
Қуанбақ, не ... ... еп ... ... таза ақыл ... сөкпес іс қылар жолды көксе.
Дос мақтайды сен жақсы көрмек үшін,
Дұшпан мақтар ... ... ... есірік елің мақтар,
Көп нені айтса, соны айтып ... ... үш ... ... ме ... ... білерлік адам қайда?
Өзіңнен ілгерілер сүйсінерлік
Жол тап-тағы ақылды солай айда.
Кейде дос та жамандар жоқ нәрсе ... ... ... қайрап тісін.
Өнері жоқ, өсекшіл ел жамандар,
Өтірік пе, рас па, көрмей ішін.
Келер-кетер зиян жоқ ... ... ... ... ... ... ісің болса,
Жоғалта бер, айласын ойла-дағы.
Түйіп айтқан талассыз мақтау, боқтау,
Жақсы іске — ... ... ... ... ... ... ... де жында боласың есі жоқтау!
Әндері
Шәкәрімнің әндерін алғаш рет нотаға түсірген голландық Альвин
Эрнестович Бимбоэс. Ол 1919 - 1922 ... ... ... ... ... ... ... жүріп, қазақ
әндерін нотаға түсірумен шұғылданады. Соның нәтижесінде
1926 жылы Н.Ф. ... ... ... ... жинағында Бимбоэстің қазақ музыкасы туралы жазған
көлемді мақаласына қоса қазақтың жиырма бес әнінің нотасы
басылады. Осы аталған жинақтың ішінде «¹ 1 ... «¹ ... ... ... ... екі әні ... көреді. Бірақ,
екі әннің де өлеңі нота астына жазылмаған, тек орыс тілінде
мазмұны берілген. А.Э. Бимбоэс нотаға түсірген «¹1 Шакарим»
әнінің екінші түрі ... 1925 жылы ... ... 1000 әні» ... ... - ... ... атпен енген.
Ал Шәкәрімнің «Бұл ән бұрынғы әннен өзгерек» деген әні А.В.
Затаевичтің 1931 жылы жарық көрген ... ... 500 ... ... ... ... ... Құдайбердин әні» деген
атпен жарияланған. Осы жинақтың № 156 анықтамасында
А.В.Затаевич: «Шәкәрім Құдайбербин - Семей уезінің қарт
ақыны, қазір тірі, жасы ... ... ... әнін орыс ... ... еліктеп
шығарса керек, - деп жазған.
Шәкәрім әндері қазақ композиторларының шығармаларына да арқау
болды. Ахмет Жұбановтың ... ... ... ... ... пен Л. ... ... операсындағы Айдардың
ариозосына, Айдар мен Ажардың дуэтіне сазгердің
шығармалары пайдаланылды. Ал ақын поэмаларының сюжеті
еліміздің ақын-жазушыларының, композиторларының
шығармашылығынан кең орын алғанын ... ... ... ... - Мамыр» балетіне, «Еңлік - Кебек»
пьесасына, «Еңлік - Кебек» операсына Шәкәрім туындылары арқау
болғаны барша жұртқа аян.
Орындаушылар
Шәкәрім әндерін өз бабында, иін ... ... ... Зікағил Абайұлы, Рақымжан Мамырқазов, Есбай
Бекхожин, Зұлғарыш Әзімбаев, Жебрайыл Тұрағұлов,
Әлмағамбет деген өнерпаз адамдар болды.
Шәкәрімнің әндерін өзінен үйренгендердің ішінен басқалардан
шоқтығы ... ... ... ... әнші ... Керімқұлов
болса керек. Ол ақынның оншақты әнін музыкатанушы Асқан
Серікбаеваға айтып береді. Ал ол өз тарапынан осы әндерді
қағазға түсіреді. Шәкәрімнің «Жиырма үш ... ... ... ... - ... «Қорқыттың сарыны», «Қорқыт, Хожа
Хафиз түсіме енді де», «Анадан алғаш туғанда», «Сұраған
жанға сәлем айт», «Ойладым бір сөз ... ... ... «Сен ... ... ынтық»,
«Көңіл», «Байғазы» сынды әндері ұзақ жылдар Құрманғазы
атындағы Ұлттық консерваторияның фольклорлық
зертханасының қорында сақталып келген бұл әндер
сол Қабыш ... ... ... ... ... екенінде
дау жоқ. Ал қазір Шәкәрім әндерінің бірден-бір насихатшысы,
жанашыр іздеушісі әрі орындаушысы әнші ... ... ... ішінде ұмыт болып бара жатқан ақынның біраз әндерін
жинастырып, жарыққа шығарды, қазақ радиосының Алтын
қорына жазғызды.
Похожие работы

Шәкәрім және Пушкин 16 бет
Шәкәрім Құдайбердиевтің педагогикалық көзқарастары 5 бет
Шәкәрім Құдайбердіүлы 4 бет
Шәкәрім 4 бет
Қазақстандағы Пушкинтану ілімінің тууы, қалыптасуы және аударма 144 бет
Қазақ ағартушы - философтардың дүниетанымы 14 бет
Аударма өнері және көркемдік – эстетикалық, шеберлік проблемалары 102 бет
Арқаның дәстүрлі ән мектебі 13 бет
БҰҚАР ЖЫРАУ 4 бет
Шығыс Қазақстан ақындары 33 бет

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.3707

^