нарык инфракурылымы [ 5 бет ]

Қазақстан Республикасы
Мемлекеттiк құрылысы
Табиғаты

Дисциплина: Қазақстан тарихы
Тип работы: Материал
Цена этой работы: 200 теңге



Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 200 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку

Урезанное содержание работы для ознакомления
КІРІСПЕ
І. ҚОҒАМНЫҢ БІР КҮЙДЕН ЕКІНШІ ЖАҒДАЙҒА ӨТУ СЕБЕПТЕРІ
ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАҒА ӨТУІ
2.1. Өтпелі экономика
2.2. ҚР нарықтық экономикаға өту ... ... ... ... ... қайта ұйымдастырылуы
ІІІ. ҚР НАРЫҚ ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫН ҚҰРЫЛЫМДЫҚ ТҮРҒЫДАН ДАМЫТУ
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... дәуірін қамтиды.
Дәстүрлі экономикалык қоғам ... ... ... ... және ... ... елінде өмір сүруде, ал ондағы ендіріс, ... ... ... ... ... негізделтен және аралас
экономикалық қоғам негізінен ... ... ... ... ... ... жіктеуде кайшылық жоқ, қайта олар бірін-бірі
толықтырады. Дәуірлерді нені өндіргенмен емес, қайта қалай өндіргендігімен
және ... ... ... ... аламыз деп жазған К. Маркс. Өндіргіш
күштердщ даму деңгейі ... ... ... критериі болып табылады.
Баскаша айтсақ, меншік түрінің әртүрлі жағдайыңда жүмыс күші өндіріс кұрал-
жабдығымен ... ... ... ... және ... экономикада
баскарылады: нарықтык бәсекелістік арқылы, жоспарлау арқылы немесе екеуінің
көмегі ... ма, яғни ... ... ... ... пен ... ... ғалым-экономистер, америка жоғарғы оку орнына ... ... ... Р. ... мен Л.Брюдың көзқарастары
бойынша, әлемдегі иңдустриалды дамыған еддерді екі ... ... ... құрал-жабдығына деген меншіктің түрлері бойынша;
2. Осы ... ... ... және басқару әдістері
бойынша.
Қоғамдык өндіріс құрылымында өндіргіш кұштер өндірістік ... ... ... болады. Өндірістік қатынастар — бұл
ондірістің қоғамдық түрде ... ... ... ...... ... қатынастардың өндіргіш күшпен бірігуі ... ... яғни ... ... ... оның ... базасы.
Экономикалық немесе өндірістік қатынастар отбасылық, діни, құкыктық,
мәдени, ... ... ... ... ... коңдырмасын
кұрайды. Базис пен қондырма бірііу ... ... ... өндіргіш
күштер мен өндірістік қатынастар ... ... ... ... көшуіне объективті жағдайлар тудырады. Бұл кезде қондырма қоғамның
бір күйден ... ... ... ... немесе етеуге кедергі
жасайды.
Адамзат коғамы өзінің бүкіл тарихында ... ... ... ... катынастар сипаты арасындағы объективті туыңдаған кайшылыктардың
әсерінен бір күйден екіншісіне, бір коғамдық ... ... ... ... ... ... ... Меншік
түрлерінің ауысуына байланысты жаңа ... ... ... ... ... баспалдағымен қоғам ... ... ... ... ... ... ... қоғамдыққа
(мемлекетгікке) қозғалыс жасап, экономиканы тек қана рынокпен немесе тек
қана мемлекетпен ... ... ... ... ... мен ... ... кайшылықтар адамзат қоғамының аралас экономикаға,
аралас меншік (жеке мен ... ... ... ... ... пен ... жүйесіне көшуімен жойылады.
І. ҚОҒАМНЫҢ БІР КҮЙДЕН ЕКІНШІ ЖАҒДАЙҒА ӨТУ СЕБЕПТЕРІ
Қазіргі экономикалық теорияда ең аз ... ...... жүйесінің бір типінен екіншісіне көшудің салдары мен ... ... Бұл ... ... ... ... даму ... мен экономикалық жағдайының сипаты түрғысынан, әртүрлі
күйді кешуімен түсіндіріледі. Сондықтан экономикалық теорияда қоғамның даму
сатысындағы құбылыстардың басты ... ... ... ... ... ... бір кұйден екінші кұйіне көшудің мән-жағдайы жайында
біркелкі тұйінделген ой да жоқ. ... ... ...... ... дамуын деңгейіне қарай қоғам дамуын жіктеп ... ... бар: тас ... қола және ... ... ... Л. ... (1818-1881 жж.) енбек кұрал-сайманының даму
деңгейіне карай жабайы ... ... және ... ... деп
боледі.
Ағылшын ғалымы әрі философы Давид Юм ... жж.) ... ... ... ... ... — ен ... көне (антикалық),
феодалдык және капиталистік деп боледі.
Американ ... әрі ... Уолт ... (1916 ж.) ... сатылары» теориясын ұсынды:
I — дәстүрлі коғам, мұнда ондірістің дамуы әлсіз сипатка ие;
II — қаркынды өрлеу ұшін ... ... ... стадиясы;
III — каркынды өрлеу кезеңі, мұнда экономикалык прогрестін күші оседі
және қоғамда ... ... ...... ... ... ... жаңа гехника кең колемде
таралады;
V — тұтынудың жоғары ... ... ... шолу ... ... ... даму күйіеңбек кұрал-
сайманының даму деңгейімен ғана емес, сондай-ак ендіріс процесіндегі адам
катынастарының сипатымен, яғни ... ... ... ... әдісімең бөлу мәселесін тереңірек зерттеген К. Маркс болды.
К. ... ... ... ... ... ... алғашкы кауымдык; ә) құл иеленушілік;
б) феодалдык;
в) каниталистік;
г) коммунистік.
Казіргі Батыс ... ... ... адамзат тарихындағы коғам
күйін үшке боліп карайды:
а) аграрлык;
ә) индустриалдык;
б) ностиндустриалдык (акпараттық).
Коғам ... ... ... ... ... болу ... ... корсеткіштерін жасауға ... ... даму ... ... ... бөлу ... карамай-ак, оларда жекелеген ортақ элементтер баршылық. Бұл
отпелі экономика үшін алғашқы салдарларды гүжырымдауға комектеседі.
Ғалымдардыц ... ... ... ... ... коғамынын үш
ірі негізгі күйінен бастау алуы керек.
- біріншіден, мүндағы дәстүрлі экономика (нарықтық емес) ... ... ең ... ... ... ... алғашкы тұрмыстык кауым, кұл
иеленушілік және феодальдық өндіріс ... ... ... ... ... ... ... алып. яғни өнімді айырбассыз тікелей үлестіру
белең алады;
- ... ... ... бұл ... даму дәуірін
(капитализм) қамтиды;
-үшіншіден, постиндустриалды қоғам экономикасы, бұл нарықтық типтегі
экономикадан кейін жүзеге асады.
Американ ғалымы Д. Бэлл ... ... ... ... ... бұл жүйенін төмендегідей бес белгісін келтіреді:
а) өндейтін сала ... ... ... ... ... тұрғындардың экономикалық белсенділігінде дене еңбегі жұмыскерлері
емес, ой еңбегі жұмыскерлерінің қарқыңды орын алуы, ... ... ... ... аясында электроңдық-есептеу техникасы шешімін ... ... ... ... ... жаңалықты ендіру негізі ретінде теориялық
білімнің басшылық ролінің болуы;
г) жаңа қоғамның маңызды инструменттері болып ... ... пен ... ... ... ... ... — бұл ақпараттық экономика.
Меншік ... бұл ... ... ... экономика
ретіңде қаралды.
Егер қоғамды оның даму баспаддағы арқылы ... ... ... болсақ, онда схемалық түрде негізінен үш жікке
белуге ... ... ... ... ... жіктеу қоғамның томендегідей формацияға болінуін
қарастырады: алғашқы тұрмыстық қауым, құл ... ... және ... ... - ... ... мен өндірістік
катынастардың (әлеуметгік-экономикальіқ) және қондырмалық институттың
біріккендігі);
... ... ... үш ... ... қарастырады:
аграрлық, индустриалдық және постиңдустриаддық (ақпараттық);
— нарықтық жіктеу қоғамды — нарықтык және ... емес деп ... емес ... ... ... ... формациясы, құл
иеленушілік формациясы, феодалдық ... және ... ... ... экономикалык қоғам қазіргі әлемнің Азия, Африка және Латын
Америкасынын ... ... өмір ... ал ... ... белужәне
айырбастау дәстүрге, салтқа, жекелеген ғұрыптарға негізделтен және аралас
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жіктеуде кайшылық жоқ, қайта олар бірін-бірі
толықтырады. Дәуірлерді нені өндіргенмен емес, қайта қалай өндіргендігімен
және қалай ... ... ... ... деп ... К. ... ... даму деңгейі коғамдық процестің жалпы критериі болып табылады.
Баскаша айтсақ, меншік түрінің әртүрлі ... ... күші ... күрал-
жабдығымен қайтіп біріктіріледі, қалай үйлестіріледі және қалай экономикада
баскарылады: ... ... ... ... ... ... ... аркылы ма, яғни аралас басқару жүйесі: мемлекет пен нарық аркылы.
Белгілі ғалым-экономистер, америка жоғарғы оку ... ... ... ... Р. Макконнелл мен Л.Брюдың көзқарастары
бойынша, әлемдегі иңдустриалды дамыған ... екі ... ... ... ... ... меншіктің түрлері бойынша;
2. Осы экономикалык кызметтің үйлестіру және басқару ... ... ... ... ... ... катынастармен
диалектикалық бірігу жағдайында болады. Өндірістік қатынастар — бұл
ондірістің ... ... ... ... ... ...... қатынастар.
Өндірістік қатынастардың өндіргіш күшпен бірігуі өндіріс әдісін
күрайды, яғни ... ... ... оның ... ... ... өндірістік қатынастар отбасылық, діни, құкыктық,
мәдени, саяси, әлеуметтік қатынастармен ... ... ... ... пен ... бірііу жағдайында болады. Базистің өндіргіш
күштер мен ... ... ... ... ... ... көшуіне объективті жағдайлар тудырады. Бұл кезде қондырма қоғамның
бір күйден басқасына көшуіне ... ... ... етеуге кедергі
жасайды.
Адамзат коғамы өзінің бүкіл тарихында өндіргіш күштер ... ... ... ... ... ... туыңдаған кайшылыктардың
әсерінен бір күйден екіншісіне, бір коғамдық ... ... ... ... ... ... ... Меншік
түрлерінің ауысуына байланысты жаңа прогрессивті өндірістік катынастар
пайда ... ... ... ... көтеріле отырып,
қауымдастық (қоғамдық) ... ... ... ... ... қозғалыс жасап, экономиканы тек қана рынокпен немесе тек
қана мемлекетпен басқарады. ... ... ... ... мен ... ... ... адамзат қоғамының аралас экономикаға,
аралас меншік (жеке мен мемлекеттік) түріне, басқару ... ... пен ... ... ... ... ... үңіле отырып байқағанымыз, бұрынғы заманның озінде
меншік түрлері таза күйінде ... ... ... кез ... ... ... кездестіреміз. Мұндай жағдай көрнекті ... ... ... ... ... ... Рим мен ... Грецияда
байқалды. Ол елдерде сол кезде көне дүниелік (антикалық) меншік өмір сүрді.
Көне дүниелік (антикалық) ...... ... түрінің жерге деген
синтезін қүрайды. Бұл мемлекеттік міндеттерді және әрбір азамат ... ... ... табылып, оларға ол еркін шешім қабылдай алады. ... ... ... мен ... Рим жетістігі дәлел, әсіресе жеке
тұлғаның, мәдениеттің ерлеуі, сондай-ақ азаматтық, саяси және экономикалык
әмірдін дамуы ... ... ... ... ... КСРО-мен қоса 70-ші жылдардан бастап,
өндірістік қатынастар сипаты өндіргіш күштер даму ... ... Бұл ... меншіктің басқа меншік түріне қарағанда ... ... ... ... ... ... монополиялап, экономика
дамуын тежеуден байқалады. Осы елдердің экономикасы қатаң орталықтан
жоспарлаудың қысымында ... ... ... ... ... ... ... селқос кеңіл бөлді. Қоғамдык ендірістің тиімділігі 70-
шы жылдардан бастап катты төмендеп, тауардың тапшылығы жалпы белең ... ... ... ... ... дағдарысқа тап
болды. Осыдан барып нарыкка етудің ... ... ... ... ... ... ... бастап анық байқалды. Осы жылдан бастап
мемлекеттік басқару аппаратында «қайта құру» термині пайда болып, ол 1987-
ші ... ... ... «нарық» басқарудың бәлінбейтін элементі ... ... ... ... ... ӨТУІ
2.1. Өтпелі экономика
Өтпелі экономика типтерін өту процестерінің сипаты мен ауқымы бойынша
айырады. Өтпелі экономиканың ... және ... ... ... қараймыз.
Ғаламдык адамзаттың бір дәуірден екінші ... ... ... ... ... иңдустриаддыкка өту немесе
индустриалдыктан постиндустриалдыкка ... екі ... және ... ... ... ... өту.
Жоғарыда аталған дәуірлер шеңберінде локалдық өтпелі процестер жүзеге
асады: дәстүрлі экономикадан әртүрлі ... ... ... ... кезде ғаламдық ету процесі ... ... ... ... мен
типтеріне қатты әсер етеді:
а) инерциялы экономика. Қоғам мен оның экономикасы қысқа мерзімде
өзінің сипатын, түрін және ... ... ... ... ... үзақ мерзім кезіне бүрынғы ескі жономикалықтүрлерді сақтауды
жүзеге асырады. ... оның ... ... мен ... ... ... ... жаңа экономикалық ойды 5-10 жылда қалыптастыру
мүмкін емес, ал «500 ... ... ... қиын ... ... ... ... екінші бағдарламасында өтпелі
кезеңдегі экономиканың инерциялығы ескеріліп, ескі әміршілдік-әкімшілдік
басқару элементін жаңа ... ... ... ауыстыруға бет-бұрыс
жасалды;
ә) өтпелі экономиканың тұрақсыздығы. Бұл жағдайда кез-келген ең жаңа
экономикалық тұр мен ... тез ... ... ... ... ең
толыққан, ең тиімді, рыноктық қатынастардың динамикалық жаңа түрлерін
іздестірген дұрыс;
б) ... ... ескі және жаңа ... ... ... бір мезгілде болуы. Мұнда бір мезгілде кетіп бара
жатқан ... ... ... ... жеке ... ... болып, ол әр
түрде байқалады. Сейтіп аралас меншік түрі пайда ... ... ... ... ... және ... өтпелі экономиканың тарихилығы:
— ету белгілі тарихи мерзім кезінде жүзеге асады;
— етудің өзі белгілі ... ... ... ... ... ... ... шамамен ХХІ-ші ғасырдың басына
белгіленуде.
г) ... ... ... тән ... ... ... ... бар. Себебі, бүл кезеңде барлық әлемдік қауымдастықтағы елдер
әртүрлі даму ... ... ... ... ... ... ... нарықтық жүйеге енетін елдерді алатын болсақ, оларды бір-бірімен
былай: нарықтық ... ... ролі ... ... ... құрылымдағы әртүрлі меншік түрлеріндегі үлесі бойынша,
монополиялық және ... ... бар ... бойынша, еркін
нарыктық сектордың үлесі ... ... ... ... экономикадағы
елдер дәстүрлі экономикадан нарықтық экономиканың қазіргі жаңа ... ... ... әрі ... аралас түріне көшуде.
Бүрынғы социалистік елдердің нарыққа өтуі адамзат қоғамы дамуындағы
қайталанбас нәрсе. Олардың ... ... ... ... тән
ерекшелігі бар. Бұл өту құбылысы дәстүрлі түрде емес, жоспарлы экономикаға
енетін аздаған мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... елдердің езінде ету мерзіміне әсер
ететін ... ... ... ... ТМД ... жеке
меншік болған емес, ал 90% жуығы ... ... ... ... ... алу мен жекешелендіруге Польша мен Венгрияға ... ... ... ... Біз атап отырған екі едде мемлекеттік меншік ... 14 ... ... жок, ал жеке ... ... — 76 % құрады.
Осыдан байқайтынымыз, Полыпа мен Венгрияға нарыққа етудін ... ... ... келеді, ал бұл Ресей үшін болмайтын жай. Алайда
Ресейде осы аталған өту варианты «500 күн» бағдарламасымен ... ... ... ... сипаты жағьшан табиғи-эволюциялық және табиғи-
реформаторлық болып келеді.
Қоғамның бір жүйеден екіншісіне табиғи-эволюциялық процеске ... ... ... ... ... ... ... ғаламдық
езгерістер шеңберінде етпелі процесс табиғи-реформаторлық сипатқа ие ... ... ... ... ... етпелі экономиканың
локаддық типінде байқалуы мүмкін.
Мысал ретінде, реформаторлық сипаттағы локальды өтпелі ... ... ... ... ... күрылысы кезенін айта аламыз.
Осындай жағдай 1946-шы ... соң ... ... мен Азия ... ... ... эіздлюциялықтипке мысал ретінде, соғыстан кейінгі
Германияның тоталитарлык қазіргі ... ... ... өтуін
айтамыз. Белгілі неміс ғалымы әрі экономисі Людвиг Эрхардтың (1897-1977
жж.) жасаған бағдарламасының негізінде өту ... ... ... ... ... ... ... өтуі ТМД елдеріндегі сияқты эволюциялық-реформаторлық сипат
алды. ... ... ... ... Республикасындағы басты
міндеттері мыналар:
1. Мемлекеттік ... ... алу және ... - ... ... тікелей басқару қызметін алып
тастауын айтамыз. Меншікті жеке ... ... ... монополиялық меншіктілігін жоюды білдіреді. Мемлекеттік
меншіктің ұлесі азайып, шамамен 30-40 % ... ... ... ... ... ... қалыптасуы (еңбекке
қабілеггі тұрғындардың жалпы санының 10-15% қамту).
3. Нарыктык инфракүрылымның қалыптасуы, басты нәрсе — тауар мен кор
биржасы және ... ... ... ... Бәсекелістік пен косіпкерлікті дамыту максатымен ... ... ... сүраным мен ұсыным негізінде рыноктық
сипаттағы бағаға кошу.
6. Экономиканың каржы-экономикалық тұрактануы.
7. Өтпелі кезеңде ... ... ... ... ... ... өту ... мақсат емес, әлеуметтік бағытталған ... ... ... ... адам үшін ... ... адам ... керек.
2.2. ҚР нарықтық экономикаға өту ерекшеліктері
Нарықтық катынастардын Қазақстан Республикасындағы қалыптасуының
ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ұйымдық-кұрылымдық, табиғи-
шикізаттык, табиғи-климаттық және географиялық ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде, егемендікте және ез мемлекеттілігінде жүзеге асырады.
Екіншіден, экономиканың әтуін Қазақстан алғашқы рет әлемдік практикада
әкімшілдік-әміршілдікпен ғана емес, ... ... ... ... ... жеке және аралас меншік түріне негізделген нарыққа
өтуді жүзеге асырды. Әкімшілдік-әміршіддік экономикадан ... ... ... ... мен ... Кореядағы басқарудың әкімшілдік-
әміршілдік элементін қолданғандығы қажет нәрсе. Бірақ кезді жұмып қойып,
ұлттық кұндылық пен дәстүрді ескермей жат ... ... ... ... ... ... ... жасамайды. Сондықтан, әлемдік
өркениеттіліктің біздің ұлттық құндылығымызбен дәстүрімізге сай болатындай
генденциясына бағыт ұстағанымыз жөн.
Үшіншіден, Қазақстанның ... ... ... ... пен ... ... ... орыны болып табылып,
өткелі кезендегі экономикаға айрықша әсер етеді.
Төртіншіден, Қазақстан Республикасындағы ... ... ... дағдарыс жағдайында өтуде.
Ол КСРО-ның ыдырауымен, бұрынғы ... ... ... ... ... ... Жалпы
одақтық экономикамен интеграциялык елдерде болған, еліміздің қауқарлы
ғылыми-техникалық, ... және ауыл ... ... ... ... ... ... сектор негізінен ірі кен-байыту,
металлургиялық, химиялық және химия-мұнай көсіпорындарынан тұрады. Ауыл
шаруашылығында ірі кәсіпорындар — совхоздар көп ... ... олар ... ... барлық ауыл шаруашылығы кәсіпорынының 75% құрады. Қазақстан
совхоздары ТМД-ғы ең ірі болып келіп, олардың әрқайсысында ... ... мың ... аздау егіс келемі және 16 мыңнан астам ірі қара мал басы
болды. Осындай ерекшеліктер осы аядағы ... ... әсер ... тек қана ... ... ... жж.) ғана аяқгала
бастады. Сондай-ақ ... мен ... ... ... ауыл ... шет ел ... катысуымен жүзеге
асты.
Реформалау практикасы корсеткендей, Қазақстан Республикасы ... ...... әлеуметтік бағыттағы нарыктық экономиканы калыптастыру
— республиканың өзіндік ... ... ... құру ... ... Қазақстан ары қарай реформаны жүргізгенде баска ... ... ... мен ... ... ... ... өзіне тән ұлттык моделін кұрады.
2.3. Өтпелі экономикада меншік мәселесінің қайта ұйымдастырылуы
Өтпелі кезеңде нарықтық экономикаға өту мемлекет үшін киын ... ... ... ... ... ... құру, жалпы жаппай
мемлекеттік меншіктен өндіруші мен меншіккердің жақындасу түрлерін табу,
тіпті олардың толық ... ... ету. ... ... ... оны ... ... мүліктің жеке объект және жеке
ұжымдық (ұжымдық-топтық) иелігіне ауыстыру мәселесі ... ... ... ғана ... экономикалық еркіндігі мен
жауапкершілігін органикалық түрде ымыраластыра алады.
Бұрынғы кейбір ... ... ... ... ... ... жалпы күрылымына қарағанда артықтау болады. Осы жағдай ел
экономикасында бәсекелестіктің болмауына, алып ... ... ... ... ... түтынушыны билеп төстеуіне және тапшылық
экономикасынын пайда болуына алып келді.
Осылардың барлығы бәсекелестік нарықтық ортаны қүру үшін ... ... ... ... ... жүзеге асыру өндірушінің
түтынушыға өктемділігін жоюға, өндіріс тиімділігін арттыруға, ... ... ... мен ... көрсетумен барынша толтыра түседі.
Отпелі экономика кезіндегі мемлекеттік қатынастарды басқаша құрудың
халықаралық тәжірибесі меншік ... ... ... ... тәсілін кеңірек қолдануды дәріптейді.
Экономикалық әдебиеттерде мына екі терминді: «мемлекеттен алу» мен
«жекеншелендіруді» ... ... ... ... термині мемлекеттен тікелей басқару қызметін ... ... ... ... ... ... езінше
еркіндік беру меншік түрін ауыстырумен байланысты емес. Мемлекетсіздендіру
мемлекеттік кәсіпорыңдардынтолык ... ... ... ... — жекешелендіруге дейінгі аралык баспалдак.
Ал «жекешелендіру» термині мемлекеттік меншіктің жеке меншікке өтуін
білдіреді.
Жекешелендірудің максаты:
— өтпелілік максатты алға ... жеке ... ... ... ... кәсіпорын мүліктерін жеке адам мен коммерциялык
қүрылымдарға мемлекеттік бюджетті толтыру үшін ... ... ... халықаралық практикасы
корсеткендей, жекешелендірудін екі варианты бар:
— «катан» вариантты жекешелендіруді каркынды жүргізу;
— «жұмсак» вариантты жекешелендіруді ... ... ... ... ... жеке меншікке езгеру ретінде ... ... ТМД ... ... ... ... және ... экономикасы
дамыған елдерде: Ұлыбритания, Франция, Германия мен АҚШ-та ... ... ... ... нарықтык экономикасы дамыған
елдер мен нарыктык экономика түскен елдерде ... Егер ... ... ... ... мемлекеттік бюджетке косымша
қаржы тартуды ... ... ... ... елдерінде жеке меншікті кұру
құралы болып, сонын негізінде бәсекелестік ... ... кал ... ... жекешелендіру негізінен жекешелендірудің бір моделінде
жүзеге асты. Ол модель мемлекеттік ... ... ... ... ... ... алуына негізделген еді.
АҚШ-да мемлекеттік кәсіпорынды сату ұзак мерзімде — 5 жылдың аумағында
жүргізіледі. Бір ... ... ... толем жалпы толенетін
соманың 20%-нан аспауы ... ТМД мен ... ... ... өте күрделі моделі қолданылды.
Венгрияда кәсіпорынды олардың жұмыскерлері ... ... ... каржылары ғана емес, кәсіпорынның тапқан пайдасы мен ... ... ... ... аукцион арқылы сатылса, ... ... ... банк ... жөне ... ... ... жекешелендірілді. Сондай-ақ Чехословакияда кәсіпорындар сатып алу
үшін түрғындарға купон мен чектер ... ... Чек пен ... ... акциясына айырбастау үшін берілген.
Ресейдегі жекешелендірудің басты мақсаты — мемлекеттік мүлікті сатып
алу негізінде ... ... ... ... болды. Тұрғындар үшін
біркелкі мүмкіндіктер жасалды. Осыны жүйеге асыру үшін ... ... чегі ... ... ... әрқайсысының құны 1000 рубль
болды. Иегерлері оны ... ... ... ... сатуға,
жекешелендірілетін объект акциясын сатып ... ез ... ... ... кез-келгеніне салуға мүмкіндік жасады.
Қазақстандағы жекешелендіру процесі Чехословакияда қолданылған моделге
ұқсастықпен жүзеге асырылды.
Жекешелендіру екі ... ... ... ... тұрғыңдардан
қайтаруды кажет етпейтін тұрғын-үй купонын қолдана отырып, ... ... ... ... ... кезенде тұрғындар
кайтарылмайтын жекешелендіру купонын ... ... тек қана ... қоры ... ... мүмкіндігі жасалды. Ондай қор Қазақстанда
120-дай болды.
Жекешелендірудің бұл тәсілінің кемшілігі ... ... ... ... ез ... ... ... құқы жоқ, тек қана
оны ... ... сала ... Бұл ... нақты кәсіпорынды
жекешелендіруге қатысуына тікелей кедергі ... ... ... ... ... алу ... ашық және ... типтегі акционерлік қоғамды, акционерлік коғам-
шаруашылығын құрып, олардың акциясының 51% мемлекетке ... ... ... ... ... қоғамға қатысуы
айтарлықтай нәтиже бермеді, әлсіз, банкрот болған кәсіпорындар ... ... ... ... ... кәсіпорын басшыларын
бекітумен, ендіріс енімін үйлестірумен және ... ... ... ... Бұл ... ... ... және кәсіпорынды банкроттыққа
алып келді.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерге қарағанда, ТМД мен ... ... ... ... ... елдерінде «жұмсак жекешелендіру» варианты
қолданылады. Бұл вариант — Чили, Индонезия, Индия, Алжир, Марокко, Мексика,
Туркия, сондай-ақ жаңа индустриалды екі елде — ... ... мен ... жекешелендіру ерекшелігі сол, бұл вариантта мемлекетгік
секторды жылдам бұзу ... ... оның ... ... ұзақ ... ... көзделген. Бұл іс-шаралар
мемлекеттік көсіпорынньщ экономикалық ... ... ... баға ... бір ... либерализациялаумен, арнайы «қатысу
қоры» арқылы акционерлеп, бақылау пакет акциясын мемлекеттің сақтауы ... ... ... ... ... ... ... барлық мәселесін шешпейді.
Өтпелі экономикада мемлекетсіздендіру саясаты мен ... ... ... ... ... бұзу ... нарықтық сыйпат беріп қоймай, соңдай-ақ, экономикалық дамуды
тұрақтандыру мен экономикалық өсуге жетуді көздейді:
— ұлттық ... ... ... ... ... субсидияны тарту есебінен мемлекеттік қарызды қысқарту
және жеке кәсіпорындар мен тұрғындардың табысын ұлғайту, нәтижелік мақсат ... омір ... ... бәсекелестік нарықтық орта жасау.
ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКА НАРЫҚ ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫН ҚҰРЫЛЫМДЫҚ ТҮРҒЫДАН
ДАМЫТУ
Экономиканы ... ... ... ... мемлекеттік
меншік түрі өте ... ... ... көрсеткеңдей, меншікті
мемлекеттендірудің ... екі жол ... ... ... сол ... ... (иегері) жағдайын жолғалтады
және оны тиімді ... ... ... басқаруда бюрократтану жүріп, экономиканың артықшылығы
тапталады.
Шетел тәжірибесі көрсеткендей, мемлекеттік меншік 30-40% ... ... ... ... ... ... жоя бастайды.
Сондықтан Қазақстан Республикасында нарықтық экономикалық ... ... ... ... ... ... меншікті меншіктің
басқа түріне озгерту мен реттеу жүзеге асты.
Меншік құқығы экономиканы мемлекеттен алу мен ... ... ... ... азаматтарға берілді.
Ұлттык бағдарламаға сай Қазакстан Республикасында мемлекеттен меншікті
алу мен жекешелендіру алғашқыда екі кезенде ... ... ... ... ... екінші кезең 1993-1995 жылдар;
— үшінші ... ... ... ... ... жылдың бірінші
жартысына дейін созылды.
Қазақстан Республикасында мемлекеттен алу мен жекешелендірудін негізгі
мақсаты мынада:
— шаруашылық субъектілерінің ... түрі ... жеке ... топтарын
қалыптастыру;
— бәсекелестік ортаны құрып, өндірісті монополиясыздандыруды
қамтамасыз ету;
— шағын және орта ... ... шет ... ... ... білетін, жеке бизнес басымырақ ұйымдық-
шаруашылық құрылымды қалыптастыру;
— бағалы ... ... ... ... ... ... ... және нығайту.
Қазақстан Республикасының ерекше меншік объектілері жекешелендіруге
жатпайды. Олар — жер, оның ... су, әуе ... ... ... ... ... ... жөне мәдени кұндылықтары.
Мемлекеттен меншікті алу — жай емес, кең колемді ... ... ... ... емес меншік түрінің саласына ауысуын
қарастырып, акционерлік, кооперативтік және жеке кәсіпорындардың құрылуын
коздейді. Мемлекеттен меншікті ... ... - ... ... ... ... пен ... және әлеуметтік-бағытталған
нарықтық экономиканың дамуына бірдей жағдай жасау.
Мемлекетген алу мен жекешелендіруге мемлекет меншік обьектілері ... ... ... және ... ... соңдай-ақ,
әлеуметтік аяның мәдени қызмет көрсету ... ... ... жөне ... ... ... Мемлекеттен голық алу кәсіпорынның
бақылау цифры мен міңдетті мемлекеттік тапсырысының, ... ... ... ... және ... ... бекітуге жоғарғы
ұйымға бағыну институтын жоюды талап етеді.
Кәсіпкерлік. ... ... ... ... ... құкығы тек мемлекетке ғана жатады. Нарықтық экономика косіпкерлік
қызметпен айналысуды тек мемлекетке ғана жүктемейді, ... ... ... де ... ... Бүл ... ... тап-тұйнақтай
етіп, ҒТП ... сай ... және ... ... жағдай жасатады. Өтпелі кезеңдегі мемлекеттің алдындағы
басты мііадеттердің бірі - ... ... ... ... масштабы
бойынша шартты түрде майда, орташа және ірі кәсіпкерліктерге ... ... ... да ... кәсіпкерлік субъектісіне -
әртүрлі экономикалық кызметке қатысатындар, жеке индивидтер жеке ... ... ... ... мен ... ... адамдар тобы жатады. Ал, ұжымдық кәсіпкерлікке: серіктестік,
кооператив, акционерлік қоғам, холдингтер және мемлекеттік ... ... ... әрі ... ... ... ... (1883-1950 жж.)
ойынша, кәсіпкерлік жаңа игілікті дайындауға немесе баска бір ... ... ... ... ... ... жаңа тәсілді өндіруге,
затты еткізетін жаңа нарықты ... жаңа ... пен ... ... табуға ондірісті талапка сай, басқаша құруға күш салады.
Кәсіпкерлік ез бетінше тіршілік пен ... ... ... ... ... ерекше типі.
Кәсіпкерлікті кұрудың езекті мәселесі — мемлекеттік меншікті
мемлекеттен алу мен ... ... ... Олар нарықтық экономикада
бәсекелестік ортаны кұрып қана қоймайды, сондай-ақ еркін кәсіпкерлікке жол
ашады. Белгілі ... ... әрі ... ... Маршалл айтқандай,
нарықтық экономиканьщ басты касиеті — ... пен ... А. ... бойынша, кәсіпкер — экономикалық ... ... ... ету еркін кәсіпкерлікке жол ашты, ... ... шеше ... Оны шешу үшін ... ... ... шағын кәсіпкерлік және оның мәселелері.
Халықаралық практика керсеткендей, шағын кәсіпкерлік капитал тезірек
айналатын салаларда ... ... ... ... — сауда, қоғамдық
тамақтандыру мен қызмет көрсету аясы ... ... ... ... экономикалық саясат
бағаның либерализациялануынан басталады және онымен байланысты ... ... ... ... құнсыздануы мен пайыздық есімінің тез
кетерілуіне қарай, шағын бизнестің қаржылық ... ... ... Бұл ... бизнестің калыптасуы мен оның инвестициялық қызметін
барынша түсаулап тастайды. Шағын ... ... ... мен үлкен
салықтардың құрсауында қалады. Өткелі кезендегі ... ... ... ... ... ... жағдайын жояды.
Алайда, нарықтық ... ... ... ... ... ... экономика жағдайында ірі монополияның ары қарай
қарқынды дамуы шағын және орта фирмалардың ... ... ... ғылыми-техникалық революция мөселелерімен де байланысты. Көптеген ... ... ... және орта ... ... бастайды. Себебі,
ендірістегі алдыңғы орынға таласа отырып, олар сұраным езгерісіне тез ... ... және ... ... қанағаттандырмаған жаңа нәрселерін
іздей бастайды. Сондықтан шағын фирмалардын жұмыстағы бір адамға шаққандағы
ғылыми-зерттеу және конструкторлық ... ... ірі ... ... ... ... шағын бизнестің жалпы алғанда нарықта жаңа өнімдер
ендіру келеміндегі ролі ете ... ... ... алу ... ... бойынша, 50-ші
жылдың ортасынан бастап 70-ші ... ... ... ... фирмалар (1000
адамнан аздау мекеме жатады) еддегі әртүрлі жаңалықтардың жартысына ... ... ... ... ширегіне жуығы 10 адамнан тұратын
фирмаларға келген. «Арріе» шағын компаниясы ... ... ... ... ... бірі ... ... кейін оны ең мықты
ендірушілерге айналды. Шағын ендірісті игергеңдерден авансценаға американың
қазіргі белгілі компаниялары ... ... ... ... ... ... тұрғындарды жұмыспен камтуда шағын бизнестің ролі
өте зор. АКДІ-да соңғы 10 ... ... ... жана ... орны 20 ... ... ... кәсіпорындарға келеді. 80-ші жылдардың басында
жұмыссыздыктың қатты ... ... ... ... ... ... кайраткерлері шағын бизнесті жаңа жұмыс орнын табудың құралы
ретінде қарап, ірі кәсіпорындағы жұмыстылықты қысқартудың ... ... ... ... Сондықтан да капиталистік еддердің үкіметі
тарапынан шағын бизнеске әртүрлі көмек керсетіледі.
Шағын және орта бизнестің болуы ірі ... ... ... ... ... ... ... үшін мыңдаған деталдар
керек болады. Оларды өндіру үшін ... ... және орта ... ... ... олар ... ... жүйесімен байланысқан.
Кейбір ірі электротехникалық, автомобиль монополияларында және басқада
салаларда түракты түрде 20-30 ... ... ... ... ... ... және орта ... көп бөлігі ірі монополиялармен контракт жасай
отырып өмір ... ... ... 40% ... және орта ... ... ... Сондай-ак, АҚШ-да контракт жүйесімен 400 мыңға
жуык немесе ... ... ... ... ... 4,5 млн адам жүмыс
істейді. Осындай жағдайды Жапонияда да кездестіруге болады.
Шағын бизнесті кең тарату техникалық қызмет ... ... ... ... ... ашу үшін ... ... қажет. Өндірістен
қолы босап, жүмыссыз қалғандар өзі айналысатын ... ... ... ... 80-ші ... ... шағын кәсіпорыңда тек қана иегер отбасы
мүшелерінің еңбегін қолдануға, Жапонияда барлық жүмыс істейтіндердің 32%,
Италияда — 29%, ... 21% ... емес ... біркатар жаңа салаларда өзінің жағдайын
кәдімгідей бекітіп алған, әсіресе алдыменен ақпараттық кешенде. ... ... ... негізінде іскерлік қызмет керсету спектрі ЭВМ ... - ... ... бағдарламамен камтамасыз ету, инжиниринг,
консультациялық бизнес және т.б. қалыптасты. Мұндай ... ... ... аса ... ... және ... компаниялар
шеңберінде ойдағыдай жүзеге асыруға болады. Мысалы, ... ... ... 3700 ... ... қызмет етуде, онын ішінде
шамамен 70% 10 ... ... ... ... ... ... ... жинақтап, қорытындылайтын болсақ, онда шағын және
орта бизнестің ролі темендегі алты қызметте байқалады.
Біріншіден, шағын өндіріс нарық ... ... ... реакция
байкатып, нарықтык экономикаға икемділік көрсетеді. Мұндай іс әрекетке ... қол ... ... ... және орта ... көптеген қолданылмаған қаржы
кұралдарын тиімді жұмсауға ... ... ... түрі ... бұл
ресурстар қолданылмас еді.
Үшіншіден, шағын және орта бизнес бөсекелестік ортаны қалыптастыруда
кәдімгідей үлес қосады. Себебі, кезкелген мемлекетте ... ... ... ... мәні бар ... шағын және орта бизнес түрғындарды жұмыспен камтуда үлкен
роль атқарады. Онеркөсібі дамыған елдерде барлық ... ... ... ... жаңа ... ... 70-80% құрайды.
Бесіншіден, жоғарыда атап өткеніміздей, ғылыми-техникалык прогресті
дамытуда шағын өндіріс айтарлықтай роль ... ... ... ... ... ... ... компьютер, көбейткіш
аппараттар, Полороид фотоаппараты) 50% ... ... ... ... шағын және орта бизнес
орны ерекше роль атқарады. Тұрғындар қиын ... ... бұл ... ... ... қабілеттерін жүзеге асырады.
Кәсіпкерліктің халықаралык тәжірбиесінің қалыптасуы ... ... ... ... басталған кәсіпкелердің саудадағы
делдалдығын құптаған (дәріптеп отырған). Бұл өндіріс саласындағы ... ... ... тән ... ... ... дамымағаңдығы.
Бұл шағын кәсіпкерліктің дамуын токтатты және тоқтатып келеді.
Өндіріс құлдырауының тоқтамауы, инфляциялык ... осы ... өсуі ... ... ... ... қуып ... нарық
көлемінің тарылуына алып келді. Бұл өндіріс саласында кәсіпкерлік кызметтің
дамуын кәдімгідей тоқтады, онын ... ... ... ... ... ... ... дамытуды тоқтатушы факторға өндіріс
саласындағы шағын бизнестің маңыздылығын бағаламауды жатқызамыз.
Дамыған елдерде ХХ-ғасырдың 70-ші, 80-ші ... ... ... ... ... мен практиктердің шағын бизнес жайлы бұрынғы
козқарастарынан бас тартуына мәжбүр етті. Онда олар ... ... ... олар ... ... ... ірі кәсіпорынға ұйымдасуы
қажеттігі айтылған еді. Соңғы 20 жылдың (1973-1993 жж.) ... ... мен ... ... ... ... ... саны екі есе оскен
және шағын кәсіпорындар экономиканың прогрессивті саласы — ... ... ... ... роль атқара бастады.
Өтпелі экономика кезінде шағын кәсіпкерлікті қолдау мен ... ... ... ... ... ... негізі ретінде ... ... ... ... ... ... жасау;
— оны дамыту үшін каржылық базаны ... және ... ... ... жеңілдіктері, кайтаруды қажет етпейтін
субсидиялар және т.б.) жасау;
— бағдарламада ... ... ... ... ... орны ... көрсетіледі;
— шағын бизнесті кұруда елдің әртүрлі аймақтағы шағын кәсіпорынның
арнайы орталықтары ерекше роль атқарады;
— ірі және ... ... ... ... ... шағын
бизнесті дамыту максатында ірі кәсіпорындардың ресурстарын тарту, әсіресе
сауда мен қызмет көрсету саласында.
Қазакстан ... ... ... дамытуда ҚР-сы
президентінің 1997 жылғы 6-шы науырызындағы «Шағын кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... жайлы жарлығы ерекше роль атқарды.
Құжат әзінің мазмұны жағынан өтпелі экономика кезіндегі шағын кәсіпкерлікгі
дамытудың мемлекеттік бағдарламасы болып ... орта және ірі ... ... ... кезінде орта және ірі кәсіпкерліктін дамуы көбінесе
мемлекеттен алу және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... орта және ірі
кәсіпорындар мемлекеттік меншігінде болды. Тек ... ғана ... өз ... ... ... ... ... экономика жағдайында орта және ірі кәсіпкерліктің қалыптасуы
өте қиын әрі ... ... ... қала ... себебі оның тууы қоғамдық
сана қабілетін ... ... ... ... ... ... ... — қайта кұру басталғанға дейін толық шаруашылық
есепте болды. Яғни, өзін-өзі басқаруды және ... ... ... ... жоспарлы халық шаруашылығы кешенінде қалу, жоспарды орындау
үшін ғана ... ... бір ... өткізу мәселесі, өзіне керекті сатып
алушыны іздеу кәсіпорындарға жүктелген емес. Бірнеше ... ... ... ... ... ... бірден тез өзгере
қоймайды және басқа кұндьшықтарға ... ... ... ... ие де ... психологиясы нарықтық қатынастардың құрыла бастауымен қатар
қалыптасуы мүмкін.
ТМД елдері мен Шығыс Еуропада ... орта және ірі ... ... ... ... ... ... телем қабілетсіздігінің
сыипаты мен ішкі қарыздар жатады. Әміршіддік-өкімшілдік ... ... ... ... және ... ... жаңа ... болуы мынаны аша алмады: олардың құқығын, міндеттері мен статусын,
біліктілікдеңгейін. Басқаруда ... ... ... ... өзін-өзі басқаруы мен дамуына ... ... ... деп ... ... 1997 жылдың басында төрт мыңнан астам
кәсіпорын кұлдырауға ... ... мен ... ... қалыптасқан қайшьшықтарды қалай шешу мәселесі туды? ТМД ... ... ... ... ... ... кешіріп отырған
қиындықтардың үқсастығы, кәсіпорыңды басқару мен жекешелендіру процесіне
шетел капитальш ... ... алып ... Бұл ... ... жүреді, себебі кәсіпорыңда нағыз шаруашылық басқарушысы ... иесі ... ... Ол өзінің мүлкінің тиімді пайдаланылуына барынша
мұдделі. Мысалы, Қазақстан Республикасына ... ... ... ... ... және металлургия кешен кәсіпорындарын тірілтуге көмектесті.
Шетел инвесторын ... ... өнім ... ... оның ... ... ... және кәсіпорынды
технологиялық жаңартуды жұзеге асырды.
Мемлекеттік кәсіпкерлік.
Өтпелі экономика кезінде мемлекеттік кәсіпкерлік ерекше сипатка,
мағынаға ие ... ... ... жүйе ... жеке ... ... ... игеру тиіс — ол кәсіпкерлік қабілеттілік. ... ... даму ... ... ... ... ... Нарықтық
экономикасы дамыған елдерде мемлекеттік меншіктің ұлесі аса көп ... ... ... ... өз ... болуьш қамтамасыз етеді. Бұл
косіпорындар ... ... ... ұшін ... ... ... ... көрсетеді, сонымен қатар мемлекетгік бюджетті толтыру ұшін
акшалай қаржы табады.
Аталған кәсіпорындар коммерциялыкжәне коммерциялық емес тіршіліктерді
бірге аткарады. ... ... өз ... ... ... ... үш топка болінеді:
1) бюджеттік (ведомостволық)
2) коғамдық (корнорациялық)
3) аралас акционерлік коғамдар (холдинг)
1. Мемлекеттік — толық ... ... ... ... ... және т.б.) ... құқықтык негізде жүргізеді.
2. Қазыналык — толық емес шаруашылық ... ... ... ... және т.б.), ... ... құкығына негізделе
жүргізіледі.
Алайда, мемлекеттің кәсіпкерлік кызметі осы кәсіпорындардын жұмысымен
ғана шектелмейді. ... ... ... ... экономиканың барлык
саласына тарайды, сыртқы экономикалық ... ... ... ...... ... ... толықтырып, тұрақсыз күйдегі өтпелі
экономиканы тұрақтандырады және мемлекеттің экономикалық деңгейін дамытуға
әсер ... ... ... ... ... 90-шы жылдардың
ортасындағы кәсіпкерлік қызметін алуға болады. Сол кездерде шетел капиталын
тарта біліп, ... ... ... ...... ... металлургия кешендерін кұлдыраудан сақтап қалды. Тек қана жылына ... ... ... ... үшін ... ... ... Өзен кенішінен
Түрікменстан шекарасына дейін, Теңіз кенішінен ... ... ... дейін мұнай кұбырларын салуға шетел инвестициясын
тартты.
Басқа мысал ретінде Қазақстан ... ... 1996 ... ... мен ... жеті ... ... қол қойылған құжат
мемлекеттік кәсіпкерлік қызметтін жаңа деңгейін байқатты. Бұл ... ... ... ... ... ... темір жолда
транзиттік, ауыр жұк пен ... ... шешу алу ... ... ... ... Азия ... Батыс Еуропа
елдеріне тасымалданады, ал бүл елдерден Оңтүстік-Шығыс Азияға ... ... ... ... Бұл келісім грансазиялық магистральды
тірілтуге, жаңартуға жағдай жасайды және барлық ... ...... ... ... ... ... дейін (Ресей
шекарасында) косымша жұмыс орынын ашуға мүмкіндік туғызады.
Нарықтық экономика кезінде макроэкономикалық ... ... ... және жанама тәсіл арқылы жүргізіледі (толығырақ «Нарықтық
экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... реттеудің объектілеріне
экономиканы түрақтандыру саясаты немесе антициклдық саясат, ақша ... ... ... бақылау, тұрғындарды жүмыспен қамту
саясаты, антимонополиялық саясат, яғни нарықтық бәсекелестік ... ... ... қорғау саясаты жатады.
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, тікелей тәсіл — ... ... ... мен ... ... жүргізіліп, кысқа, орта,
ұзақ мерзімді міндеттерді шешуге ат салысады. Бұдан баскада, калыпты және
төтенше батдарламаларжасалады.
Бұған ұксас бағдарлама ... ... ... ... Кореядағы
экономиканы орынынан тұрғызуға кабылданған төтенше бағдарламаны, ... ... ... ... төтенше шаралар» заңын айтуға болады.
Жапонияда мемлекеттің 10-нан астам институттары нарықдамуыныңжоспары мен
бағдарламасын ... ... ... ... мемлекеттің кез-келген
реттеушілік шараларының ... ақша ... ... ... жономикада
ақша айналымы мемлекет бақылауынан шықпауы керек. Бұл макроэкономикалык
деңгейіндегі мемлекеттің ең маңызды ... ... ... табылады. Бұл
жағдай «экономикалық кұлпырыс» жасаған мемлекеттер — Жапония, Онтүстік
Корея, Тайвань - ... ... Бұл ... ең қиын — ... ... ... қайта құру ... ... ... мемлекеттік бюджеттің тапшылығы тұракты түрде
мемлекеттін қатаң бақылауыңда ... және бұл ... ... мен ... ... ... Казакстан Республикасы нарыкка өту кезеңіңде (1990 ж.) бастапкы
шарттарда басқаша түрде болды. Республика ... осы ... КСРО ... кешенімен тығыз интефацияда болды. ... ... ... құлдырауына қарағанда тауар ... ... ... 1990 жылғы салым қалдықтары шамамеи 13
млрд рубль құрап, канағаттаңдырылмаған калдық сұраным 17 млрд рубльден ... ... ... айналымы мен ақылы қызмет көрсетудің 76% астамын
құрады.1 Жісырын ... ... ... қаржы жүйесі бакылаудан шығып
кетті.
Казакстан реформаны оз бетінше 1993 жылы ... ... ... валютаны
өндіргеннен бастап жүргізе бастады, шын мәнінде 1994 жылдан бастады.
Мерзімді басылымның корсеткеніндей, реформаны жүзеге асырған ... ... 13250 ... өскен, өндірістің күлдырауы 1991-ші жылғы
деңгейге қарағанда 50% жеткен.2
Қазақстан үкіметі ... ... ... ... ... жж.) және ... жж.) өндіріс құлдырауы мен инфляциялык
процестің дамуын тоқтата алмады. Макроэкономикалық ... ... ... ... үшін Қазақстан Республикасы үкіметі қаржы-
бюджеттік және ... ... ... үстап, сырткы экономикачык
қызметті либерализациялауда салық жайлы жаңа заңдар шараларын қабылдады.
Меншікті ... ... ... көшіп, экспорттық ... ... ... ... ... және ... кезенде
кәсіпорынның бақылау пакет акциясын оларға сатады. Мемлекеттік ... мыңы ... оның ... экономиканың экспорттық секторын
қүрайтын ең ірі өнеркәсіп кәсіпорындары бар. Жапония, Оңтүстік Кореядағы
әтпелі экономика ... ... ... ... ... Бүл ... осы ... қатаң түрде жүзеге асыру үшін
мемлекеттің араласуы қажет. Әңгіме жоспарлы жүйеге ... ... ... ... жана түрлері мен механизмін ... ... ... ... ... ... жеке ... мен мемлекет арасында
өзара іс-әрекет пен тең қүқыктық әріптестікті қалыптастыру.
Экономиканы тұрақтандыру мен экономикалык өсуге жету үшін ... жеке ... да ... ... ... белгіленгендей, мемлекет
ыңғайлы жағдай жасауы керек, ... жеке ... ... ... ... қолдау саласын тапқаны дұрыс.
Осы максатта 1991 жыддың басыңда Қазақстан Республикасыңца «Тікелей
инвестицияны мемлекеттік қолдау ... Заң ... ... ... міндетті телемдер туралы» Заңына ... мен ... ... инвестициясы жайлы» заң отандық және шетелдік инвесторлар
үшін өте ыңғайлы-қалыпты ... ... ... ... үшін жеңілдіктер анықтаған. Жеңілдіктер
мөлшері тікелей инвестиция көлемі мен ... ... ... ... ... асыру үшін импорттық жабдықтарды, шикізат пен
материалдарды кеден баж салығын салудан толык немесе ... ... ... ... ... ... кайта кұруда да мемлекеттің ролі
өте зөр.
Қорытынды
Қазакстанның нарықтық экономикасы үшін Жапония мен Оңтүстік Кореяның
өнеркәсіптік ... ... ... кұру ... өте ... құрылымдык тұрғыдан қайта күрудың Оитүстік Корея моделіне сүйене
отырып ... ... ... алты критериі колданылады.
Біріншіден, саланың экономикалык әлеуеті бағаланады, яғни ... ... ... ... тезірек экспортты
каркындату мүмкіндігі.
Екіншіден, ішкі нарықта сала оніміне ... ... осы ... ... ең жоғарғы индустриалды кезеңге
жеткендігіне еай болу ... ... ... ... пен ... ... ... жүзеге асуы керек.
Бесіншіден, елдегі сауда баллансы тапшылығы ... ... ... ... бағыт салаларының дамуы қаншалықты ыңғайлы косымша
эффект беруге қабілетті, яғни басқа сектор мен экономика саласында ондіріс
тиімділігін камтамасыз етеді.
Аталған ... ... ... соң, ... алынған саланың жедел даму
жоспарыи жасауға кіріседі.
Қазакстан Республикасы стратегиялыкдаму ... ... ... ... ... ... ... карсы шаралар мен
әлеуметтіқ-экономикалықреформаны терендету бағдарламасында басым бағыттарға
экономиканың мынадай салалары ... ... ... ... ... азык-түлік өндірісінің салалары және коммуникация
(байланыс пен темір жол транспорттар) ... ... құру ... ... ... мемлекеттің кәсіпкерлік
бастамасы ерекше орын алып, ол ... ... ... ... Республикасында 1996-шы жылдың аяғында өндірістің күлдырауы
тоқтатылды. Қазақстан Республикасы үкіметі ... ... ... ... ... ... ... алды. Қүлдыраудың
жиегінде тұрған ірі энергетика, металлургия кәсіпорындарды ... ... ... ... ... тартты. Үкіметтің есептеуі
бойынша. 1997-ші жылдан бастап ауыр өнеркәсіп кәсіпорынында өнім ... ... болу ... ... Теңіз мұнай көзінің бір ғана қазба байлығын
есептегенде, жақын арада 20 жыл ... 80 млрд ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің 1997-ші жылғы ... ... ... ... ... ... ... жарлығына сай кең масштабта мемлекеттік ... ... ... ... ... ... атқарушы органдар қызметіне
бақылау күшейтілді. Бүл ... ... ... жоспар негізінде
Қазақстан экономикасының түрақты дамуға көшетіндігін байқатады; ... ... ... ... сай келтіру; мемлекеттіқ оргаңдар
кұрылымын ықшамдау және ... бұл ... ... ... біріктіріп, көп буынды бақылау мен қызметтің қосарлануын жайлап
жояды; тікелей басқарудан бас тарту; кейбір мемлекеттік ... ... ... әдебиет
1. Программа стабилизации Казахской ССР и переход к рынку. ... ... ... и ... Казахстанская правда, 6 декабря 1996.
3. Шумпетер Й. Теория экономического развития. - М., Прогресс,
1982.
4. 4. Экопомика псрсходного периода. ... ... /Под ... В В и др. - М., МГУ, ... ... ... ... Умебпое пособие /Под ... В В и др.. М. МГУ. ... ... ... ... ... / жалпы редакциясын басқарған Ғ.
С. Сейітқасымов. – Алматы: Экономика, 2001. – 466 ... ... С.Б. Ақша ... және ... оқу құралы / жалпы
редакциясын ... Ғ. С. ...... 2004 жыл ... бет.
8. “Егемен Қазақстан” Республикалық газеті" ААҚ, № 251 (24504) 14
қазан, сенбі, 2006 жыл.
9. В.Л. Назарова ... ... ... ... 205 ... 11.С.Б. Баймұханова «Бухгалтерлік есеп»
11. Қ.Н. Кеулімжаев
Н.А. Құдайбергенов «Бухгалтерлік есеп принциптері»
12. Көшенова Б.А. ... ... ... ... ... / ... ... / Мәдешев Б. «Нарықтық экономика
теориясына кіріспе»/ Алматы «Экономика»-1998ж /
14. Мэнкью Н.Г. «Макроэкономика», / Москва - 1999 г ... ... С.С. ... ... ... – 2004ж./
Похожие работы

Қазақстан Республикасы туралы жалпы мағлұмат 5 бет
Қазақстан Республикасының банк жүйесі: қазіргі жағдайы және даму перспективасы 78 бет
Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігіндегі өндірістік тәжірибе есебі 36 бет
Валюталық қатынастар 35 бет
Нарықтық экономика жағдайында өнеркәсіп салаларында сапаны қамтамасыз етудің теориялық негіздері 57 бет
Мемлекеттік бюджет жүйесі және оның теориялық негіздері 59 бет
Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты 38 бет
КәсIпкерлIк туралы жалпы түсIнIк және оның ұйымдық - құқықтық формалары 33 бет
Қазақстан Республикасы, жер бедері, геологиялық құрылымы, кен байлығы 16 бет
Қазақстан Республикасында кәсIпкерлIк қызметтIң дамуы және оны мемлекеттIк реттеу 25 бет

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2849

^