БИЛІК САЯСИ ФЕНОМЕН РЕТІНДЕ [ 3 бет ]


• Қазіргі саяси ғылым
• Билік
• Саяси билік
• Биліктің ресурстары
• Халық суверинитеті



      
      Жоспар:
Тақрыбы: БИЛІК САЯСИ ФЕНОМЕН РЕТІНДЕ
• Қазіргі саяси ғылым
• Билік
• Саяси билік 
• Биліктің ресурстары 
• Халық суверинитеті 
БИЛІК САЯСИ ФЕНОМЕН РЕТІНДЕ
Қоғамдағы саяси ... ... ... байланысты. Билік саясаттың ең
өзекті мәселелерінің бірі және ... ... ... ... пәні болып
есептеледі.
Билік әрқашанда жалпыға бірдей үміттену, дәмелену объектісі болған. Ол
адамзат пайда болғаннан бері бар дүние. Оның ... ... ... ... айта ... қажеттілігі: 1) Адамдардың әр кезде,
барлық жағдайда өз құқықтарын қамтамасыз ету ... ... ... ... келетін қоғамдық ережелерді бекіту үшін. ... ... ... ... үшін ... ұғымы саяси ғылыми әдебиеттерде әр түрлі ... ... ... ... ... ... ғылыми әдебиетте кеңінен
қолданылады. Мысалы, философтар ол ... ... ... ... ... әлеуметтік билік, экономистер шаруашылық билік,
саясаттанушылар саяси билік, ... ... ... ... адамның өзіне деген билік, ата-аналар отбасы билігі ... ... ... ... атқарушы және заң биліктері туралы түсініктер
да бар.
Қазіргі саяси ғылым әдебиеттерде биліктің 5 анықтамасы кездеседі:
1. Бихевиористік анықтама бойынша ... бір ... ... ... ... әсер ... мүмкіндігіне негізделген ерекше мінез-құлық деп
түсіндіріледі.
2. Телеологиялық анықтамада - билік алға қойған ... ... ... нәтижеге жетудің амалы дегенді білдіреді.
3. Инструменталистік анықтама бойынша - билік белгілі шаралар ... ... ... Мысалы: зорлық, күштеу, т.б.
4. Структуралистік анықтамада - билік басқарушылар мен ... ... бір ... ... ... түсіндіріледі. Яғни ол
біреулердің екінші біреулерге ықпал жасауы.
5. Конфликттік анықтама бойынша қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі.
Жалпы алғанда билік дегеніміз  қоғамдағы тап, әлеуметтік топ, ... адам ... ... ... ... іске асырудағы
қабілеттіліктермен пайдалана отырып, адамдардың ... мен ... ... құралдары арқылы әсер ету деп түсінуге болады.
Қазіргі саяси ғылыми әдебиеттерде кеңінен белгілі Саймон ... ... ... ... ... ... Ол билікті былай деп түсінген
«егер «В-ның» ... ... «А» өз ... ... білсе, онда «В-
ның» үстінен «А» ... ... ... ... ... ... адамдардың өз ерік жігерін әр
түрлі (бедел, заң, күштеу) әр түрлі құралдары арқылы іске асыру тәсілі ... ... ... ... ... пайда болуы мен жүзеге асырылуына төмендегі
бөлшектердің болуы шарт:  1. Кем дегенде билік қатынасының жеке ... ... ... екі ... ... ... ... жүзеге асыру үшін
оған бағынбаған ... ... ... ... ... ... ... тиіс. 3. Билікті жүзеге асырушыға билігі жүретін
адамдардың бағынуы керек. 4. Бұйрықты берушінің оған құқы бар ... ... ... ... тиіс. Ол бұл бұйрықтың кімге
қатынасты болса, биліктің жүргізушіге ... ... ... ... ... ... не сол адамдардан
құрылатын әр түрлі ... және ... ... ... ... ... және мінез-құлқына экономикалық, идеологиялық
т.б.  механизмдер арқылы ықпал ету, қабілет пен мұмкіндік.
Биліктің мәні оның көріністері арқылы ... - ол: ... ... ... ұйымдастыру, қадағалау. Осы тұрғыдан алғанда
билік-әлеуметтік түрлерді іске ... ... да ... ... ... реттеушілік монополиялығы; 2)
Қоғамға және жеке адамға мәжбүрлеу етудің мүмкіндігі; 3) Үстемдік ықпалының
басымдылығы; 4) ... ... ... ... ... ... ... Оның құрылымдық бөлшектері мыналар болып
табылады:
1) үстемдік мүдде, 2) осы ... ... ... 3) ... ... ... ... құралдар. Оның өзінің қайнар көздері мен жүзеге
асу құралдары бар.
Билік мынандай қайнар көздерге негізделеді - күш, байлық, статус, ... мен ... ... ... ... ... әр ... құралдарды қамтамасыз
етіп, пайдаланады. Ғылыми әдебиеттерде ... ... ... ресурстарын жалпы мынандай түрлерге бөлуге болады:
- экономикалық (материалдық қажеттіліктер)
- әлеуметтік (статусты өзгертуге арналған құралдар)
- күш ресурстары (әскер, қару жарақ, полиция)
- ... ... және ... ... демографиалық (адам- ең негізгі әләуметтік құрал).
Осы рессурстардың ... ... ... ... пікірінше білім мен
ақпараттық құралдар билік ресурстарының әлемде ерекше маңызға ие ... ... ... ... - ол адамдардың үлкен
тобының ... ... ол ... ... ... рөлі ... да, қоғам сол топ мүддесі тұрғысынан ... ... ... ... ... сол топ ... қатысуымен мемлекет арқылы,
қоғамдық-саяси ұйымдар мен саяси ... ... ... ... ... биліктің арнайы басқару ісімен шұғылданатын ерекше кәсіби ... ... - оның ең ... ... ... күш ... ... Екінші қасиет- биліктің иерархиялық сипат
алуы. ... ... ... шоғырландыруға және монополизациялауға
ұмтылу.
Саяси билік қоғамда көбінесе мемлекеттік ... ... ... ... билік саяси биліктің бір түрі. Оның ерекшеліктері: 1) Ол
белгілі бір территориясында ерекше ... ... ... билік.  2)
Мемлекеттік билік өзінің күштеу аппаратына сүйенеді. 3) Мемлекеттік билік
монополиялық сипат алады.
 
 Қазіргі демократиялық ... ... ... ... оның ... ... Биликтің легитимділігі деп
оның заңдылығын айтады. Бірақ оның тек қана заңға ... ... ... ... ... оны өз ... қабылдауы
заңы. Ондай кезде  қоғамдағы халық берілген билікке өз сенімін білдіреді
және өз еркімен оны қабылдайды.
Легитимді биліктің идеалды түрлерін М.Вебер ... Ол ... ... 3 ... ... дәстүрлі, харизматикалық, легальды –
рационалдық.
Билік бөлу идеясы ең алғашқы рет жаңа дәуірдің ... ең ... ... Бұл идеяны қалыптастырушы 17ғ. ... ... әрі ... ... ... 18ғ. француз ойшылы Ш-Л. Монтескье болып
табылады. Ол ... ... ... ... ... бір ... және оның үш тармағына бөлінуімен түсіндірген: Заң, Атқарушы,
Сот билігі.
Себебі билік бір ғана қолда болса, шектелмесе, өзі заң ... ... және оның ... ... ... онда ... ... тиранияға
айналады, ауысады. Сондықтан қоғамдағы билік жүргізу жағдайында билік тек
қана бір органның қолында болуы ... емес және де ... ... ... ... жүргізу белгілі бір адамға, топқа, ұжымға, органға ... ... ... ... Жан Жак ... суверинитеті идеясын көтеріп,
биліктің тұрлерін ажыратқан. Ол - үш билік сол бір ... ... ... табу ... деп ... Заң ... ... сот жүйесіне
бөліну қазіргі уақытта демократияның дамуы болып табылады. Үш ... ... ... ... кетпеуіне кепілдік бере алады. Бірақ
биліктің бөлуін бір-біріне ... ... ... органдардың қолына
бөлініп беріледі деп түсінбеу қажет. Бір қоғамда әрине биліктің тұтастығы
және тұрақтылығы ...

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге