Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуы [ 29 бет ]

ЖОСПАР
КІРІСПЕ........................................................................................................................3
1 МЕМЛЕКЕТТІК ЭКОНОМИКАДА ӨНЕРКӘСІПТІҢ ОРНЫ МЕН МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ......................................................................................................6
1.1 Қазақстан Республикасы экономикасындағы өнеркәсіптің алатын орны..............................................................................................................................6
1.2 Өнеркәсіпте кәсіпкерлікті қалыптастыру және түрлері...........................................................................................................................9
1.3 Кәсіпкерлікті қалыптастыруда шетелдік тәжірибе......................................................................................................................11
2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ МЕН ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ......................................................................................................14
2.1 Өнеркәсіпте кәсіпкерліктің даму ерекшеліктері..............................................14
2.2 Қазақстандағы кәсіпкерліктің қазіргі жағдайы................................................18
2.3 Өнеркәсіпте кәсіпкерліктің тиімділігін сипаттайтын...............................................................................................................20
3 ӨНЕРКІСІПТЕ КӘСІПКЕРЛІКТІ ДАМЫТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТКЕ МЕМЛЕКЕТ ТАРАПЫНАН КӨРСЕТІЛЕТІН ҚОЛДАУ....................................................................................................................25
3.1 Кәсіпкерліктің дамуына әсер ететін факторлар................................................25
3.2 Қазақстандағы кәсіпкерлік қызметке мемлекет тарапынан көрсетілетін қолдау.........................................................................................................................29
ҚОРЫТЫНДЫ...........................................................................................................32
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................................34
КІРІСПЕ
Қазақстанда кәсіпкерлік жөнінде 90-жылдардың басында, қайта құрудың басталуымен айтыла бастады. Бұл кезде былайша айтқанда, «комсомолдық кәсіпкерлік» басталды, көптеген белсенді жас адамдар, негізінен комсомол жетекшілері, жастардың шығармашылық ғылыми-техникалық орталықтары негізінде кооперативтер құра бастады. Несиелеудің жеңілдік жағдайлары жасалды. Мұның үстіне, өспелі инфляция жағдайына дәл осы кәсіпкерліктің алғашқы толқыны төтеп беріп қана қоймай, сондай-ақ қажетті, былайша айтқанда, бастапқы капитал жинай алды, себебі несие ақша «қымбат» алынып, «арзан» қайтарылды. Қазақстан Республикасы 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін кәсіпкерлік белсенділікті қолдауға байланысты бірқатар заңдар қабылданды. Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуына «Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуы мен шаруашылық қызметтің еркіндігі туралы» (1991), «Жеке кәсіпкерлікті қолдау және қорғау туралы» (1992) заңы сияқты заңдар түрткі болды. 1994 жылдың басында-ақ жеке кәсіпорындар саны 15,7 мыңды құрады және жалпы жұмыспен қамтылғандар саны 164 мыңға жетті. 01.10.1998 ж. Шағын кәсіпкерліктің субьектілер саны 307 мыңды құрады, оларда 1,2 миллион адам жұмыспен қамтылды. Кәсіпкерлік қызметтің негізгі үш саласының ішінен бірінші орынға өндіріс те емес, тұтынушылар мен тауар өндірушілер арасындағы делдалдық та емес, сауда шықты. Зерттеу тақырыбының өзектілігі экономикасы нарықтық бағытқа бет алған Қазақстан үшін кәсіпкерлікті даму мәселесі - өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өйткені, нарықтық экономиканың өзі – кәсіпкерлік экономика. Кәсіпкерлікті дамыту – нарықтық дамытудың кепілі. Сондықтан да, кәсіпкерлік төңірегіндегі көптеген мәселелердің көтеріліп жатуы да оның экономикадағы рөлінің өте маңыздылығын дәлелдейді. Кәсіпкерлікті жетілдіру экономиканың тұрақтылығы мен оның бәсекелік сипатын қалыптастыруда басты күштерінің бірі болып табылады. Кәсіпкерлікті дамыту үшін субъектінің белгілі бір дәрежеде еркіндігі мен хұқығы, шаруашылық қызметінің бағытын таңдауда еріктігі, қабылданатын шешімдерге, одан туындайтын нәтижелерге тәуекелдіктің болуы қажет. Мақсаты Қазақстан Республикасы өнеркәсібіндегі кәсіпкерлікті дамыту бағыттарының алғышарттарын қарастыру. Экономиканы тұрақты болуы және оның бәсекелік сипатын қалыптастырудың басты күштерінің бірі кәсіпкерлікті жетілдіру болып табылады. Жалпы кәсіпкерлікті дамыту үшін бірнеше белгілі шарттар орындалуы қажет:
• Кәсіпкерлік субъектінің белгілі бір дәрежеде еркіндігі мен құқығы болуы қажет. Ол – шаруашылық қызметінің бағытын таңдау, өндірістік, сауда
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. М.Б. Бисенғазин, А.Ш. Хамитов «Кәсіпкерлік негіздері.
2. А.Қ. Мейірбеков, Қ.Ә. Әлімбетов «Кәсіпорынның экономикасы», Алматы, 2003ж.
3. Шеденов Ө.Қ., Байжомартов Ү.С., Жүнісов Б.А., Комягин Б.И. «Жалпы экономикалық теория» Алматы-Ақтөбе -2002.
4. В. М. Власова, «Основы предпринимательской деятельности», Москва 1996ж .
5. Ж.О. Ихданов, Ә.О. Орманбеков, «Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері»Алматы, Экономика, 2002ж.
6. Акимов В.В., Мерзяков В.Ф., Огай К.А. Основы экономических знаний, - Москва, 2000 г.
7. Минаева Н.В. Экономика и предпринимательство.- 2001 г.
8. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы: Қазақстан, 1998.
9. Қазақстан Республикасының «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы» Заңы. Алматы: Жеті жарғы 1998.
10. Қазақстан Республикасының «Жеке кәсіпкерлік туралы» Заңы Алматы: Жеті жарғы 1998.
11. Қазақстан Республикасының «Ауыл шаруашылық серікотестіктері және олардың қауымдастыртары туралы» Заңы: Қазақстан 1991.
12. В.Д. Грибов, В.П. Грузинов Экономика предприятия. М. 1998.
13. Қазақстан Республикасында шаруашылықпен айналысудың жаңа түрлерін дамыту, Қазақ ақпарат орталығы. Қазақстан Республикасының мемстаткомитеті 1997 ж. 145 б.
14. Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ж. 5-қазанындағы «Өндірістік кооператив туралы» Жарлығы.
15. ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы өңдеуші өнеркәсіп саласының кейбір мәселелері. // Қайнар хабаршысы.- № 4/2. -2007.- 49-53 бб.
16. Шағын бизнестегі несиелік тәуекелді басқару //Қаржы-Қаражат-Финансы Казахстана № 1/2008 ж. 16-21 бет, 0,7 б.т.
17. Шағын және орта бизнес субъектілерін шетелдік несие желісі есебінен қаржыландыру //ҚазЭУ хабаршысы № 2/ 2008 ж. 146-150 бет, 0,4 б.т.
18. Қазақстандағы өндіріс тиімділігін арттыруда материалдық ынталандыру жүйесін дамытудың бағыттары //Қаржы-қаражат журналы. –Астана: 2006, №3-4. – 0,46 б.т.
19. «Қазақмыс» корпорациясы ЖШС-і қызметінің тиімділігін бағалау //Экономикалық «Аль-Пари» журналы. - Алматы, 2007. - №1. – 0,38 б.т.
20. Қазақстан кәсіпорындарында материалдық ынталандыруды ұйымдастыру //Информациялық-аналитикалық «Саясат» журналы. - Алматы, 2007. - №4. – 0,44 б.т.
21. Қазақстан Республикасының «Коммерциялық ұйымдар туралы» Заңы //Егемен Қазақстан 2007, 26-қаңтар
22. Қазақстан Республикасының «Тұтыну кооперативі туралы» Заңы //Егемен қазақстан 2008, 15-мамыр
23. Қазақстан Республикасының «Шаруашылық әрекеттер мен іскерлікті дамыту бостандықтары жөнінденгі» Заңы Алматы:
24. Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңы //ҚР-сы Парламентінің жаршысы, 1999, №17-18; 27-б.
25. Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтің Қазақстан халқына Жолдауы. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан // Егемен Қазақстан. – 2007. – 28 ақпан. – 12 б.
26. WWW. Frmp.kz
27. WWW.mit.kz
28. WWW.ifk.kz
29. WWW.souz-atameken.kz
30. WWW.assembly.kz

Дисциплина: Экономика
Тип работы: Курстық жұмыс
Цена этой работы: 1000 теңге



Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 1 000 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку

Урезанное содержание работы для ознакомления
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Т.РЫСҚҰЛОВ атындағы Қазақ Экономикалық Университеті
ФАКУЛЬТЕТІ
... ... ... Толегенов Диар
пәнінен
Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуы
тақырыбы бойынша
К У Р С Ж Ұ М Ы С Ы ... 2012 ... ...
1 ... ... ... ОРНЫ МЕН ... Қазақстан Республикасы экономикасындағы өнеркәсіптің алатын орны..............................................................................................................................6
1.2 Өнеркәсіпте кәсіпкерлікті қалыптастыру және түрлері...........................................................................................................................9
1.3 Кәсіпкерлікті қалыптастыруда ... ...
2 ... КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ МЕН ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ......................................................................................................14
2.1 Өнеркәсіпте кәсіпкерліктің даму ерекшеліктері..............................................14
2.2 Қазақстандағы кәсіпкерліктің қазіргі жағдайы................................................18
2.3 Өнеркәсіпте кәсіпкерліктің тиімділігін сипаттайтын...............................................................................................................20
3 ӨНЕРКІСІПТЕ ... ... ... ЖӘНЕ ... ... МЕМЛЕКЕТ ТАРАПЫНАН КӨРСЕТІЛЕТІН ҚОЛДАУ....................................................................................................................25
3.1 Кәсіпкерліктің дамуына әсер ететін факторлар................................................25
3.2 Қазақстандағы кәсіпкерлік қызметке мемлекет тарапынан көрсетілетін қолдау.........................................................................................................................29
ҚОРЫТЫНДЫ...........................................................................................................32
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ...
Қазақстанда кәсіпкерлік жөнінде 90-жылдардың басында, қайта құрудың басталуымен айтыла ... Бұл ... ... ... ... ... белсенді жас адамдар, негізінен комсомол жетекшілері, жастардың шығармашылық ғылыми-техникалық орталықтары негізінде кооперативтер құра бастады. Несиелеудің жеңілдік жағдайлары ... ... ... өспелі инфляция жағдайына дәл осы кәсіпкерліктің алғашқы толқыны төтеп беріп қана қоймай, сондай-ақ қажетті, былайша айтқанда, ... ... ... ... ... ... ақша ... қайтарылды. Қазақстан Республикасы 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан ... ... ... ... байланысты бірқатар заңдар қабылданды. Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуына (1991), (1992) заңы ... ... ... ... 1994 жылдың басында-ақ жеке кәсіпорындар саны 15,7 мыңды құрады және жалпы жұмыспен қамтылғандар саны 164 ... ... ... ж. ... кәсіпкерліктің субьектілер саны 307 мыңды құрады, оларда 1,2 миллион адам жұмыспен қамтылды. Кәсіпкерлік ... ... үш ... ... бірінші орынға өндіріс те емес, тұтынушылар мен тауар өндірушілер арасындағы делдалдық та емес, сауда шықты. ... ... ... ... ... ... бет алған Қазақстан үшін кәсіпкерлікті даму мәселесі - өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өйткені, ... ... өзі - ... экономика. Кәсіпкерлікті дамыту - нарықтық дамытудың кепілі. Сондықтан да, кәсіпкерлік төңірегіндегі көптеген мәселелердің көтеріліп ... да оның ... ... өте маңыздылығын дәлелдейді. Кәсіпкерлікті жетілдіру экономиканың тұрақтылығы мен оның бәсекелік сипатын қалыптастыруда басты күштерінің бірі болып табылады. Кәсіпкерлікті дамыту үшін ... ... бір ... ... мен хұқығы, шаруашылық қызметінің бағытын таңдауда еріктігі, қабылданатын ... одан ... ... ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамыту бағыттарының алғышарттарын қарастыру. Экономиканы тұрақты болуы және оның бәсекелік сипатын қалыптастырудың басты күштерінің бірі ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамыту үшін бірнеше белгілі шарттар орындалуы қажет:
* Кәсіпкерлік субъектінің белгілі бір дәрежеде еркіндігі мен ... ... ... Ол - ... ... ... таңдау, өндірістік, сауда бағдарламаларын анықтау, қаржы көзін таңдау, өнімдерді тасымалдау, өнімге баға белгілеу, табысты өз мұқтажына жұмсау;
* ... ... ... одан ... нәтижелерге тәуекелдікті қажет етеді. Қабылдаған шешімдерге деген жауапкершілік болмайтын ... ол ... де ... ... ... ... ... табысқа жетуге бағдар ұстауы, экономикада қажетті нарықтық құрылым орнатумен байланысты. Яғни кәсіпкерлік дамуы үшін оның құқықтық базасы, ... ... ... ... ... ... таңда нарықтық экономикада кәсіпкерлік және оны дамыту маңызды мәселелердің бірі болып ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 жылғы 6 - ... №3398 және 1998 ... ... №3928 ... кәсіпкерліктің дамуына жаңа күш берді. Осы жарлыққа орай, Қазақстанда шағын бизнесті дамыту ... ... ... орган ретінде сауда және экономика министрлігінің құрамында шағын кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі агенттік құру және оның жұмысын ұйымдастыру ұйғарылды. ... ... ... ... ... және үш негізгі бөлімнен тұрады. Бірінші және екінші бөлімдері үш ... және ... ... екі ... ... Бірінші бөлімде, Мемлекеттік экономикада өнеркәсіптің орны мен маңыздылығы жайлы қарастырылған. Екінші бөлімде, Қазақстандағы кәсіпкерліктің қазіргі жағдайы мен ерекшеліктерінің мағынасы толығымен ... ... ... ... ... ... мәселелері және кәсіпкерлік қызметке мемлекет тарапынан көрсетілетін қолдау жөніндегі бағытатрының сипаттамасы берілген. Қазақстан ... ... ... ... ... ол ... ... табиғи дамуының негізінде емес, шеттен келген капитал күшімен құрылып, өнеркәсіптің жекелеген ошақтарын жасады, оның Қазақстан экономикасымен байланысы мүлде аз ... және ... ... ... ... еткен, артта қалған шаруашылық мұхитындағы жекелеген Қазақстан ғылымында ... ... ... ... ... ... еңбектерінде жарық көрді. Соның ішінде бірінші рет қазақтың тарих ғылымында революцияға дейінгі Қазақстан экономикасына шетелдік капиталдың енуі мәселелері С.Нейштадтың ... ... ... ... ... және банк капиталының Қазақстанға енуі баяндалған. Қазақстан экономикасына ... ... және банк ... енуі ... ... ... терең және жан-жақты көңіл аударылып, ірі шетелдік компаниялардың бай түсті металл кен орындарын, мұнай және көмір кендерін қолдарына алған әрекеттерін ... ... ... Ол аз ... шығару арқылы көп пайда түсіруге тырысқан шетел капиталистерінің опасыздығын сипаттады. ... ... ... ... орын алатын ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы жекеленген өнеркәсіп салаларының дамуы туралы А.А.Мурашкинцевтің, ... ... жол ... ... ... мен ... шетелдік капиталдың келуінің күшеюі осы темір жолмен байланысты С.В.Саблер мен И.В.Сосновскийдің, В.Верховскийдің, В.С.Зивтің жұмыстарында қарастырылған.
1 МЕМЛЕКЕТТІК ... ... ОРНЫ МЕН ... 1 ... ... экономикасындағы өнеркәсіптің алатын орны
Қазақстан территориясында пайда ... ... ... ол ... ... ... ... негізінде емес, шеттен келген капитал күшімен құрылып, өнеркәсіптің ... ... ... оның Қазақстан экономикасымен байланысы мүлде аз болды және капитализмге дейінгі катынастар үстемдік ... ... ... ... мұхитындағы жекелеген өнеркәсіп аралдары сияқты болды. ... ... ... ... ... ... ... болды. Отарланған Қазақстандағы капиталистік өнеркәсіптің дамуының екі ерекшелігін атап көрсетуге ... ... ... ... негізінде табиғи капиталистік қатынастар дамыған жоқ, сырттан келген көпестердің капиталының базасында пайда болды. Екіншіден, ... ... ... ... ... мен ... ешқандай қатыспады. Ұлттық сауда-өсімқор буржуазиясы тек өнеркәсіп капиталы мен жерлікті рынок арасында дәнекер болды. Осындай ... ... ... ... кадрлары орыс өнеркәсіпшілері басып алған сауда өнеркәсібі базасында қалыптасты [2;4]. ... күні ... ... үлкен орын алып, мемлекеттің гүлденуіне үлес қосып отырған ... ... ... ... мен ... ... зерделеп қарайтын болсақ, оның бірнеше кезеңнен өткенін ... ... ... капиталистік өнеркәсібі басынан-ақ нақты отаршылдық сипатта болды. Монополистік капитализм дәуірінде отар елдер мен тәуелді мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... өткізу және капитал салу көзі болып қалды. Бұл шетелде монополистерге құлдыққа түскен ... ... ... өз ... ... ... жасауына мүмкіндік берді. Метрополиялар отарлар мен тәуелді елдерге экспортқа тауар шығаруды олардың капиталын салу негізінде ғана ... ... ... ... ... түсіру үшін емес, бұл елдерді арзан шикізат көзі мен жері, үнемі ... ... ... ... ... ... күші, жалпы бұқара халықтың қайыршылығы мен кең көлемдегі пайдаланылатын күшпен жұмыс жасату, соның ішінде ... мен ... ... еңбегін пайдалану үшін салынды [1;15]. Қазақстанның өнеркәсібі Ресей ... ... да, ... ... ... де ... өнеркәсіптің дамуы мен гүлденуіне қызмет еткен жоқ. Екі билік дәуірінде де Қазақстан арзан ... көзі ... қала ... ... ... ... кілтін қолына ұстаған Орталықтан аса алмай, Қазақстан түскен ... ... ... ғана ие ... Басқару жүйесіндегі әкімшілдік пен әміршілдіктің лебі өнеркәсіп саласына да ... Бұл жүйе жеке ... ... ... ... аймағының мүддесімен санаспады. Шикізаттың бағасы да, дайын өнімнің де құны ... ... әрі ... байлығын игеруші өндіріс орнының да, еңбек еткен мыңдаған адамдардың да алған пайдасы шамалы болды. Қалыптасқан жоспарлы экономиканың ... ... ... және ... ... тиімділігі аз, тоқырау жағдайындағы өндіріс орындарына қаржы бөлініп, сақталынса, керісінше жақсы ... ... ... өнім ... ... тапқан табысын өз қажетіне жаратуға құқығы болмады. Ынталандыру мүмкіндігінен ... ... ... ... ... ... Демек Қазақстанның өнеркәсібінің дамуы туралы мынадай тұжырым жасауға болады:
* ХІХ ... ... ... ... ... ... бола отырып, Қазақстанға біртіндеп капиталистік қатынастар енді және отарлаушы елдің арзан шикізат көзіне ... ... ... ... ... орыс және ... капиталын өз мүддесі үшін енгізді.
* Ал 1917-1940 жылдары да өнеркәсіптің дамуы Кеңес өкіметінің ... ... сай ... ... Индустриаландыру процесінің нәтижесінде өнеркәсіпте алға жылжулар болды. Соған қарамастан Қазақстан шикізат көзі болып қала ... ... ... ... ... қарыштап дамымады.
* Соған қарамастан Қазақстанда революцияға дейін бой ... ... ... ... ... ... және ол ... үрдісінде оның құрамдас бөлігіне айналды.
Қазіргі таңда ... ... ... алатын орны өте зор. Өнеркәсіп өнімі өндірісінің жыл сайынғы өсу қарқыны 2007 - 2009 ... орта ... 7,2 - 8,8% ... ... ... 2008 ... ... 2007 жылғы қаңтар-наурыздағы деңгейге өнеркәсіп өндірісінің нақты көлем индексі 103,7% құрады. Есепті кезеңде ... ... 2361,8 ... ... ... ... өндірілді. Тұтастай өнеркәсіп бойынша нәтижелердің қалыптасуына кен өндіру өнеркәсібі аса үлкен ықпал етеді (106,8 %), электр ... газ бен су ... және ... ... ... 2008 жылғы қаңтар-наурызда 1 511,5 млрд. теңгенің ... ... бұл 2007 ... ... ... 6,8% жоғары. Негізінен мұнай өндіру өсті, сондай-ақ табиғи газ ... мен ... ... ұлғайды. Сонымен қатар, кен құрамындағы металдың аздығынан және мыс кенін; жасасылған шарттарға ... ... ... ... ... ... мыс қоспаларынан мыс өндіру қысқарды.
Мұнай өнеркәсібі. Үстіміздегі жылғы І тоқсанда жедел деректер бойынша газ ... 17 680 мың ... ... ... ... Республиканың мұнайды қайта өңдеу зауыттары 3 088,4 мың тонна (106,3%) мұнайды қайта өңдеді және 663,2 мың (98,2%) ... ... 940 ... (100,2%) ... отынын, 853,8 мың тонна (145,5% мазут, 92,9 мың тонна (171,8%) авиакеросин өндірді.
Көмір ... 2008 ... ... ... ... ... республиканың көмір өндіретін кәсіпорындары 28 млн. тонна көмір өндірді. 2007 жылғы ұқсас кезеңмен салыстырғанда өндіру көлемі 4,9 млн. ... ... ... ... ... ... мұнайхимия өндірісін құру бойынша 2008 жыл саланы дамытудың жаңа дейңгейіне көшу жылы болып табылады. Іске асыру үшін әлемдік ... ... ... ... ... ... байланысты инвестициялық жобалары әзірленді және дайындалды. Бұл ретте, мұнайхимия кен орын.дарының ... ... ғана ... ... бірге жаңғыртылған Атырау мұнайды қайта өңдеу зауытының технологиялық мүмкіндіктері мен ... ... да ... ... басқа да мұнайда, газды қайта өңдеу зауыттарының ресурстық және технологиялық ... ... және ... ... Мұнайхимия кешендерінің жоғары капитал сыйымдылығын ескере отырып оларды салу ... ... ... ... жүзеге асырылатын болады.
Өңдеу өнеркәсібінде 2008 жылғы қаңтар-наурызда 689,6 ... ... ... ... Табиғи көлем индексі 2008 жылғы қаңтар-наурызда 2007 ... ... ... ... ... ол ... өзге де ... емес минералдық өнімдерді (78,3%); электр жабдықтарын, электр және ... ... (92,1%); ... қоса ... ... ... ( 96,0%); ... металдар (96,5%); тоқыма өнеркәсібін (96,5%); көлік құралдары мен жабдықтарын (98,0%); ағаш және ағаш ... (98,2%); қара ... (99,4%) ... ... ... ... ... және тігін өнеркәсібінде 2008 жылғы қаңтар-наурызда 5,4 млрд. теңгенің өнімі өндірілді. 2007 ... ... ... ... ... ... 96,5%-ды құрады. Мақта талшығын (Оңтүстік Қазақстан облысы); кілем; кілем бұйымдары және шляпалар, бас киімдер (Алматы қаласы) шығару ... ... ... ... ... және ... ұқсас бұйымдар өндірісі өсті.
Химия өнеркәсібінде 2008 жылғы қаңтар-наурызда 17,8 млрд. теңгенің өнімі өндірілді немесе 2007 ... ... 2,7% ... ... ... азотты химиялық тыңайтқыштар, ортофосфор (фосфор), трифосфат және натрий бихроматын, хром тотығы шығару өсті. Хром және триоксид хром малмасы ... ... ... ... ... ... минералдық және фосфор химиялық, фосфор тыңайтқыштар (Жамбыл облысы) ... ... ... ... 2008 ... ... 2007 ... қаңтар-наурыз деңгейіне қарағанда табиғи көлем индексі 98,7% құрады. Саланың үлесіне 44,2% көлеміндегі өңдеу өнеркәсібі сай ... ... ... 131,2 ... ... қара ... 158,5 ... теңгенің түсті металлургия өнімі өндірілді. Қарағанды облысында жалпақ прокат пен ... ... ... салдарынан қара металлургиядағы өндіріс 0,6% азайды. Түсті металдар ... ... ... ... 96,5% ... ... мыс, ... күміс , мырыш (Қарағанды облысы), қорғасын (Шығыс Қазақстан облысы) шығару ... ... және ... ... ... мыс талшықтары өндірісі ұлғайды.
Өнеркәсіптің өзге де салаларында. 2008 жылғы қаңтар-наурызда 11,1 млрд. теңгенің өнімі өндірілді, бұл 2007 ... ... ... ... Ағаш ... отыру; ағаштан жасалған кеңсе және ас үй жиһазы; ювелир бұйымдары мен спорт тауарлары өндірісі төмендеді. ... ... ... және ... ... ... жиһазы; ағаш кереуеттер шығару ұлғайды [4; 5-12].
1.2 Өнеркәсіпте кәсіпкерлікті қалыптастыру және түрлері
Өнеркәсіптегі кәсіпкерлік - ... ... ... беру үшін жаңа мүмкіндіктерді іздеу, жаңа технологияны ... ... ... тың ... іздеу, ескі ойлау шеңберінен шығу болып табылады. Өнеркәсіпте кәсіпкерлікті қалыптастыру ... ... бір ... ... ... ... жүзеге асады. Форманы таңдау кәсіпкерлердің жеке қызығушылықтар мен ... ... ... бірақ көбінесе объективті жағдайлармен анықтылады:
* іс-әрекет саласы;
* қаражаттардың көлемімен;
* белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... және кешенді ұғым. Мсалы, кәсіпкрелік атқаратын қызметіне байланысты өндірістік, коммерциялық, ... ... ... және т.б. болып бөлінеді. Бұлар бірігіп немесе өз алдына әрекет етуі мүмкін. Олардың ... ... тән даум ... ... ... - кәсіпкерліктің жетекші түрі ретінде ... мен ... ... ... асыратын, қызметтер көрсетіліп, белгілі бір құндылықтар жасалатын кәсіпкерлік түрі. Оған негізінен материалдық, рухани және ... ... ... ... ... түрі ... бұл іскерлік қоғамдық тұрғыдан алғанда ең қажетті, өте салмақты, күрделі, сондықтан да біршама ауыр ... ... ... - бұл, ... алғанда, өнеркәсіптік және ауыл шаруашылық өнімдерін шығару. Ең кең мағынада өндірістік бизнес - бұл тұтынушыға қажетті, ... ... ... ... ... атуарға айырбастау ниеті бар кез келген пайдалын өнімді шығару ... ... ... - ... өту ... ... мен қызметтерді сату және сатып алу операцияларымен сипатталатын кәсіпкерлік түрі, пайда және табыс алуға бағытталған сауда-делдалдық, сауда-дайындық ... ... ... өзінің бастапқы мағынасында сауда ұғымын білдіреді, ал коммерсант - саду, тауар айырбастау, тауар-ақша операцияларымен айнаоысатын саудалық іскер, бизнесмен. ... ... ... ... тікелей байланысты. Өйткені, өндірілген тауарды ақшаға өткізу немесе басқа тауарларға айрбастау керек. Дәл осы саудалық іскерлік тауарға деген тауарға деген ... ... ... ... ... ... өндіруді көбейтуге немесе керісінше шектеуге әсер етеді.
Кеңес беруші кәсіпкерлік түрін жүргізу формалары сан ... ... ... кең тарағаны - бір мәре ... ... ... ең жиі ... - ... жобалар. Бұл кәсіпкерлік түрі басқа кәсіпкерлік түрлеріне ... өте ... ... ...
Өнеркәсіптегі кәсіпкерлік формасы бойынша екіге бөлінеді: ұжымдық-құқықтық және ұжымдық-экономикалық.
Ұжымдық-құқықтық кәсіпкерліктер. ... - ... ... онда екі және одан да көп ... болады. Олар өз капиталдарын қосады және әрбір мүше өзінің капиталымен жеке жауап береді. Олар ... ... ... ... ... ... ... толық және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер.
Ұжымдар (қоғамдар) өздерінің ... ... ... ... ... мүшелері ұжымның міндеттемелеріне жауап бермейді. Олардың жауапкершілігі өздерінің қосқан пайларының мөлшерінде болады. Ал қосымша жауапкершілігі бар ұжымдар ... ... ... ... ... ... - ... капиталға біріктіру, акцияны шығару арқылы пайда болатын кәсіпорын формасы, яғни өзінің қызметін жүзеге асыру үшін ... ... ... акциялар шығаратын заңды тұлға. Акционерлік қоғамдар ашық және жабық ... ... ... ... ... - ... өндірістік әріптестік құру мақсатында персоналдық немесе басқа да ... ... ... жүйе ... бірнеше кәсіпорындарды біріктіретін дербес кәсіпоырн. Ассоциация - ... ... ... ерікті бірлестігі. Маманданған кәсіпорынның негізгі мақсаты ғылыми-техникалық, өндірістік, экономикалық және әлеуметтік міндеттерді бірігіп шешу. Концурциум - бұл ірі ... ... ... үшін ... ... ... - бір ... кәсіпкерлерін тауар сатуға біріктіру.
Картель - тауар, қызмет көрсету бағасы, нарық аудандарын бөлу, өндіріс мөлшері ... ... ... ... ... ... ... формалы кәсіпкерліктер құрылуда.
* Шаруашылық серіктестік - толық серіктестік. Олардың мүшелері өзара ... құру ... ... қол ... Құруға керекті серіктес мүшелердің қаражаттарын біріктіру. Серіктестіктің пайдасы, зияны пайға қарай бөлінеді. Әрбір мүше өзінің табысына пайданы қосып ... ... ...
* Коммандиттік серіктестік. Барлық серіктестік мүшелері серіктестік атанған іс жүргізушілер ішінен біреу немесе бірнеше мүшелері зиянның тәуекелін ... ... ... ... жауапкершілікке алады.
* Шектелген жауапкершілікті қоғамдар. Оның мүшелері қоғамның міндеттемелеріне жауап ... ал зиян ... ... ... жауап береді.
* Қосымша жауапкершілігі бар қоғам міндеттемелеріне өздерінің заттарымен жауап береді.
* Ашық және жабық акционерлік қоғам.
* ... ... - ... ... біріккен қоғамдар.
* Унитарлы кәсіпорын - коммерциялық мекеме, меншіктік құқығы жоқ. Унитарлық кәсіпорынның ... ... ... кәсіпорын тек мемлекеттік немесе муниципалдық болады. Унитарлы кәсіпорын федералдық қазына кәсіпорны болып есептеледі [28].
1.3 ... ... ... ... ... ... ... дамуының негізгі күре тамыры болып табылады. Оны ... үшін ... ... елдердің тәжірибесін зерттеу кезек күттірмейтін мәселе болып табылады. Жаплы энергетикалық, шикізат және басқа да ... қоса ... 70-ші ... дүниежүзілік дағдарыс кәсіпкерліктің жағдайын түбегейлі өзгертті, нарық өзгерістеріне тез бейімделетін кәсіпорындар дағдарысты аз шығындармен бастан кешірді. Кәсіпкерліктің сәтті дамуының негізгі ... ... ... ... ... ... сапалық көрсеткіштерге ауысты, яғни кәсіпорын көлемінің мәнділігі өнімге, қызметке, жаңалықтарға жол береді. Осы ... ... ... ұсақ ... ... олардың нарықтағы болатын кез келген өзгерістерді тез сезінуімен, тұтынушылық сұраныстың аз ғана өзгерістерін тез сезіну мүмкіндігімен, клиенттердің қайтадан пайда ... ... ... салыстырғанда ұтылыста болады;
- ғылыми-техникалық прогрестің жаңа сатысы, кәсіпкерліктің көлеміне сәйкес келетін техниканы ұсынды;
- тұтынушылар ... ... Ол ... бас ... бірдей киімді кигісі келмейді, бірдей жиһазды, көлікті және т.б. ... ... ... ... ... мен тұтынушылардың жекешеленуі жүзеге асырылды [30].
Кәсіпорындар дамып, ... ... ... алуда, ірі бизнестің тең құқылы серіктері болды. Сонымен қоса, барлық елдер мемлекеттері кәсіпкерліктің дамуын қолдау мен ... ... ... он жылдық ішінде кәсіпкерлік қалыптасу мен дамудың бірнеше фазасынан өтіп, бастау сәтінен өзін реттеуге дейін, осы кезде кәсіпкерліктің үдемелі дамушы ... ... ... ... ... Францияда, АҚШ-та кәсіпкерлік үлкен дәрежеде таралған.
АҚШ 1953 жылы кәсіпкерлік мәселелері бойынша атқарушы үкіметтің арнайы органы құрылды - ... ел ... ... 400 жуық ... бар, он ... және 120 жуық ... бөлімдерден тұратын, тармақталған жүйесі бар, бизнес әкімшілгі. Әкімішіліктің орталық аппараты 1100 қызметкерден тұарды, оның негізгі қызметтері техникалық және кеңес беру ... ... ... жүргізуші субъектілер арасында мемлкеттік тапсырыстарды үлестіру, кәсіпкерлік субъектілеріне қаржылық көмек көрсету механизмін дайындау болып табылады.
Көптеген елдердің тәжірибесінде ... ... ... ... ... кіретін, арнайы Департаменттермен байланыстырылады. Мысалы, Германия және Голландияның экономика Министрлігінде шағын және орта бизнестің ... ... бар, ... ... ... өнеркәсіп Министрлігінде. Канада да кәсіпкерлікті дамыту саясатын өнеркәсіп, ғылым және тенология Министрлігінің Департаменті, Италияда - ... ... ... және ... ... ... ... жүзеге асырады.
Францияда кәсіпкерлікті реттеу саясатын бірнеше ұйымдар жүзеге асырады: ... және ... ... ... ... және Өнеркәсіптік палаталар, қызметін жаңадан бастаған және дамушы кәсіпкерлердің Ұлттық агентігі, қаржы институттары және т.б..
Оңтүстік Кореяда ... ... ... - 11 ... ... ... саны 900 адамнан тұратын штаты бар, шағын және орта бизнес Әкімшілігімен қоса, кәсіпкерліктің дамуына мүмкіндік ... ... ... ... ... ... Сонымен, Әкімшілік жанында технология мен сапаның Ұлттық институты, үкіметтік несиелік кепілдемелер ... ... ... ... ... бар. ... кезе ... шағын және орташа кәсіпорындардың қызметін басқарудың негізгі органдары Мемлекеттік сауда-экономикалық комитеті шеңберіндегі ... және ... ... ... ... ... және ... кәсіпорынның шетелдік ынтымақтастығын Үйлестіру оратлығы, шағын және орташа кәсіпорындардың дамуын ынталандыру ... ... ... ... ... ... банк және басқа да ұйымдар.
Бұл елдердің тиімді ... ... ... ... қабылданған заңдар мен дайындалған Бағдарламалардың арқасында болып отыр. Айталы, ... ... ... ... қызметі 12 заңмен реттеледі, соның ішінде экономикасы осы саланың мәнін, міндеттерін, құқықтарын және ... ... ЗТҚ. АҚ - ... ... ... 2003 ... 1 тамыздың №775 қаулысын оырндау үшін құрылған. ... ... ... құрылымын сараптау арқылы инновациялық жоспарларды іздестіруге қатысуға бел буды. Бүгінде олар ... және ... ... ... ... жүзеге асыруда концепциясы құрылған. Оратлықтың екінші қызметі - бұл ... ол ... ойды ... және ... ... ... ететін және жоғарғы технологиялық өндірістерді құру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру, инновациялық жоспарларды іске асыру бойынша ... ... ... Республика мемлекеттік басыңқылығының дамуына сәйкес жоспарлар мынадай ... ... ... ... - жаңа технологияларды енгізу, технологиялық шектің жоғарғы дәрежесі, ... ... ... ... стандарттары және экологиялылығы. АҚ - 2003 жылы мамырда ... ... ... ... және ... процессін сараптамалық қамтамасыз ету мақсатында құрылды. Орталық маркетинг және менеджмент саласында зерттеулер жүргізеді, ... және ... ... ... маркетинг және менеджмент саласында методологиялық және ақпаратты-анықтамалық құралдарды шығарады, бағдарламалық өнімдерді құру, ... ... және ... бойынша ақпараттарды және өнімді тарату. АҚ - Қазақстан Республикасы ... 1997 ... ... №665 ... ... құрылған. Оның мақсаты шағын кәсіпкерлікті қолдауға бағытталған, мемлекеттің қаржыны тиімді қолдануын көтеруге және Қазақстан Республикасындағы шағын ... ... ... ... және құрылуын ынталандыру. Қордың негізгі қызметі, несиелер және лизинг түрін берумен байланысты. Қор Қазақстан ... ... ... ... ... ... және жеке ... есебінен несиеленеді. Қазіргі таңда қор мына бағдарламалар бойынша қаражаттарды жүзеге асырады:
* Ауылшаруашылық ... (56 млн. АҚШ ... ... Даму ... ... ... (АДБ);
* Даму және Қайта орнату Еуропалық Банкінің несиелік лимиті арқылы Қазақстандағы шағын бизнес ... ... (77,5 млн. АҚШ ... Республика бюджеті есебінен шағын кәсіпкерлік субъектілерін қолдау бағдарламасы (300 млн. теңге);
* Шағын қалаларды дамыту бағдарламасы. Қор өз ... ... бері 577 ... 6,3 млрд. теңгеге қаржыландырды. Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің қол жетімділігін қамтамасыз ету үшін қаржылық ресурстарға үш жыл ішінде ... ... ... ... ... ... шамамен 30 млрд. теңге бөлінді. Мемлекеттің тұрақты қолдауының нәтижесінде Қор бүгінгі күні өнеркәсіптегі кәсіпкерлікті дамытудың толыққанды мемлекеттік институтына айналды. Қор ... ... ... ... және ұзақ ... ... ... қамтамасыз етеді, шағын бизнеске әлемдік тәжірибеде сынамаланған ... ... ... ... ... қаржыландару, қаржылық лизинг, банктерде шағын бизнес кәсіпорындарының кредиттерін кепілдендіру, франчайзинг, факторинг, дайын бизнесті сатып алуды қаржыландыру, екінші деңгейлі ... тең ... АҚ - ... Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 30-мамырдағы №502 қаулысымен ... Оның ... ҚР ... ... қажет ететін өндірістер мен жоғары технологиялық даму, инновациялық актив өсіміне қолқабыс жасау. Қор ... ... ... ... ... ҚР ... ... қолрады құруға инвестицияларды тарту және инвестициялау;
* инновациялық жоспарларды ж.үзеге асырушы компанияларды инвестициялау;
* ... ... ... ... құруды инвестициялау. Инвестициялаудың ... түрі ... ... жарғылық капиталын ұлғайту және құру кезінде, қатынастың акциясын /үлесін алу ... ... ... ... ... АҚ - өз ... 2003 жылы шілдеде Елбасы экономиканың шикізат саласында емес жеке ... ... ... ... көрсету, болашағы бар кәсіпорындардың жоспарларына инвестицияларды тарту және жүзеге асыру арқылы Қазақстан Республикасының ... ... іске ... ... ... ... ... қол қойғаннан кейін бастады. Қор 49%-ға ... ... алып ... ... ... ... шығады. Қазақстанның Инвестициялық қоры Қазақстан Республикасының мемлекеттік даму институттарының бірі болып табылады. Қордың ... 2003 ... ... ... ... ... - экономиканың шикізаттық емес секторында бәсекеге қабілетті өндіріс орындарын құру жөнін,дегі жеке ... ... ... құрылған немесе бұрыннан жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі таңда Қор 70 млн. АҚШ долларынан 20-ға жуық жобаны қаржыландырды. 2007 жылы Қор 1.2 млрд. АҚШ долларынан (145 ... ... ... 22 ... ... АҚ - ел экономикасына ... ... ... және ... өнеркәсібіне және өндірістік инфрақұрылымның дамуына, мемлекеттік инвестициялық қызметтің тиімділігін жоғарылату және жетілдіру ... 2000 ... ... №531 ... Республикасы Президентінің жарлығына сәйкес 2001 жылы 25-сәуірде құрылды. ... ... ... даму ... ... ... кәсіпкерлікті қаржыландыру бойынша иілмелі шарттарды ұсынуды. Кәсіпкерлік ... ... ... мен ... ... ... ... жүзеге асырып ағымдағы мәселелерді шешу бойынша оларды дамыту жолындағы кедергілерді жою үшін ... ... ЗТҚ. Оны құру ... шешім Қазақстанның кәсіпкерлері Конгрессін өткізу барысында қабылданған ... ... ... ... құрамына мыңдаған Қазақстанның экономикалық секторында жұмыс жасайтын кәсіпорындарды біріктіретін 34 басты салалық қауымдастықтар кіреді. Олардың ішіне мұнай-газды саласы ... ... кен қазу және ... ... сүт және сүт өнімдерін өндіретін кәсіпорындар, шылым өндірушілер және ... ... ... ... ... құс ... және ... компаниялар кіреді. ЗТБ заңды тұлғалар ынтасымен құрылып еркіндік, мүшелер ... ... ... ... ... ... заңдылық, қызмет есептілігі және жариялылығы негізінде жұмыс жасайды. Форум құру мақсаты - өнеркәсіптегі кәсіпкерлік қызметті дамыту үшін ... ... ... және ... ... ... ... кәсіпкерлер ұйымы және қорлардың, қоғамдық бірлестіктердің, қауымдастықтардың, салалық және аймақтық одақтарды бірлестіру. ЗТБ 2000 жылдың мамыр ... ... ... ... палата Одағы тіркелді. Қазақстанның сауда-өнеркәсіптік Одағының Жарғысында өнеркәсіптік кәсіпкерлікті қолдау басты міндететрінің бірі ретінде белгіленген [21; 34-35]. ... ... ... мен ... жету және мәселелерді шешу үшін арнайы даму институттары ... ... ... ... бірі ... ... және ... стратегияларды іске асыру, инвестициялық белсенділікті реттеу мен ынталандыру ... ... бұл ... дамудың қазіргі мемлекеттік басқару жүйесін қайта қарауды және белгілі бір дәрежеде қайта құруды қажет етеді. ... ... ... - ... ... ... және ... және өнеркәсіптік кәсіпкерлікті дамыту есебінен экономикалық өсімді ынталандыру үшін тиімді құрал болғандығы дәлелденген. Микроқаржыландыру деп дәстүрлі банктік ... қол ... жоқ ... және ... ... сондай-ақ кедей адамдарға олардың өмір сүру деңгейін жоғарылату, еңбекпен қамтамасыз ету және кәсіпкерлікті ... үшін ... ... ... ... микросақтандыру, микрожинақтау және т.б.) қатарын беру болып ... ... беру ... өз негізін ел Президентінің халыққа жолдауынан алады. ... ж.), онда ... ... Ел ... осы ... Қазақстан Республикасының анағұрлым қамтылған азаматтарына микрокредит берудің ... ... ... ... (ҚРҮ-нің 12.02.1998 ж. №14 қаулысы) қабылдау үшін алғышарт болды. ... ... ... мемлекеттік саясатында тағы бір ілгерілмелі қадам 2006 жылғы желтоқсанда қолданыстағы заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу ... ... ... ... ... микрокредиттік ұйымдардың қызметтеін біздің республиканың кез келген азаматы, бизнес субъектісі, қызметшілер, яғни кез ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар беретін кердиттің максималды сомасы 1,0млн. теңгеден (1000 АЕК) 8,7 млн. теңгеге дейін (8000АЕК) ұлғайтылды. Бұл Қазақстанда ... ... ашу үшін ... ... ... ... ... 70000 АҚШ долларын құрайды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 22 ... №862 ... ... акционерлік қоғамын дамытудың 2005-2006 жылдарға арналған тұжырымдамысына ... ... ... ... екі ... бойынша жүргізіледі: - ... ... ... ... қатысуымен құру және ... ... ... ... ... ... бағдарламаны іске асыру шеңберінде 30 микрокредиттік ұйым құрылды. Қор ... ... МКҰ ... ... жиынтық мөлшері 98,9 млн. теңгені құрады. Оның ішінде 2006 жылы Қор инвестицияларының құрылған МКҰ жарғылық ... ... ... 18 млн. ... 9 МКҰ құрылды. - ... ... ... кредит беру. Қазақстанда микрокредит беру секторын дамыту бағдарламасы бойынша Қор жалпы сомасы 4 183,76 млн. ... 129 ... ... ... оның ... 2006 жылы 70 жоба жалпы сомасы 2 703,08 млн. теңге (ставка 6%). 2007 жылы ... СА ... ... ... 745 ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа ... ... (2003 жыл) ... МКҰ саны 7,5 есе ... 645 ... ұлғайды. Бұл микрокредиттік ұйымдар рөлінің артқанын, кәсіпкерлік субъектілері үшін де, сонымен қатар халықтың кең тобы үшін де ... ... ... ...
2.2 ... ... ... жағдайы
Қазақстанда бүгінгі күні шағын және орта ... ... ... ... ... қарамастан, экономиканың серпінді дамып келе жатқаны белгілі болып отыр. Ең бастысы шағын кәсіпкерлік саны өсіп ... өсім ... да ... емес, небәрі пайыздық бөлігі ғана. Оның ЖІӨ-де өзнідік үлесі бар. Ол 30% құрайды. Қазіргі кезде ... ... ... ... лайықты орын алуда.
Біз Қазақстанды жоғары өмір сатндарттары бар әлемдегі ең ырғақты дамып келе жатқан мемлекеттердің біріне айналдыру тураыл ... ... ... ... Ол ... адам ... белсенділігін, азаматтардың іскерлігін арттыру арқылы ғана қол жеткізуге болады, - деп атап көрсетті Президент [16; 7-8].
Мемлекет басшысы реформалар жүргізілген ... ... өған ... ... ... ... атап көрсетті. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында, тауардың мейлінше ... ... мен ... ... деңгейінің күрт төмендеген жылдарының өзінде-ақ отандық кәсіпкерліікті құру жұмыстары басталды. Ол қиын ... ... еді. ... ... меншік басымдықта болды. Нарық қатынастарын дамыту үшін заңдық база ... ... жоқ. ... ... жеке меншік пен кәсіпкерлік қызмет үшін кері әсер етерлік ... ... Ең ... - ... ... де оған ... ... Осы жылдар ішінде мемлекет экономиканы ырықтандыру бағытында бірізділікпен әрі берік алға басты, ал ол ... ... үшін ... негізді қамтамасыз етті. Бірінші кезекте экономикадағы құрылымдық жаңғырударды жүзеге асыруға мүмкіндік берген қажетті заңдар ... ... ... ... ... келетін құқықтық нормалар күшін жойды. Келесі ірі қадам мемлекеттік меншікті сатылап жекешелендіру ... ... ... ... ... ... өндірісі көлемінің 85 пайызы жеке секторда өндіріледі. Елдің ЖІӨ-дегі шағын және орта бизнестің үлесі шамамен 25 ... ... ... жеке ... еңбекпен қамтылған халықтың 60 пайыздан астамы еңбек етеді. Бизнес құру жолындағы бюрократиялық кедергілер айтарлықтай азайтылды. Тек ... ... ғана ... ... 350-ге жуық ... ... Кейбір лицензияларды беру өңірлік деңгейге көшіріліп, процедуралар айтарлықтай қарапайымдандырылды. Бүгінде біздің елімізде ... ... ... айқын көрініске ие. Жеке бизнесті, ең алдымен ... және орта ... ... ... ... ... ... бірі. Ол "Қазақстан-2030" Стратегиясы, "2010-стратегиялық жоспарды" және Қазақстанның 2015 ... ... ... даму ... ... ... құжаттарда бекітілген.
Ол мақсатқа жету үшін қажетті ресурстар жинақталған. Арнайы ... даму ... - ... ... ... ... даму банк, Инновациялық қор, экспортты сақтандыру, жөніндегі корпорация. Инжинниринг және ... ... ... осы ... қоса есептегенде 120 миллиард теңгеден астам қаржы жинақтауға жағдай туғызады. Өзі өмір сүрген қысқа мерзім ішінде даму институттары ... ... 1 ... 570 ... ... болатын 760-тан астам жобаларды қарады. Қазіргі уақытта сомасы 60 ... ... ... 90-ға тарта жоба қаржыландырылуда [6; 13-15].
2.3 ... ... ... сипаттайтын көрсеткіштер
Өндіріс тиімділігін арттырудың объективтік ... ... ... өндіріс процесінің экономикалық мүддемен тікелей байланыстылығында. Дамудың қозғаушы басым күштерінің бірінен саналатын экономикалық мүдделер, өндіріс ... ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы әсер етеді. Сонымен қатар, экономикалық мүдделер, ынталандыруды қоғамның заңдылықтарымен байланыстырып тұратын орталық буын ... ... ... қоғамдық өмірдің шешуші саласы - экономикада, әлеуметтік және саяси ... ... ... ... ... ілгерілеп келеді. Ел экономикасы 2006 ж. бастап жылына орта есеппен 10%-ға өсіп ... ... ... әлеуметтік-экономикалық әлеуеттің негізін құрайтын өнеркәсіп өндірісі де тұрақты даму үстінде. Егер 2003-2008 жж. ... ... ... өсуі 5%-ды ... ... 5 жыл ішінде 11,8%-ға жетті. Салада маңызды құрылымдық өзгерістер өз жалғасын тапты. Егер 2003 ж. ... ... ... ... ... ... өнеркәсібі иеленсе, 2008 ж. мұндай үлес тау-кен өнеркәсібінің еншісінде. Өнеркәсіптің макродеңгейдегі тиімділігі өндірілген ... ... ... ... ... ... қабілеттіліктің көрінісі. Кен өндіру өнеркәсібінің қарқынды дамуы экспорт және импорт ... ... ... ... Алайда, экспорттың құрылымында шикізаттық тауарлардың үлесі басым. Соңғы жылдары импорттық тауарлар құрылымында минералды өнімдер ... ... ... 2006 ж. ... 2008 ж. 13%-ға ... ... ... өнеркәсіп өнімінің де үлес салмағы біртіндеп артып келеді [27]. Зерттеу жұмыстары атқарылған мерзімде өнеркәсіптің ... ... ... ... ... ... орын алды. Мәселен, ЖІӨ-нің жалпы көлеміндегі еңбекақының үлесі 2007 ж. 35,8%-дан 2008 ж. 33,3%-ға дейін кемісе, кәсіпкерлердің ... ... таза ... мен аралас табыс 38,2%-дан 43,5%-ға өсті. Бұл, бірінші жағынан, өндірістің ... ... ... ... жағынан, пайданың, көбінесе, қызмет көрсету саласынан түскенін көрсетеді. Қарастырылып отырған кезеңде өндіріс ... ... ... - ... ... ... ... қызметтің басқа түріне қарағанда динамикалық қалыпты өсуі мен жоғары деңгейіне қол жеткізілді (1-кесте). ... 1 - ... ... ... ... ...
Көрсеткіш
2004 ж.
2005 ж.
2006 ж.
2007 ж.
2008 ж.
Барлық экономиканың тиімділігі, %
21,6
14,8
18,5
21,6
25,7
Кен өндіруші саланың тиімділігі, %
45,1
37,8
31,9
38,8
67,5
Қайта өңдеу саласының тиімділігі, %
21,4
13,8
19,2
21,4
22,8
Ауыл шаруашылығының ... ... ... тиімділігі, %
4,3
4,5
5,2
5,0
3,4
Сауданың тиімділігі, %
4,7
3,4
5,8
9,3
4,9
Көлік және байланыс саласының тиімділігі, %
9,4
11,8
18,7
18,1
18,9
Қаржылық қызмет саласының тиімділігі, % ... ... ... тиімділігі, %
40,1
-3,2
13,8
4,3
8,3
1-кестеде келтірілгендей, өнеркәсіп кәсіпорындары тиімділіктің жоғары дәрежесіне ие. Кен өндіру ... ... ... ... ... ... алғандағы пайдалылықтан жоғарырақ. Дей тұрғанмен, 2004 ж. барлық залалды кәсіпорындардың 50,7%-ы өнеркәсіп үлесіне тиеді, соның ішінде 11,5%-ы кен өндіру ... 21,4%-ы ... ... ... ... ... тағы бір ... шарты - инвестициялық белсенділік. Инвестициялық қызметтің соңғы 5 жыл ішіндегі динамикалық өсімі қаржылық емес активтер ... өте ... ... олар жыл ... орта ... 20%-ға ... ... бағытталған салаларға инвестициялардың өсуімен қатар, олардың ішкі нарықтағы тапшылығы байқалады.
Тиімділіктің жоғары деңгейін қамтамасыз етудің, яғни ... ... ... ... мақсаты - халықтың әл-ауқатын арттырудың басым факторы - ... ... ... еңбек өнімділігін арттыру ұлттық экономиканың әртараптануының, фирманың, саланың, экономикалық қызметтің нәтижелілігінің алғы шарты.
Зерттеліп ... ... ... алғанда корпорацияның бұл бағыттағы түпкі көрсеткіштері аса нәтижесіз емес. Алайда, табыстың өсу ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі, яғни негізгі қызметтен түсетін пайданың мөлшері ... әсер ... ... 2005 ж. ... таза ... 2004 ж. ... 4,6%-ға ғана кемісе, 2006 ж. бұл көрсеткіш алдыңғы жылмен салыстырғанда 30,6%-ға төмендеп кетті. 2008 ж. корпорацияның таза ... ... 2007 ж. ... ... арттырылса, 2004 ж. салыстырғанда шамамен 6,0 есеге өскен.
Зерттеліп отырған кезеңде, корпорация табыстарының жалпылама өсу барысына қарамастан, ... ... орын ... мұның басты себептерінің бірі әлемдік нарықтағы мыс өнімі бағасының ауытқуы. Осыған байланысты 2004-2008 жж. аралығында ... ... өсу ... ... ... ... ... негізгі өнімі - катодты мыс өндіру азайды.
2004-2008 жж. серіктестіктің өнімділігі өнімнің материалдық сиымдылығы 0,15-тен 0,12 теңгеге ... азая ... да 1,4 есе ... Бұл жылдары негізгі өндірістік қордың қайтарылымы 0,73 теңгеден 0,62 теңгеге дейін, ал өндірістің жиынтық тиімділігінің деңгейі 49,1%-дан 45,5%-ға дейін ... ... ... экономикалық көрсеткіштері соңғы жылдары айтарлықтай оңала бастады.
Мәселен, 2005 ж. алдыңғы 2006 ж. салыстырғанда еңбек ... ... ... 2 млн 546 мың ... ... ... материалдық сиымдылығы 33,7%-ға төмендеп, 0,12 теңгеге теңелді, негізгі өндірістік қорлардың қайтарылымы 17,0%-ға арттырылды, ... ... ... 14,3 ... ... ... [30].
ЖШС-гі көпсалалы, кен өндіруден тұтынуға дайын өнім шығаруға маманданған, біткен циклды өндірісті меңгерген тау-кен металлургиялық кәсіпорыны. ... ... ... ... ... ... және оларды байыту, катодтық мыс өнімін шығару, түсті металдар өндіру және сату.
Корпорация, әлемдік деңгейде дамып келе ... ... Оның ... ... ... мына ... (2-кесте).
2-кестеден көрініп тұрғандай, 2002-2008 жж. аралығында корпорацияның өнім өткізуден тапқан табысы 3,7 есе, таза табыстың көлемі 6,0 есе арттырылды. ... ... ... ... ... 2005 ж. 79,3%-ды құрады, бұл 2002 ж. салыстырғанда 30,2 пайыздық ... ... ... 2 - ЖШС-нің қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелері
Көрсеткіштер
Жылдар
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
Сатудан түскен табыс, мың теңге
112699401
116625405
125221331
124219953
170492574
228817260
411176304
Өткізілген ... ... ... мың ... ... мың ... кезеңдегі шығын, мың теңге
19135686
19675843
17818541
26396187
44666565
23660417
30079588
Негізгі қызмет табысы, мың теңге
46470627
42784470
50185521
42041230
67088609
121465843
262792892
Негізгі емес қызмет нәтижесі, мың ... ... ... табыс, мың теңге
50155893
46070779
54535601
42873632
73922235
123095407
274772453
Табыс салығы, мың теңге
17627442
15465492
16502175
17243086
26926038
37927399
80125488
Таза табыс, мың теңге
32528451
31016011
36880320
25600012
46996197
85168008
194646965
Негізгі өндірістің тиімділік деңгейі, %
70,2
57,9
66,9
51,2
64,9
82,4
104,7
Корпорацияның тиімділік деңгейі, ... - ... ... мен ... ... ... ... қол жеткізу мен ресурстарды пайдаланумен байланысты категория. Экономикалық тиімділіктің өсуі, өнім бірлігіне шаққандағы шығынның қысқаруымен немесе бұрынғы шығын ... ... ... ... ... ... ... Еңбекақының тиімділігіне сәйкес оның ынталандырғыш рөлін де айқындауға болады.
Елбасы өзінің Қазақстан халқына жыл сайынғы ... ... (6 ... 2008 ж.) - деп ... ... мен ... ... кәсіпкерлік корпорациялар тау-кен металлургия саласын тиімді дамыту мен оның бәсекеге қабілеттілігін арттыру жөнінде нақты ... ... ... Олай ... ... кәсіпорындарының тиімділігін арттыруда экономикалық өсімнің факторлары мен шарттары ... ... ... ең ... ... ... қажет.
Қазақстанның ұлттық кен-металлургиялық өнеркәсібінің ЖІӨ-дегі үлесі 9,4-10,5%. Сектордың басты міндеті - бәсекеге қабілетті өнім ... ... ... ... ... ету. Бұл үшін ... ... мен тиімді технологияларды пайдалану қажет. Шикізат көздерінің ... емес ... ... ... ... кәсіпорындары техникалық және технологиялық жаңғырту, жаңа кәсіпорындар салумен тығыз байланысты. Мұндай жағдайда, қолданыстағы ... ... ... өсуі тек ... мен ... ... ... ғылыми жетістіктерді кең қолданумен, жаңа технологиялар мен техниканы жедел қолданысқа енгізу арқылы ғана жүзеге аспақ. Инновациялық және инвестициялық ... ... ... ... шектеп отырған факторлардың зиянды әсерін әлсіретіп, өндірістік әлеуеттің түбегейлі жаңаруын қамтамасыз етеді, барлық ресурстар шығынын ... ... ... ... ... ... орындауға өнімнің дәстүрлі және жаңа түрлерін шығаруға ықпалын тигізеді. Инновациялық үрдістің бұлайша қалыптасуы үшін дайындығы жетік, жоғары білікті ... ... жаңа ... ... ... ... ... еңбек өнімінің жоғары сапасы, барған сайын, адамның ... ... ... ... барады. Олардың деңгейі қаншалық жоғары болса, өндіріс нәтижелері соншалық маңызды. Әлемнің жетекші мемлекеттерінде интеллектуалдық әлеует экономикалық өсімнің ... ... ... Демек, экономиканың тиімді дамуын ынталандырудың экономикалық механизмі ғылымға, жаңа технологияға, жаңа білімге, адам капиталын нәтижелі қолдануға негізделуі ... [19; 23-25].
3 ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... МЕМЛЕКЕТ ТАРАПЫНАН КӨРСЕТІЛЕТІН ҚОЛДАУ
3.1 Кәсіпкерліктің дамуына әсер ететін факторлар
Нарықтық реформалар жылдарында кәсіпкерлік ... ... ... ... ие болды. Басты стратегиялық мақсатқа: кәсіпкерлікпен айналысу мүмкіндігі республика ... ... ... ... және ... ... айналуына қол жеткізілді, ол үшін мемлекет қажетті жағдайларды жасады. ... ... ... бойынша республикада осы сектор дамуының оң серпіні, ... ... ... өсуі 2007 жылы 521,5 мың ... есепке алынған, оларда шамамен 1,2 миллион адам жұмыс ... ... ... ... ... үлес ... жұмыс істейтіндердің жалпы санының 17,6%-ын құрайды. Құрамдас бөлігінің бірі - ... ... ... ... ... ... дамуына ықпал ететін нарықтық инфрақұрлымның қалыптасуы орын алды. Қазіргі уақытта бизнес инкубаторлар 10 облыста құрылған. Жалпы елде 31 бизнес инкубаторлар ... ... ... ... ... ... ... саласында 200-ден астам кәсіпорындар әрекет етуде. ... ... ... ... және ... ... заңнамалық және нормативтік база құрылды. Кәсіпкерлікті қолдаудың және ... ... ... ... ... жж., ... жж., ... жж., 2001-2002 жж., 2003-2005 жж.) талдау оларды іске асыру республикада кәсіпкерлік секторды қалыптастыруға және дамытуға оң әсер еткенін ... ... мен ... ... бәсекелі нарығы құрылды және шағын кәсіпкерлікті қолдаудың және ... ... ... ... [11; 8-10]. ... ... ... өнеркәсіптік кәсіпкерліктер алдында тұрған проблемалардың жеткілікті екендігі анықталды және олар терең ғылыми ... ... ... ... ... кері әсер ... ... факторларды былайша топтауға болады:
Кесте 1 - Кәсіпкреліктің дамуына кері әсер етуші факторлар
Кедергілер
2005 ж.
2006-2007 жж.
* ... ... ... ... ... жағдайдың тұрақсыздығы
1
2
* Несие саясаты
4
3
* Өнімді ... ...
- ... ... ... ету мәселесі
5
5
* Мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл
3
6
Келтірілген мәліметтерден көріп отырғанымыздай ... ... ... тиімді қызмет етуіне кедергі болып отырған мәселелердің бірі - салық саясатының жетілмегендігі. Қазақстандағы кәсіпкерлікті дамыту факторларын атайтын ... онда мына ... ... көруге болады. Аталған мәселелерді салық заңнамасында шешу үшін мыналар қажетті болып келеді:
* жаңа өндірістік - инновациялық ... ... ... ... ... ...
* ... сектордағы кәсіпорындардың несиені өтеу кезінде салық салу процедурасын қайта қарау;
* ... ... ... ... жолымен шағын бизнеске жанама қаржылық талдау көрсету;
* салық ... ... ... ... ... өсуін ынталандырушы, жұмыс орындарының өсуіне, өндірілген жұмыстар мен көрсетілген қызметтердің ... ... ... ...
Кәсіпкерлердің жұмысына кедергі болатын мәселелердің екінші түрі - жалпы экономикалық жағдайдың тұрақсыздығы. Яғни, АҚШ ... ... тез ... ... ... өзгерістерге байланысты инфляция және жоғары тәуекелдер, әлемдік қаржы дағдарысының орын алуы және т.б. ... ... ... ... алу ... ... қиыншылықтар мәселесі. Кәсіпкерлікітң дамуына кедергі келтіріп отырған бұл мәселе субъектілердің өзінің инвестициялық және айналымдағы мұқтаждарын қамтамасыз ету үшін жеткілікті қаржы ... ... ... табылады. ... ... - ... ... етілуі мен өнімді өткізуі. Өнімді өткізу ... ... ... ... ... себебі - бәсекелестік ортаның жоғарылылығы. Кәсіпкерлікітң дамуына кері әсер ететін басқа да факторлар кәсіпкерліктің қызметін реттейтін қолданыстағы заңнамадағы ... ... және кей ... нақты нормалардың болмауы болып табылады, бұл әкімшілік кедергілерді ұлғайтуға әкеледі. ... ... ендi ғана ... келе ... ... қызметке несие беретiн субъект - екiншi деңгейдегi коммерциялық банктер болып табылады. Коммерциялық банктер көбінесе ... ... және ... ... ... ... - ... қалыптасқан жағдай. Қазақстандық кәсіпкерлерінің екiншi деңгейдегi банктерден коммерциялық несиелер алуы ... ... үшін ... ... іс жүзіндегі негізгі көздерінің бірі болып табылады. Алғашқы құрылу кезінде кәсіпкерлік несиесіз өз жұмысын ... ... ... ... ... ... ... дамытуға кедергі болып отырған негізгі факторлар мыналар: несие алу барысындағы шарттардың қатал болуы;
* несиенің мерзімі мен ... ... ... ...
* ... рәсімдеу процедурасының ұзақтылығы және оны сақтандыру қажеттігі;
* коммерциялық ... ... ... ... жоғарылығы;
* әлемдік несие нарықтарындағы дағдарыстар әсерінен несиелік ресурстарға қол жеткізу қиындықтары және ... ... жеке ... аз ...
* ... ... ... ресурстарының тиімсіздігі;
* мемлекеттің казына қоры арқылы кәсіпкерлік қызметті несиелеуге бөліп отырған қаражатының аз болуы және оның ... ... ... кез ... ... қарыз алуға ниет бiлдiрген субъектiлердi несиелеген кезде пайда болатын несиелiк тәуекелге ұшырайды. Жалпы отандық несиелеу тәжірибесі көрсеткендей ... ... ... ... ... факторлар өз әсерін тигізеді (2-кесте). Банк несиелерді қайтарымдылық, жеделдік, тиімділік принциптерін қатаң сақтау, несиелерді мақсатты ... мен ... ... және екі ... ... жағдайда коммерциялық негізде береді. Кәсіпкерліктің күрделі мәселелерінің бірі - несиелік ресурстарды алудың қиындығы. ... ... алу үшін ... ... ... ... дайындауда қиыншылықтар жеткілікті.
Кесте 2 - Банктердің кәсіпорындарды несиелеуге әсер ... ... ... ... ... ... Кепілзатпен қамтамасыз етудің болмауы
1. Несиеге деген жоғары пайыздық мөлшерлеме
2. Несиені қамтамасыз етудің өтімсіздігі
2. ... ... ... ... ... ... ... жағдайы
3. Несиені өтеу кезінде жеңілдік кезеңінің жоқтығы
4. ... ... ... ... жабықтығы
4. Құжаттарды дайындау процедурасының ұзақтығы
5. Қарыз алушы-кәсіпорынның ... ... ... ... ... қол жетпеушілік
5. Кепілдің бағалау құнын оның ... ... ... ... Банк менеджерлерінің ұзақ мерзімді несиелермен жұмыс істеу тәжірибесінің жоқ болуы
6. Кәсіпорын менеджерлерінің ұзақ мерзімді несиелерді ... ... ... ... тәжірибесінің жоқ болуы
ҚР Ұлттық банкінің мәліметтері бойынша, қарастырылған алты жыл аралығында, кәсіпкерлік қызметке берілген несиелердің ағымдағы ... 145,4 млрд ... ... ... ... ... ... 55,9%, орта және ұсақ мерзімді несиелер - 44,1%-ға тең. Қысқа мерзімді несиелер үлес салмағының ... ... ... ... тез ... ... ... несиелеудегі қызығушылығын көрсетеді [26]. Елде отандық кәсіпкерліктің тиімді дамуы үшін қызметі ... ... өнім ... ... ... жеңілдетілген несиелеу сияқты қолдау түрін әрі қарай тарату және кейбір жағдайларды іске асыру механизмін құру қажет, ... ... ... ... және лизингті белсенді қолдану үшін жағдайлар жасау керек. Осындай қолдаудың нәтижесінде кәсіпкерлік ұлттық экономикада елеулі рөл ... ... ... қатар, кәсіпкерлік қызметті несиелеудің және қаржыландырудың мынадай жүйесін құруды ұсынуға болады:
* Ең басты ... - ол ... ... несиелеу мен қаржыландыру көлемін ұлғайту;
* Елдің барлық аймақтарында несиелік мекемелердің желісін кеңейту бойынша нақты шараларды ... алу;
* ... ... қаражаттарға қол жеткізу мүмкіндіктерін құру үшін Үкімет, өкіметтің аймақтық органдары кәсіпорындарды ... ... ... жүйесін құру;
* Банк қызметін қайта құру керек. Мемлекеттің кәсіпкерлік ... ... мен ... бойынша саясатын жүргізуге маманданған банктер мен қаржы ұйымдарының жүйесін қалыптастыру;
* Қарыз алушының несиелік тарихын ... ... ... құру ... ... ... орындау үшін кәсіпорындарға берілетін несиелер бойынша пайыздық мөлшерлемені қаражаттандыру бағдарламасын жүзеге асыру кезінде бюджеттің ... ... ... бөлу ... ... қатар, соманың қайтарымдылығына кепіл беретін сақтандыру қорының жүйесі болуы шарт. Кәсіпкрелік қзыметті ... ... ... ... ... ұзақ ... ... кепілі бола алады. Мемлекеттік қолдау мен реттеуді бір ізді әлеуметтік әділеттік принципі орнығуы тиіс. Шағын және орта ... ... ... дамуына байланысты алғышарттар мен мүмкіндіктерге қарай ырғақты дами отырып, әрдайым мемлекет тарапынан қолдауға мұқтаж [27].
3.2 ... ... ... ... ... ... ...
Бүгінгі таңда Республикамызда экономиканы нарықтық қатынаста қайта құру жолында оның ... ... ... ... ... дамытып, оны жандандыру және оларды мемлекеттік қолдау күн тәртібіндегі өзекті мәселелерің бірі. Сондықтан елдің тұрақты ... ... ету үшін ... ... ... болып табылтын кәсіпкерлік қызметті қолдау және реттеу шараларының ... іске ... ... ... отыр. Кәсіпкерлікті қолдаудың және реттеудің келесідей түрлерін атап өтуге болады:
* Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау және реттеу;
* ... ... және ... ... ... мен оның салаларын дамыту;
* Құқытық қолдау және заңдар қабылдау;
* Қаржылық қолдау мен несиелер арқылы ынталандыру;
* Салықтық жеңілдіктер арқылы ... ... ... дамыту іс-шаралары жатады.
Осы жоғарыда айтылған өнеркәсіптегі кәсіпкерлік қызметті қолдау мен реттеу шараларының ішіндегі қалған бағыттарға да әсер ... ... ... мен қолдауды, кәсіпкерліктің дамуының стратегиясы мен даму жоспарын ... және ... ... іс-шаралар жиынтығы болып табылады.
Кәсіпкерлікті және шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдауды қаржылық қамтамасыз ету республикалық және жергілікті қаражат ... жыл ... ... мақсаттарға көзделетін бөлінген қаржы шегіде, сондай-ақ ҚР-сы мемлекеттік бюджетінен, мемлекеттік земдардың, мемлекеттік ақшалай гранттар есебінен жүзеге асырылатын болады [12; 11-84].
Кәсіпкерлікті және ... ... ... ... ... мен ... негізгі бағыттарына:
* Елде жекешелендіруді одан ары жүргізу;
* Нарықтық қатынастарды ... ... ... ... қызмет етуіне қолайлы ортаны қалыптастыу;
* Кәсіпкерлік субъектілерін мемлекеттік тіркеудің, олардың қызметін лицензиялаудың, олардың өнімін сертификаттаудың оңайтылған тәртібін ... ... ... және ... кәсіпкрелік субъектілерін қолдау мен дамыту үшін инвестицияларды, оның ішінде шетел ... ... мен ... ... жасау;
* Қаржы көздерін анықтай отырып шағын кәсіпкерлік субъектілеріне несие берудің арнаулы бағдарламаларын жасау;
* Елдегі кәсіпкерлік субъектілерінің шетелдік әріптестерімен сауда, ғылыми-техникалық, ... және өзге де ... ... қоса ... ... ... экономикалық қызметін қолдау;
* Өнімдер өндіруге, жұмыс атқарып, ... ... ... ... ... ... ... отандық кәсіпкерлік субъектілеріне артықышылықтар беру.
Кәсіпкерлікті қолдау инфрақүрылымы жеке кәсіпкерлік қызметтің дамуын және жұмыс істеуінің ойдағыдай құрылуын қамтамасыз ететін ұйымдар ... ... ... ... ... ... және ... саласында нормативті-құқықты реттеуді құратын мемлекеттік саясатты іске асырушы кәсіпкерлікті дамыту департаменті іреді.
Республикадағы өнеркәсіптік кәсіпкерлікті қолдау ... ... ... ... ... және Алматы қалалары және облыс әкімдері мен аппатарттары. Кәсіпкерлік қызметті қоолдау және ... ... ... іске ... үшін ... ... Кәсәпкерлік және өндіріс Департаменті (Басшылық) құрылған . Оның құрамына Кәсіпкерлік ... ... (2005 ... қаңтарынан бастап Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 4-қазандағы Қаулысымен барлық жергілікті мемлекеттік басқару органдарының үлгілі құрылымдары енгізілді).
Кәсіпкерлік және өндірістік облыстық ... ... ... ... ... және ... ... өз өкілеттігі шегінде шағын және орта кәсіпкерлікті ... ... ... ...
Кәсіпкерлік саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың соңғы бауы болып аймақтық атқарушы органдары табылады. Республика аудандары мен ... ... ... ... олардыңм құрамына Экономика және бюджетті жоспарлау бөлімі немесе Экономика және қаржы бөлімі кіреді. Аймақтық атқарушы орнадарына ... ... ... ... ... ... және жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын жоспарларды іске асыру міндеттелген.
Қазіргі таңда мемлекет, орта және шағын кәсіпкерлік инновациялық ... өз ... ... ... табу үшін нарықтағы шынайлықты, жеделдікті, иілмелілігін қолдану қажеттігі туындап оытрғанын ... ... ... ... ... дамыту үшін және Президенттің жүктеген міндеттерін іске асыру үшін Үкімет ... ... әкім ... ... ... ... Комиссия құру арқылы кәсіпкерлермен ұймдар кесетсі ... оның ... ... ... шағын және орта бизнестің дамуына кедергі келтіретін мәселелерді зерделеу;
* атқарушы ... ... және ... орнгандары үшін ұсыныстар мен кеңстерді жетілдіру. Кәсіпкерлермен ... үшін ... ... ... ... Қазақстан республикасының Президенті жанындағы кәсіпкерлер Кеңесі құрылған. Кеңестің негізгі міндеті:
* өнеркәсіптегі кәсіпкерліктің дамуына және қолдауына бағытталған ұсыныстарды жетілдру;
* нарықты ... ... ... ... ... ... Республикасында жұмыс жапсаушы кәсіпкрелік одақтар мен қауымдастықтарды, іскер ортаны байланыстыру;
* кәсіпкерлік саласындағы маңызды мемлекеттік шешімдерді шешу үшін ... ... ... жанынадағы кәсіпкерлер Кеңесі, кәсіпкерлер істері бойынша комиссиялардан және қауымдастықтар мен ... ... ... ... ... ... және ... ұсыныстарды жетілдіру үшін құрылған. Сонымен қатар олардың міндетіне шағын және орта бизнестің дамуныа ... ... ... жою ... ... ... ... саясатты іске асыру және құру мақсатынан басқа мемлекет кәсіпкерлікке, заттық-технологиялық, ақпараттық-сараптамылық, қаржылық жағынан қамтамасыз ету қызметтерін ... ... ... ... ... жергілікті және аймақтық атқарушы деңгейде қабылданатын түрлі бағдарламалар көмегімен атқарушы органдар арқылы жүзеге асады [20; 33-34]. ... ... ... біз ... ... соның ішінде Қазақстандық өнеркәсіптегі кәіскепрліктің пайда болуы мен дамуын, оның түрлерін, яғни кәсіпкерліктің формасын ... ... ... көлемі жағынан ұйымдық-құқықтық нысандаырна байланысты таңдалу формаларын, кәсіпкерліктің экономикалық маңызды элементі ретінде әсерін қарастырдық. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... саясаттар мен іс-шараларды, соның ішінде, мемлекеттік қоолдау нәтижесінде ... ... даму ... ... ... және ұйымдарды қарастырдық. ... ... ... белсенділігі мен әлеуметтік бағдар ұстауының кепілі оның өздігінен қоғамның орташа топтарына жататындығы ... оның ... мен ... ... ... ... ... болып табылады. Қазір уақытта шағын кәсіпорындар жұмыс істеп тұрған барлық шаруашылық жүргізуші субъектілердің 80 пайызын құрайды. Сонымен ... ... ... бағытталған шешімдерді орындауда іркіліс байқалады. Бұл жерде басты себеп - ... ... ... және ... да себептерге байланысты кәсіпкерлер бөлігі жасырын салаға өтіп жатыр. Осы жағдайда ескеретін ... ... ... қорғайтын жүйе жасау, тексеруші органдардың және рұқсат беруші құжаттардың санын азайту. Кәсіпкерлердің жетпіс пайызы оларды қолдайтын аймақтық бағдарлама туралы хабары жоқ. ... өзі ... ... формальді сипатта жүретінін көрсетеді. Кәсіпкерліктің күрделі мәселелерінің бірі - ... ... ... ... Себебі несие алу үшін кепілге қоятын мүлік, бизнес-жоспар жоқ. Осы себептен банктерде шағын және орта ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік: динамикалық түрде дамуы мүмкін, тұтынушылардың сұранысының өзгеруіне бейімделеді, бәсекелес нарықтық қатынастарға ықпал ... ... ... ... ... әсер етеді, жаңа жұмыс орындарын ашады, жаңа кәсіпкерлік топ пен меншік иелерінің құрылуына жағдай жасайды, ... ... ... ... ... ... ие бола ... мемлекеттік бюджетке үлкен қаржы сомаларын береді. Заңдық құжаттарда көрсетілгендей, кәсіпкерлік - өзінің, қарызға алынған және де ... ... мен ... есебінен қызметке қатысушы тұлғалардың бәріне бірдей жақсы нәтиже мен табыс әкелетін ынталы шаруашылық немесе ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалар, Қазақстан және басқа елдердің азаматтары, шетелдік заңды тұлғалар табылады. Кәсіпкерлер өз ынтасы ... өз ... ... ... ... ... ... мен іс-әрекеттерді жүзеге асыруға құқығы бар. Кәсіпкерлер қызметінің өрісі, заңға қайшылық етпесе ... ... ... ... ... ... ... Конгресі, Қазақстан өнеркәсіпшілері мен кәсіпкерлерінің Одағы, Шағын кәсіпорындар Одағы, т.б. Кәсіпкер азаматтармен, олардың еңбегін қолдану шарт ... ... Бұл ... ... ... ... жағдайымен, еңбек ақысымен қамтамасыз етуі тиіс, сонымен қатар басқа әлеуметтік-экономикалық кепілдіктер ... ... ... ... ... 1996 жылғы 14 маусымындағы жарлығында кәсіпкерлік қызметте мемлекеттік кепілдіктерді қолдау мен қорғауды қамтамасыз ету, мемлекеттік органдардың лауазым иелерінің жеке ... мен ... ... ... ... ... ... болғызбау мақсаты көзделген. Кәсіпкерліктің орын алар жері - ең ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп ошақтарын оңалту, демеу және қаржылай сауықтыру үрдісі жүргізілуде. Ендігі кезде тұралаған кәсіпорындарды банкроттыққа ұшырату, яғни оның дерменсіздігін белгілеп, ... ... салу ... Кәсіпкерлікті ұйымдастырудың ең қарапайым формасы - ол жеке іскерлік. Бұл жағдайда ... жеке ... ... ... мәртебесін иеленбей-ақ, өздігінен іс-қимыл жасайды. Жеке кәсіпкерліктің тағы бір түрі - жеке кәсіпорын, фирма. Бизнестің мұндай ... ... құру құқы кез ... ... бар. Бұл үшін жеке ... ... ... заңды тұлға мәртебесін алады. ... ... ...
* М.Б. Бисенғазин, А.Ш. Хамитов


 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.3028

^