Ересек және үлкен жастағы адамдардың дене тәрбиесі [ 10 бет ]

Ересек адамдардың дене тәрбиесінің әлеуметтік маңызы мен міндеттері
Біздің мемлекетіміздегі адамдар жалпы және кәсіптік білімді 17-21 жастары кезінде алады. Оқуларын аяқтаған, армия катарында Отан қорғаған жастар әр түрлі өнеркәсіп, мекеме, ұжымдарда еңбек қызметтеріне кіріседі. Осы кезеңде еңбекшілер мен қызметшілердің еңбек қызметтері мен денсаулыктарына жағымды әсер беретін дене тәрбиесінің маңызы өте зор. Ол төмендегідей мәселелерде айқын көрінеді.
1. Еңбек етудің кандай түрлерінде болмасын адамдар дене және психикалық күштерін жұмсап шаршайды, жүмысқа қабілеттіліктері төмендейді. Осы кезде дене тәрбиесі амалдары көмегімен шаршаған адам ағзасын тез қалпына келтіріп, жұмыска қабілеттіліктерін жоғарылатуға болады.
2. Көптеген еңбек түрлері арнайы дене қуаты дайындығын керек етеді. Ол дайындықтар арнайы амалдар және дене дайындығы әдістерімен іске асырылады.
3. Қандай сақтанғанымызбен XXI ғасырдың өзінде көптеген кәсіптік аурулар бар. Дене тәрбиесі амалдары олардың алдын алады, сауыктырады.
4. Техника дамыған дәуірде көптеген еңбек түрлерінде жұмыс істейтін адамдарда кимыл тапшылығы - гиподинамия бар. Ол еңбек түрлері, отырып не болмаса басқа бір дене қалпында тұрып істейтін жұмыстар. Дене тәрбиесі мен спорт жаттығулары ол кимыл тапшылықтарыньщ орнын толтырып, денсаулықты нығайтады.
Еліміздегі ересек, үлкен жастағы адамдардын, дене тәрбиесінің міндеттері, жаттықтыру түрі, амалдары мен әдістері олардың жас ерекшеліктеріне байланысты.
Осы көрсетілген жас кезеңдерін алғанда паспорттық жасын ғана емес, биологиялық, козғалмалы жасын да ескерген дұрыс. Қозғалмалы жасы олардың дене куаты дайындығы мен денсаулық күйі деңгейіне байланысты. Дене қуаты дайындығын олардың әр түрлі дене қуаты касиеттерін бағалайтын сынақтар тапсыруы арқылы анықтаймыз. Денсаулық деңгейі дәрігерлік тексерулер және физиологиялық, спорттық жүктемелер беру арқылы бағаланады.
Дене тәрбиесінің міндеттері:
• Жастық шақ, ересек кез I кезең:
1. Ағзаны жан-жақты дамыту, жоғарғы денсаулық деңгейіне жеткізу, ағзаның жұмыс қаблеттілігін, ақылдылық қабілеттілігін жоғарылату.
2. Қозғалыс ептілігі мен дағысын жетілдіру, жігер - күші қасиеттеріи дамыту.
3. Жеке өз бетімен жаттықтыруларға қажетті білім, біліктілік пен дағдыны калыптастыру.
4. Спорттық жаттықтырулармен белсенді айналысуға, жоғарғы спорттық жетістіктерге жетуге қызығушылықтарын арттыру.
• Ересек кез І-ІІ кезең, орта жас.
1. Денсаулык деңгейін, сыртқы әсерге ағзаның тұракты бейімділігін сақгау, ағзаның ақылдылық және дене қуаты, жұмысқа қабілеттілік деңгейін сақтау.
2. Еңбек ету және тұрмыс жағдайы кезінде қажетті күш-жігері, дене куаты қасиеттерін, қимыл ептілігі мен дағдысын жоғары деңгейде тұрақтату.
3. Еңбек және еңбектен бос уақыттарда қолданылатын жаттықтырулар туралы білімдерді тереңдету.
• Үлкен жас, қарттық кезең.
1. Қозғалыс белсенділігін, ағзаның жақсы денсаулық деңгейін, шығармашылық жас ұзактығын шамаң келген деңгейде сақтау.
2. Күнделікті тұрмыс жағдайларына керек қимыл ептілігі мен дағдысы деңгейін төмендетпей тұракты ұстау.
3. Дене тәрбиесі жаттығуларының ағзаға жағымды әсері, олардың сауықтыру бағыттары туралы білімдерді тереңдету, сол арқылы жеке өз беттерімен жаттықтырулар жасауға тұрақты қызығушылыктарын ояту.

Ересек адамдардың еңбек қызметтері кездеріндегі дене тәрбиесі
Негізгі дене тәрбиесі және спорттық жұмыстар адамдардың жұмыс істеген ұжьімдарында, мекемелерде, тұрған жерлерінде, әр түрлі спорттык ғимараттарда, мамандардың басқаруымен, өздерінің құрған топтарымен және өз бетімен жеке жүргізіледі.
Біздің еліміздегі ересек, орта, үлкен жастағы адамдармен дене тәрбиесі, сауықтыру дене тәрбиесі және спорт жұмыстары өнеркәсіп орындарындағы, әр түрлі мекемелердегі, оқу орындарындағы спорт клубтары, ерікті спорт қоғамдары, кәсіподақ комитеттері аркылы іске асырылады.
Ерікті спорт қоғамдарының негізгі мүшелері: оқу, өнеркәсіп орындарындағы жұмысшы, қызметкер, оқытушы, оқушы, студенттер. Олар ерікті спорт қоғамына мүше болған соң, дене

Дисциплина: Спорт
Тип работы: Реферат
Цена этой работы: 200 теңге



Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 200 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку

Урезанное содержание работы для ознакомления
ЕРЕСЕК ЖӘНЕ ҮЛКЕН ЖАСТАҒЫ АДАМДАРДЫҢ ДЕНЕ ТӘРБИЕСІ
Ересек адамдардың дене тәрбиесінің әлеуметтік маңызы мен міндеттері
Біздің ... ... ... және ... ... 17-21
жастары кезінде алады. Оқуларын аяқтаған, армия катарында Отан қорғаған
жастар әр түрлі ... ... ... ... ... кіріседі.
Осы кезеңде еңбекшілер мен қызметшілердің еңбек ... ... ... әсер ... дене ... ... өте зор. Ол
төмендегідей мәселелерде айқын көрінеді.
1. Еңбек етудің кандай түрлерінде болмасын ... дене ... ... ... ... жүмысқа қабілеттіліктері төмендейді.
Осы кезде дене тәрбиесі амалдары көмегімен шаршаған адам ... ... ... жұмыска қабілеттіліктерін жоғарылатуға болады.
2. Көптеген еңбек түрлері арнайы дене ... ... ... ... ... ... ... және дене дайындығы ... ... ... ... XXI ... өзінде көптеген кәсіптік
аурулар бар. Дене тәрбиесі амалдары олардың алдын алады, сауыктырады.
4. Техника ... ... ... ... ... ... ... кимыл тапшылығы - гиподинамия бар. Ол еңбек түрлері, отырып не
болмаса басқа бір дене ... ... ... ... Дене ... ... ... ол кимыл тапшылықтарыньщ орнын толтырып,
денсаулықты нығайтады.
Еліміздегі ... ... ... ... дене ... ... түрі, амалдары мен ... ... ... ... ... жас ... ... паспорттық жасын ғана емес,
биологиялық, козғалмалы жасын да ескерген дұрыс. Қозғалмалы жасы ... ... ... мен денсаулық күйі деңгейіне байланысты. Дене қуаты
дайындығын олардың әр түрлі дене қуаты ... ... ... ... ... ... ... дәрігерлік тексерулер және
физиологиялық, спорттық жүктемелер беру ... ... ... ... ... шақ, ... кез I кезең:
1. Ағзаны жан-жақты дамыту, жоғарғы денсаулық ... ... ... ... ақылдылық қабілеттілігін жоғарылату.
2. Қозғалыс ептілігі мен дағысын жетілдіру, жігер - күші қасиеттеріи
дамыту.
3. Жеке өз бетімен ... ... ... ... ... калыптастыру.
4. Спорттық жаттықтырулармен белсенді айналысуға, жоғарғы спорттық
жетістіктерге жетуге ... ... ... кез І-ІІ кезең, орта жас.
1. Денсаулык деңгейін, сыртқы әсерге ағзаның тұракты бейімділігін
сақгау, ағзаның ... және дене ... ... ... ... Еңбек ету және тұрмыс жағдайы кезінде қажетті күш-жігері, дене
куаты қасиеттерін, қимыл ептілігі мен дағдысын ... ... ... ... және ... бос уақыттарда қолданылатын ... ... ... ... жас, қарттық кезең.
1. Қозғалыс белсенділігін, ... ... ... деңгейін,
шығармашылық жас ұзактығын шамаң келген деңгейде сақтау.
2. Күнделікті тұрмыс жағдайларына керек ... ... мен ... ... ... ұстау.
3. Дене тәрбиесі жаттығуларының ағзаға жағымды әсері, олардың
сауықтыру бағыттары ... ... ... сол ... жеке ... жаттықтырулар жасауға тұрақты қызығушылыктарын ояту.
Ересек адамдардың еңбек қызметтері кездеріндегі дене тәрбиесі
Негізгі дене ... және ... ... адамдардың жұмыс істеген
ұжьімдарында, мекемелерде, тұрған жерлерінде, әр түрлі ... ... ... өздерінің құрған топтарымен және өз
бетімен жеке жүргізіледі.
Біздің еліміздегі ... ... ... ... ... ... сауықтыру дене тәрбиесі және ... ... ... әр ... ... оқу ... спорт клубтары,
ерікті спорт қоғамдары, кәсіподақ комитеттері аркылы іске асырылады.
Ерікті ... ... ... ... оқу, өнеркәсіп
орындарындағы жұмысшы, қызметкер, оқытушы, оқушы, студенттер. Олар ерікті
спорт қоғамына мүше ... соң, дене ... ... ... ... Ұжымды басқаратын, жұмыс ұйымдастыратын ұжым төрағасы, есепші
жалпы жиналыс кезінде сайланады. Жиналыс жыл сайын ... ... ... ... ... ... істемесе жиналыс төрағаны ауыстыру құқығына ие.
Дене тәрбиесі үжымының жұмыстарының міндеттері:
• Ұжым ... ... ... ... ... топтарын, жарыстар, саяхаттар, туристік
жорықтар, спорт мерекелерін ұйымдастыру.
Дене тәрбиесі ұжымының құжаттары:
1. Жылдық жоспар.
2.Әрбір үш айға жоспарланатын жұмыс ... ... ... ... алу ... ... ... кітабы.
6. Ұжым мүшелерінің тізімі.
7.Статистикалық есептер.
8. Дене тәрбиесі мамандарын есепке алу кітабы.
9. Көпшілік дене мәдениеті және спорт ... ... ... Бес ... даму ... және ... ... кезінде дене тәрбиесі жұмыстарының жүргізілуі ғылыми
зерттеулер негізінде дәлелденген. Ол дене тәрбиесіндегі ... ... ... (ЕҒҰ) ... ... ЕҒҰ жүйесінің міндеттері:
алдыңғы қатарлы ... мен ... ... ... ... ... еңбек өнімділігін жоғарылату, адамдардың ... ... ... ... ... колданылатын техникаларды
жетілдіру.
ЕҒҰ жүйесінде дене тәрбиесі ... ... ... ... ... ... күнінің басында 4-9 мин, 6-10 шақты дене
дамыту жаттығуларын орындау арқылы орындалады.
2. ... ... ... кезінде 2,5 сағаттан кейін, ағза шаршай
бастағанда 5-8 мин, 6-8 жеңіл жаттығулар орындау.
3. Саулық минуты. ... ... 3-4 ... 1-2 мин уақытында
орындалады.
4. Түскі тамақ кезіндегі дене ... ... ... ... бой ... қан ... ... ашу. 5-6 жеңіл созылу, керілу
жаттығуларын, 3-4 мин ... ... ... ... ... Жетісіне 3 рет 1,5-2 сағат
уақытында орындалады. Бұл жаттықтырулар негізінен жүгіру, ... ... ... ... ... орындау түрінде жүргізіледі.
6. Жалпы дене куаты дайындығы ... ... ... адамдарға арналған жетісіне 3 рет, 2 ... ... ... ... ... гимнастика, спорттық ойындар,
ырғақтық гимнастика, жүгіру т.б.
7. Спорт ... ... ... ... ... ... мықты жастар мен орта жастағы адамдар
қатысады. ... ... ... 10-15 адамнан тұрады.
8. Туристік жорықтар секциясы. Секцияның негізгі жұмыс ... ... 1-3 ... ... ... Жорық түрлері жаяу, шаңғымен,
атпен, велосипедпен, кайықпен т.б. ... ... ... ... орта және үлкен жастағы адамдармен күнделікті тұрмыс
жағдайында сауықтыру жаттықтыруларын ұйымдастыру
Сауықтыру жаттықтыруларын ұйымдастыру әдістемесі.
Спорттық жаттықтырудан сауықтыру жаттықтыруларының көп ... ... ... ... ... ... түрлерінен жоғарғы
жетістіктерге жету болса, сауықтыру жаттықтыруларының мақсаты ... және дене ... ... ... ... келеді.
Сауықтыру дене мәдениетінің негізгі бағыты ағзаның функционалдық күйін және
дене ... ... ... ... ... ... болу үшін ... орындаған кезде қан айналу және тыныс алу ... ... ... ... ... ... жұмсауы, тканьдарды оттегімен
қамтамасыз ететін аэробты жағдайда жұмыс істеуі қажет.
Сауықтыру жаттыктыруларының тиімділігі сабақтардың ... ... ... ... ... түріне, жұмыс
тәртібіне, тынығу ... ... ... ... адамға тиімді
әсер ету үшін мынандай әдістемелік ережелерді сақтау керек:
1. Жүктеме көлемі мен қарқындылығын біртіндеп ... Бұл ... іске ... ... бір жеті ... ... көбейту;
- жаттықтырудың уакыт ұзақтығын көбейту;
- жаттықтырудың тығыздығын жоғарылату. Бастапқы жаттығу кезінде 45-50
% болса, ... ... ... 70-75 % ... ... жаттығуларды орындау қарқындылықтарын жоғарылату;
- жаттықтыруда қолданылатын амалдарды көбейту.
2. Қолданылатын амалдардың әр ... ... ... мәдениеті мен спорт саласын зертеген ғалымдар әр ... ... ... бір ... ... ... ұсынады:
- арнайы орта оқу орнының оқушылары - 10-14 сағат
- студенттер — 10-14 сагат
- қызметшілер – 6-10 ... ... ... ... (H. Mellerowicz, W. Meller,
1978), денсаулықтары ... ... ... ... (гиподинамия) бар адамдар
мынандай әр түрлі денсаулық нашарлау белгілеріне шағымданады ... ... ... ... ... ... жұмысқа кабілеттілігінің
төмендігі, тез шаршауы, жүрек тұсының шаншуы, бас айналуы, аяқ колдардың
ұштарының сууы, ... ... ... ... ... ... құрыстауы,
ұйқының бұзылуы, ықыласты шоғырландыру мүмкіншілігінің азаюы, өте ... ... ... ... ... ... негізгі қағида, адамның жасы үлкейген
сайын жаттықтыру қарқындылығын азайтып, жаттықтыру ұзақтығын көбейте беру
қажет.
Қимыл ... мен ... ... жүктемелер ағзаны
жаттықтыруға, ағзаның бейімделу, басқару ... ... ... ... (В.В.Фролькис, 1988). Ол әсерлер:
1. Экономикалық әсер. Жұмыс кезінде оттегін аз ... ... ... ... ... (аз соғып, қолқаға көп кан айдауы) т.б.
2. Ағзаны қамтамасыз ету әсері. Қан айналымының, тіндерге, жасушаларға
қан баруының жақсаруы, өкпенің ... ... ... болуы т.б.
З. Стреске, қобалжуларға қарсылық әсері. Жүйке жүйесінің, психикалық
қасиеттердің жетілуі.
4. ... ... ... Зат ... ... деңгейде жаңару
үрдістерінің жаксаруы.
5.Психиканы энергиямен қамтамасыз ету ... ... ... ... жағымды әсерлердің көбеюі және т.б.
Осы айтылған дене жаттыктыруларының адам ... ... ... ... мықтылық, сенімділік әкеледі, оның өмір жасын ұзартып, қартаю
үрдісін ақырындатады. Дене жаттықтыруымен тұрақты, жүйелі айналысқан ... ... өз ... 10-15 жас, жас болып көрінеді.
Дене тәрбиесі мен спорт саласының мамандарының ұсынулары бойынша орта
жастағы адамдар дене жаттығуларын ... ... ... ... ... ... айтылғандай аэробты жаттығуларды орындау кезінде
жүрек соғу жиілігі аз, оттегі адам ағзасына еркін, ... ... ... өз ... ... жасаған кездерінде калай жүктеме
беруді, жүктеменің жоғарғы және төмеңгі шектерін ... ... ... ... бақылау мақсатында жүктеме каркындылығының
жоғарғы және төмен шектерін білгісі ... ... ... ... ... ... формуланы қолдануларына болады:
Тамыр соғысының төменгі шегін анықтау формуласы: 220 - адамның жасы х
0,6.
Тамыр соғысының ... ... ... ... 220 - ... жасы ... аныктаудың, мөлшерлеудің бірнеше жолдары бар. Ол жолдар:
1. Жүктеменің жалпы күшін ... Бүл жол ... ... оттегіні
жоғары деңгейде қабылдау (ОЖДҚ)* пайызын (%) анықтаймыз.
2. Жүрек соғу жиілігі арқылы жүктеме мөлшерін анықтау.
3. Жаттығуларды ... ... ... саны, күрделілігіне байланысты
анықтау.
4. Субьективті сезіну арқылы анықтау.
Жүктеменің жалпы күшін анықтау. ... ... ... 50 ... ... жастағылар дене қуаты жүктемелерін біркалыпты
дамыту ... ОЖДҚ - дан 60 - 75 %, ал 50 ... ... жастағылар ОЖДҚ
- дан 50 % мөлшерінде жұмыс істеулері керек деп, жазады Н. Амосов ... екі ... ... ... тамыр соғысы арқылы есептеуге ... ОЖДҚ және ЖСЖ ... ... ... бар. Оттегінің аэробты
пайдалану деңгейін шетел ғалым-дары құрастырған арнайы кесте ... ... ... ... ... 20 жастан 70 жас аралығындағы адамдардың
жүрек соғу жиілігі мен жүктеме деңгейін аэробты мумкіншілік % ... ... ... берілген. Мысалы, 25 жастағы ер адам 75 % ОЖДҚ
деңгейінде жүктемені 161 ... ... ... ... және орта ... ... ... жаттықтыруларын жетісіне үш
рет 1-1,5 сағат ұзақтығында орындаулары керек. Басқы ... ... ОЖДҚ ... 40-45 % ... ... Әр түрлі уақыт
ұзақтықтарына байланысты жаттықтыруларды кұрастыру ... (30, ... ... ... соғу ... ... жүктеме мөлшерін анықтау. Көп адамдармен
спорттық жаттыктырулар жүргізгенде ЖСЖ кестесін пайдаланып ... ... ... ... осы ... ... ... жүктемені
мөлшерлейтіндіктен 32-кестені беріп отырмыз.
Бұл кестедегі деректер бойынша жүктеме жұмысының куші ... ... ... ... де жақсы болатыны көрінеді. Жаттыктыру деңгейін
жоғарылату үшін артық жүктеме кауіптілігін естен шығармау керек. ... үшін ... ... ... ... ... ... жөн болады.
Сауықтыру бағытындағы дене тәрбиесі амалдарынын сипаты
Сауыктыру бағытында дене тәрбиесі мен спорт түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... алады.
Циклділік жаттығулар, жаттығу орындау кезінде көп оттегіні пайдаланатын
үлкен бүлшық ет топтарын ... ... ... ... ... алу
және жүрек қан тамыры жүйесінің қызметін дамытады. Бұл жүйелердің жаксы
жұмыс істеуі - ... ... ... ... ... ... ... кең
тараған, төзімділікті дамытуға бағытталған циклді жаттығулар түрлері: жүру,
жүгіру, суға жүзу, шаңғы тебу және т.б. ... Осы ... ... сауықтыру мақсатындағы жаттықтыру ... ... ... жүрісі. Сауықтыру жүрісі дене тәрбиесі жаттығуларының
ішіндегі ең бір қарапайым түрі. ... ... аз ... ең ... дене ... ... Жүру ... бұлшык ет, жүрек қан тамыры,
тыныс алу жүйесі жаттығады. Жүру ... ... ... ... ... ... болады.
Жүру шапшандығына байланысты сауықтыру жүрісінің мынандай түрлері бар:
- акырын ... ... 70 ... ... ... адамдарға
жаттыктыру әсерін бермейді. Жүрек аурулары: инфаркт, стенокардиямен ауырған
адамдарға ұсынылады.
- орта шапшандық 71-90 ... ... 3-4 км). Дені ... өте аз жаттықтыру әсерін береді. Жүрек кан тамыры ауруларымен
ауыратын адамдарға ұсынылады.
- ... ... ... 91-110 ... ... 4-5 км) Дені сау
адамдарға жаттыктыру әсерін береді.
- өте жылдам жүру. Қарқыны 111-130 кадам/мин. Бүл жүру түрі ете ... ... ... ... ... ... ... адамдар бұл
қаркынмен ұзак уақыт жүре алмайды.
Сауықтыру жүруінің әсері ... соғу ... ... Жүрек қан
тамыры жүйесіне тиімді әсер беретін ЖСЖ әрбір жастағы адам-дардың жоғарғы
ЖСЖ-нен 65-80% ... ... ... ... ... кезінде қандай
тиімді тамыр соғу жиілігі болу керектігін ... ... ... ... үшін осы ... 5-7 ... косу керек.
Жүрудің сауықтыру әсері болуы үшін үш ... ... ... жүру ... ... ... жүруімен айналысқысы келген адам жетісіне 3-5 рет жаттықтыру
сабақтарын орындауы керек. Бірінші күні 1,5 км ... ... ... сипаты мен жас ерекшеліктеріне байланысты 200-300
метрлерден ... жүру ... 4,5-5,5 км ... жеткізіледі. Жаттықтыру
ұзактығы бірінші сабақтарда 25 мин, ... 60 мин ... ... ... ... ... сонан соң әр түрлі ойлы-кырлы жерлермен
жүре беруге болады. Жүру ... ... ... ... ... ... жүрек тұсында шаншулар, жүрек қағуы, бас айналулары
болмаса, ақырындап жүру қарқынын тездете беруге болады.
Жаттығушылардың дене қуаты ... ... ... қан ... ... ... Американың маманы К. Купер үсын-ған арнайы ... ... ... ... (35-кесте). Егер жаттығу-шылар 5 км
кашықтыкты 45 мин ... ... ... жағдайға қол жеткізсе сауықтыру
жүгіру ... ... ... ... ... ... ағзаның барлық функцияларына, тыныс алу,
жүрек қан тамыры жүйесіне, сүйек-бүлшық ет аппаратына және психикаға әсер
етеді. ... ... ... ... айырмасы ... ... ... ... сауықтыру жугірісі кезіндегі
жылдамдық қарқыны 7-11 км/сағ мөлшерінде болу керек деп есептейді.
Жүгіру жаттықтыруларының тәртібі жынысына, жасына, ... ... ... дайындығына байланысты әр түрлі болып ... ... ... ортак талап, ағзаның жаттықтыруға бейімделуін
қамтамасыз ететін біртіндеушілік ... ... ... ... ... бақылау керек. Жүгіруді жаңа бастаған адамдар үшін ЖСЖ орташа 120-130
соғу/мин, орта жастағылар мен ... ... ... ... ... үшін 150-160 ... ... қажет. Жүгірушілер үшін жүгіру
қарқыны мен үлактығын бақылайтын қарапайым тәсіл ол - ... ... ... ... ... ... ... онда бәрі дұрыс, сол
қарқында жүгіре беруге ... ... қиын ... ... қаркынын азайту
немесе жүру түріне ауысқан дұрыс болады.
Бірқалыпты ақырын жүгіру ... ... ... ... 600 ден 800
ккал болады. Осындай энергия жағу дұрыс ойластырылған тамақтанумен бірге
артық ... ... бір ... ... ... келеді. Сауыктыру
жүгіруінің қарқыны жаттығушыньщ жеке бас ерекшеліктеріне байланысты 1
километрді 5-10 мин ... ... ... ... ... 60 ... болады. Негізінде ағзаны жаттықтыру және сауықтыру әсерін алу
үшін 15-30 мин ... де ... ... ... ... ... бар. Ол ... бәрі адамның жасына, жынысына, дене
қуаты дайындығына байланысты, ... ... ... ... қарқынын өзгерту арқылы жүктемені дұрыс мөлшерлеуге негізделген.
Жүгіруге ниеті бар адамдардың бастапқы кезенде, жастарына байланысты қалай
жатты-ғулары керек ... ... ... ... ... (32-
кесте).
Сауықтыру жүгірулерімен жаттығатын адамдардың денсаулық күйлері ... ... ... ... ... ғалымы К. Купер ұсынған 12 ... тест - ... ... ... болады (36-кесте).
3. Суға жүзу. Суға жүзу ... ... ... ... ... ... дамытады, тыныс алу және жүрек қан
тамыры ... ... ... ... болдырмайды.
Судың, ауаның температуралары әр түрлі болатындықтан адам ағзасын ... де ... ... ... ... (омыртқа тік жүрген кездегі дене ауырлығы
қысымынан босайды), тура және біркелкі жүзу ... ... жүзу ... ... ... әр ... қисаюлар болса дұрыс
қалыптарға келеді.
Жүзу жаттығулары жүрек қан тамыры жүйесіне өте жаксы ... ... ... дене ... ... бұлшық еттер тобының үйлесімді ... ... ... алу ... ... ... ... систоликалық
көлемінің ұлғаюына әсер етеді, Жузу кезіндегі жүрекке түсетін жүктеменің
жеңілдігі кәрі ... ... осы ... ... ... ... жүзу тыныс алу бұлшық еттері мен кеуде клеткасын дамытады. Тыныс
алу кезінде кеуде клеткасы мен бұлшық еттер ... ... ... ... ... ... ішке сорған кезде судың кеудені қысу күшін, ауаны сыртқа
шығарған кезде судың итеру күшін жеңу ... ... алу ... ... ... ... суға жүзу ... айналысу екі кезеңге
бөлінеді. Бірінші ... ... жүзу ... ... ... ... ... Екінші кезенде біртіндеп жүзу
қашықтығын өту, ... ... ... ... ... түрінде
жүргізіледі. Екінші кезеңдегі жұмыс адам суда 20-30 мин уакыт жүзе ... ... қана ... Суда жүзудің сауықтыру әсерінің ен тиімді
қашықтығы токтамай 800-1000 м жүзу ... ... 50 ... ... ... ... Жүзу кезіндегі жеңіл жүктеме жүрек соғу
жиілігі 120 соғу/мин, орта ... - 130 ... ... ... 140
соғу/мин аспайтын жұмыс істеу тәртібі болып есептеледі.
51-70 жастағы адамдарға ... ... ... берілуі керек. Оларға
жаттықтыру кезіндегі ЖСЖ 120-130 соғу/мин аспауға тиісті.
Мамандар суға жүзу жаттыктыруларының әдістемесінің әр түрлі ... Ең ... ... ... қан ... және ... алу
жүйесінің қызметтерін жақсарту, жетілдіру үшін кем дегенде бір ... рет, 20-30 мин ... суға жүзу ... ... ... жүзу ... ... адамдардың денсаулык күйлерін
мен дене қуаты дайындығы деңгейін американ ... ... ... 12 ... жүзу тест - ... ... ... болады (37-кесте).
4. Шаңғы тебу. Спорт жаттығуларының ішінде ағзаны оттегімен ... ... ұзақ ... ... ... ... жаттығулар
денсаулыққа пайдалы әсер береді. Сондай жаттығулардың бірі - ... ... ... тебу ... ... ... аяқ ... көп күш түсетін болса, шаңғымен жүгіру кездерінде кол және ... ... де көп күш ... ... ... ... агзаның
бүкіл бұлшық еттері симметриялы, біркелкі дамиды. Біркелкі ырғақты қимыл,
жұмысқа ... көп ... ет ... таза ... жаттыгу ағзаның тыныс
алу, қан айналу жүйесіне жағымды әсер етеді. Өкпенің тіршілік ... ... ... ... ... күші ... Адам ... сағат уақыты кезінде жүктеме мешеріне, жер жағдайына, ауа райына,
жүгіру ... дене ... ... ... ... 500-900 ккал
жағады. Жас ерекшеліктеріне байланысты ... ... ... ... ... ... ... жүгірулерді 5-6 км бастап біртіндеп 10-
25 км дейін ... ... ... ... сағатына 4 км 5-6 км/сағ дейін
жоғарылайды. Жаттықтыру бастаған кездегі уакыт ұзақтығы 30-60 мин ... ... ... 2-3 сағ ... ... ... ... тебу. Велосипед тебу жүрек қан тамыры және тыныс ... ... ... ... үшін ... 3 рет, ең аз ... мин уақыт, тоқтамай велосипед теуіп отыру ... ... ... ... 25 км/сағ жылдамдықпен жүру. 15 ... ... ... ... әсер ... Кәрі ... ... сағатына 4-5 км/сағ
жылдамдықпен ақырындап жүрсе жеткілікті.
Велосипед тебу жаттықтыруларымен ... ... ... мен дене ... ... деңгейін американ ғалымы К.Купер үхынған
12 мин тест - ... ... ... ... ... Аэробика. «Аэробика» сөзі гректің аэро - ауа, биос - өмір ... ... Оны ең ... ... физиологы, профессор Кеннет Купер
өзінің «Аэробика» - ... 1968 ... ... кітабында жаған. Ол оттегіні
адам ... ... ... ... ... ... дамыту
арқылы жүрек қан тамыры және тыныс алу жүйесінің қызметін жақсартуға
негізделген. Негізгі ... ... ... ... ... ... ... тебу, шаңғымен жүгіру және т.б. ... ... ... ... - ... ... үзақтығьг кезінде журек соғу
жиілігі 130 соғу/мин ... ... ... төрт ... ... дене қыздыру. Денені қыздыру жаттығуларын орындау, ағзаның ... ... ... ... аэробты жаттығу деңгейіне әкелу;
- аэробты жаттығу. 20 мин бойы негізгі аэробты жаттығуларды тоқтамай
жеткілікті қарқында орындау;
- ... ... 5 мин ... ... ... ... ... азайтамыз;
- күш жүктемесі. Буындарға арналған, буын жылжымалылығы, икемділік,
бұлшық еттерді нығайту ... ... ... 10 ... ... жетісіне 3-4 рет, жалпы ... 30-40 ... ... кездерінде денсаулықтарын және дене қуаты дайындығын бақылау
әдістері
Сауықтыру жаттығуларымен айналысқан адамдар тұракты жылына бір рет жан-
жақты дәрігерлік бақылаудан өтуі, қажет кездерде ... ... ... ... ... керек. Сонымен бірге өз бетімен сауықтыру
жаттыктырулары кезінде денсаулық күйін, адам ағзасының жүктемеге ... ... дене ... ... ... екенін аныктаудың, тұрақты
бақылау, бағалау жүргізіп отырғанның маңызы өте зор.
Бақылау кезінде ... ... ... өте зор. ... адамның
күнделікті ұйкысы, тәбеті, көңіл күйі, жаттығуға ыкыласы., жаттықтыру
мазмұны (мысалы, жүгіру 5 км, ... ... күш, ... ... - ... ... таңертең, жүгіру алдында, соңында, ұйықтары алдында жүректің
соғу жиілігі т.б. кажетті мәліметгер жазылып отырылады.
Жетісіне бір рет ... ... ... Ол ... бір ... ... ... гимнастикалық жаттығулар,
жаттықтырулар, ... ... ... ... ... ... үш рет ... бақылау түрлері жүргізіледі. Ол бақылаулар: бой,
салмақ, кеуде клеткасы көлемі, тамыр соғысы, қан кысымы, өкпенің тіршілік
сыйымдылығы, ... ... ... ... ... ... -қол ... ұзындыққа секіру, етпеттеп жатып еденнен ... ... суға ... ... ... ... тестері, ағзанын, қалпына
келуін бақылау сынақтары.
1. Тамыр согысы. Тамыр ... ... ... ... ... ... ... Еркектерде тамыр соғысы 50 соғу/мин болса, ете
жақсы, 65-тен төмен - ... ... ... ... ... деп ... ... мен жасөспірім балаларда осы көрсеткіштер 5
соғу/мин жоғары болады.
Баспалдақ сынағы. Өзіңнің жаттыққандық деңгейіңді ... үшін ... ... дем ... ... ... көтеріліп, тамыр соғысыңды
есепте. Егер 100 соғу/мин төмен соқса, өте жаксы, 120-дан төмен жақсы, 140-
тан төмен — ... ... ... ... ... ... Тік тұрған қалыпта тамыр соғысын есептеңіз.
Ақырын карқында қолыңызды алдыға созып 20 рет отырып тұрыңьіз. Жасы ... ... тұру ... ... немесе столдан ұстауға болады.
Жаттығуды орындап ... сон. ... ... ... ... ... ... жиілігі 25 % және одан аз өсуі өте жақсы, 25-50 % өсуі
- ... 50-75 % өсуі - ... 65% ... - жаман деп
есептеледі.
Бірқалыпты секірулер сынағы. Тамыр соғысын есептеп ... тік ... ... 30 секунд бойы, аяқтың үшімен, жеңіл түрде, еденнен 5-10
см биіктікке 60 рет, ... ... ... ... бола ... соғысы жиіліктерін есептейміз. Бағалау -алдыңғы отырып-тұрулар сынағы
секілді ... ... алу. А) ... ... ... (ӨТС) ... ... өлшеу. Денсаулығы жақсы ер адамдарда 3-3 л, әйел адамдарда 2-3 ... ... Б) ... ... ... ... ... терең дем алып,
мұрнымызды қолымызбен қысып, тыныс алуды тоқтатамыз. 90 с ... ... - өте ... 60-90 с - ... 30-60 с - орташа, 30 с - ... ... Қан ... Қан ... ... танометр арқылы өлшенеді.
Денсаулығы жаксы адамдарда орташа 120/80 болуы қажет.
4. Салмақ. Дұрыс салмақ мөлшерін білу ... ... ... ... ... (см) ... ... сан 300-500 аралығы қалыпты, 300-ден
төмен аз, 500-ден жоғары көп, ... ... деп ... Физиологиялық сынамалар. Ең қарапайым сынама Мартинэ сынамасы ... Бұл ... ... қан тамыры жүйесінің жүктемеге қатынасы,
ағзаның жүктемеден кейінгі қалпына келуі ... ... ... ... ... ... есептейміз. 30 с уақытта қолымызды алдыға
созып, 20 рет отырып тұрамыз. Жаттығуды орындап болганнан ... ... ... 59 с ... ... ... - өте жақсы, 1 мин - Імин 29 с
уақытта - жақсы, ... - ... 2-3 мин ... 3 ... - ... деп есептеледі.
Ағзаның жүктемеге (жүру, жүгіру, суға ... ... тебу ... ... тағы бір сынама - 3 мин ... ... ... ... ... ... Ол үшін тамыр согудың калпына келу
коэффициентін (ТСҚКК) формула ... ... ... 3 мин ... x ... (жүктеме орындала сала)
Формула бойынша есептелген ТСҚКК 30 % аз ... ол ... ... ... қалпына келгені, жүктемеге жақсы бейімделгендігі.
6. Сынақ жаттығулары. Америка ғалымы, физиолог ... ... ... суға жүзу, велесипед тебу сынақ жаттығуларын ... ... ...
Похожие работы

Халық ауыз әдебиеті - эстетикалық тәрбие беру көзі. Отбасында эстетикалық тәрбие беру 5 бет
9 сынып химия пәні бойынша аймақтық компоненттердің мазмұнын анықтау 16 бет
Тәрбие процесі туралы жалпы ұғым 4 бет
Еңбекақы төлеу 18 бет
Денсаулық туралы ғылым 5 бет
Шығармашыл тұлға – біртұтас жүйе 8 бет
Эмиль Дюркгейм 8 бет
Еңбек нарығы 6 бет
Халық денсаулығы 7 бет
Іс қағаздар пәнінің мақсаты 8 бет

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2785

^