Қазақ тілі сабақтарында қатысымдық әдісін қолданып, аймақтық компонентін пайдалану [ 10 бет ]
Кіріспе
Қазақ тілін оқыту әдістемесі туралы сөз болғанда бұл проблеманың ішінен басқа ұлт өкілдеріне қазақ тілін оқыту мәселесін жеке бөліп қарастырмаса болмайды. Өйткені, қазіргі таңдағы көп жұмыс істеліп, жан жақты қарастырылып отырған проблема – орыс аудиториясында қазақ тілін оқыту проблемасы. Сонымен қатар, бұл мәселе тілдік коммуникацияның тікелей зерттеу объектісі бола келіп, қазіргі кезеңде өзекті мәселе болып отырған қазақша сөйлеуге үйретудің тиімді жолдарын табуға көмектеседі.
Орыс аудиториясында қазақ тілі сабағын жүргізу мәселесімен айналысып жүрген ұстаздар, тілшілер, ғалымдар көптеп саналады. Олардың әрқайсысы әр түрлі мәселелерді қарасыра келіп, қазақ тілін оқыту саласының дамып, жетіліуіне үлес қосуда. Бұл еңбектердің авторлары Ш.Х.Сарыбаев, И.В.Маманов, Ғ.Бегалиев, С.Жиенбаев, Т.Аяпова, Ш.Бектуров, К.Сариева, А.Жүнісбеков, Ф.Р.Ахметжанова, М.Жанпейісова, Ф.Оразбаева, Қ.Бітібаева т.б.
Бүгін біздің алдымызда тұрған мақсат - өзге тілді аудиторияны қазақ тіліне үйрету ғана емес, сонымен қатар алдымызда отырған шәкірттердің Отанының қасиетін сезініп, оның алдындағы ұлт жауапкершілігін ұғынып, ол үшін басын бәйгеге тігер тәуекелге баруы болып саналады. Сол сияқты, барлық отандастардың отанымен рухани және материалдық тығыз байланыста болуы, өзі өсіп - өнген аймаққа деген сүйіспеншілігі патриотизмнің қайнар көзі.
Бізідің облысымыздың 2005 – 2010 жылдырға арналған Білім беру жүйесінің даму бағдарлама жобасында бұл мәселе жөнінде былай делінген:
- Жоғары Қазақстандық ұлтжандылық, жоғары мәдениет, ымырашылдық және адамдардың құқығы мен бостандығын сыйлауға тәрбиелеу;
- Облыс жұртшылығының тіл мәдениетін дамытып, үштілділік принципін іске асыру, мемлекеттік, орыс және шет тілдерін меңгеру.
Міне, бүгінгі біздің күн тәртібімізде тұрған өзекті мәселелердің бірі осылар.
Бұл мәселелерді іс жүзіне асыру үшін не істеу керек?
Алдында аталып өткен авторлардың еңбегінің зор екендігін айта келе, өзімнің жұмысымда Ә.Жүнісбектің үндестік заңы технологиясы және
Қолданылған әдебиеттер
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1.А.Байтұрсынов А.Қай әдіс жақсы? Жаңа мектеп. 1928, №4
2.Балақаев.М. Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту. Алматы, мектеп, 1989. З.Қордабаев Т.Р. Жалпы тіл білімі. Алматы, мектеп, 1975.
4.Қордабаев Т.Р. Қазақ тіл білімінің мәселелері. Қарағанды университеті, 1992. 5.Оразбаева Ф.Ш. Тілдік қатынас: теориясы және әдістемесі. Алматы, 2000. 6.Пассов Е.И. Коммуникативный метод обучения иноязычному говорению.
2 изд. М. Просвещение,1991.
7.Шығыс Қазақстан облысының 2005 – 2010 жылдарға арналған білім беру жүйесінің даму бағдарлама жобасы.
Дисциплина: Тілтану, Филология Тип работы: Реферат
Пароль придет в течений 1-2 минуты на Ваш телефон в виде SMS сообщения.
Введите полученный пароль в ячейку снизу и нажмите на кнопку "Скачать".
Для получения этой работы Вам нужно отправить SMS сообщение на номер
9685 с текстом
dam 207086
Не забудьте поставить один пробел между dam и номером.
Все буквы в сообщении латинские. Стоимость SMS 449 тенге.
Пароль придет в течений 1-2 минуты на Ваш телефон в виде SMS сообщения.
Введите полученный пароль в ячейку снизу и нажмите на кнопку "Скачать".
Для получения этой работы Вам нужно отправить SMS сообщение на номер
3352 с текстом
dam 207086
Не забудьте поставить один пробел между dam и номером.
Все буквы в сообщении латинские. Стоимость SMS 500 тенге.
Пароль придет в течений 1-2 минуты на Ваш телефон в виде SMS сообщения.
Введите полученный пароль в ячейку снизу и нажмите на кнопку "Скачать".
Для получения этой работы Вам нужно отправить SMS сообщение на номер
9685 с текстом
dam 207086
Не забудьте поставить один пробел между dam и номером.
Все буквы в сообщении латинские. Стоимость SMS 449 тенге.
Пароль придет в течений 1-2 минуты на Ваш телефон в виде SMS сообщения.
Введите полученный пароль в ячейку снизу и нажмите на кнопку "Скачать".
Для получения этой работы Вам нужно отправить SMS сообщение на номер
9685 с текстом
dam 207086
Не забудьте поставить один пробел между dam и номером.
Все буквы в сообщении латинские. Стоимость SMS 449 тенге.
Пароль придет в течений 1-2 минуты на Ваш телефон в виде SMS сообщения.
Введите полученный пароль в ячейку снизу и нажмите на кнопку "Скачать".
Вы можете купить этот файл, используя свой личный счет на сайте со скидкой 20%,
стоимость файла 400 тенге.
Пополнить свой счет можно:
Загружая файлы на сайт
Через QIWI кошелек
Оплата через терминалы QIWI:
На экране нажмите «Оплата услуг»:
Затем нажмите «Электронная коммерция»:
Выберите "QIWI Кошелек":
Введите номер "QIWI Кошелка": + 7 (747) 700 15 77
Проверьте правильность введенного номера!
Внесите деньги
Не забудьте взять квитанцию!
После оплаты отправьте номер квитанции нам на почту stud_info@bk.ru
После мы пополним ваш счет на сайте!
Урезанное содержание работы для ознакомления
Қазақ тілін оқыту әдістемесі туралы сөз болғанда бұл ...... ұлт ............... жеке бөліп қарастырмаса болмайды. Өйткені, қазіргі таңдағы көп жұмыс істеліп, жан жақты қарастырылып отырған проблема – орыс аудиториясында қазақ тілін оқыту проблемасы. ...... бұл ...... коммуникацияның тікелей зерттеу объектісі бола келіп, қазіргі кезеңде өзекті мәселе болып отырған қазақша ............... көмектеседі. Орыс аудиториясында қазақ тілі сабағын жүргізу мәселесімен айналысып жүрген ұстаздар, тілшілер, ғалымдар көптеп саналады. .................. қазақ тілін оқыту саласының ... үлес ... Бұл ... авторлары Ш.Х.Сарыбаев, И.В.Маманов, Ғ.Бегалиев, С.Жиенбаев, Т.Аяпова, Ш.Бектуров, .................. біздің алдымызда тұрған мақсат - өзге ............ ғана емес, сонымен қатар алдымызда ............ оның ... ұлт ...... ол үшін басын бәйгеге тігер тәуекелге баруы болып саналады. Сол сияқты, барлық отандастардың ...... және ... тығыз байланыста болуы, өзі өсіп - өнген аймаққа деген ............... 2005 – 2010 ... арналған Білім беру жүйесінің даму бағдарлама жобасында бұл .................. ұлтжандылық, жоғары мәдениет, ымырашылдық және адамдардың құқығы мен бостандығын сыйлауға тәрбиелеу; - Облыс ... тіл ......... іске ...... орыс және шет тілдерін меңгеру. Міне, бүгінгі біздің күн тәртібімізде тұрған өзекті ......... іс жүзіне асыру үшін не істеу керек? Алдында аталып өткен авторлардың еңбегінің зор ... айта ...... Ә.Жүнісбектің үндестік заңы технологиясы ... және бұл ...... тілін үйретуге бейімдеген Ф,Оразбаеваның қатысым әдіс технологиясын басшылыққа алып келемін. Сонымен қатар, қазақ тілі ............ компонентін кеңінен пайдаланамын. Неліктен ............ ашу үшін ең ... қатысымдық әдістің негізін құрайтын принциптерін көрсетейік. ...... ұлт ......... барысында қоланылатын қатысымдық әдісті өзіндік принциптер арқылы ажыратады. Олар: 1. Тіке байланыс 2. Адамның жеке ......... үйретуде жүргізілетін жұмыстардың түрлерін айқындау 4. Сатылап даму 5. Динамикалық өзгеру 6. Өзектілік Қатысымдық әдістің пайдаланудың тиімді жолы – оның тіке ...... – ............ тілді үйретуді жүзеге асыруында. Тілді ...... мен ......... көзбе-көз кездесу, ауызба-ауыз тілдесу, яғни, ............ де іске аспайды. Тілді үйретуге байланысты қандай бағыт-бағдарыды ... алу ... оған ............ оны іске асыруда бұл жұмыс түрлерінің алатын орны ............... алға ...... жету мүмкін емес. (ІІІ принцип) Отан – от .................. жері, тарихы, атаулы оқиғаларын, айтулы адамдардың өмір жолдарын білгізудің мәні зор. 3, 4.7 ............ қалам», «Менің көшем», «Менің отбасым», «Дүкенде», «Стадионда», ... «Жыл ... тағы сол ...... әбден қолдануға болады. Аймақтық компоненттерді сабақта қолдануда қандай шаралар арқылы жүзеге асыруға ............ қандай жұмыс түрлері арқылы ашуға болады? - Диалог - Викторина - Карточкакмен жұмыс - Сурет бойынша жұмыс - Инсценировка - Тест - Экскурсия - Оқушылардың шығармашылық ......... Пән ............ сабақтар Отан деген сөзді оқушылар төмендегі сөздермен байланыстырып түсінеді; - Енді осы тақырыптардың ............ үш түрлі жолмен немесе қалыппен іске асады: 1. Жұптық 2. Топтық 3. Ұжымдық Жетінші сыныпта «Жалпы есім және ...... атты ......... атты лексикалық тақырыпты оқығанда карточкамен жұмыс екеу ара сөйлесу тағы сол сияқты жұптық ............ әр жұпқа үлестірдім. Үлгі: І Сөйлемнен жалпы есімді бір топқа, жалқы есімді екінші ... жаз: ......... кең, ... Мен ... көшесінде тұрамын» т.с.с. Бірінші оқушы оқиды, екіншісі тапсырманы орындайды. Осыдан кейін карточкалар екінші жұппен алмасып, ......... ал ...... ІІ Екеу ара ... тапсырманың желісі төмендегідей болады «Спросите друг у друга куда ты ...... в ...... в вопросах и ответах жалпы есім и жалқы есім.» Диалог мынадай үлгіде болды: Бірінші жұп: - Сен ... күні Сібе ... дем ... барасың ба? - Жоқ, мен жексенбі күні «Юбилейный» кинотетрына кино көруге барамын. Өзің ше? - Мен жексенбі күні .................. форма арқылы оқыту арнайы ......... әдістің қағидаларына бейімдеудің нәтижесінде жүреді. Топтық қалып бойынша бір адам кем ... екі не одан да көп ...... – ... түседі. Яғни сөйлесуші ойын, пікірін, атқаратын жұмыстың мақсатын бірнеше адамдарға қатар ... Бұл ......... түрінде де, монолог түрінде де іске асуы мүмкін. 4- сыныпта «Қазақстан қалалары» тақырыбын алайық. ......... бөліп, бірінші топқа: «Теледидар бойынша ауа-райын болжау», екінші топқа .................. «Кеше экскурсияға бардық. Ауа-рай туралы әңгімелеу», ............ осы ...... барысында бірінші топ оқушыларының жауабына бүкіл сынып ... соңы ............... аудару үшін (тыңдап отырған) ситуациялық жағдаят тудырдым: ............ әр ......... тұрған қаладағы ауа-райын сұрауларыңа болады – деп едім, «Дикторлар» ......... ауа-рай қандай болады, рахмет», «Өскеменде ауа-рай қандай болады?» - деп әр жерден ......... сөйлесіп кетті. Жалпы ұжымдық қалып жұптық және топтық .................. осы ... өте айқын көріп, ұқтым. «Менің қалам», «Туған жерім» модулі бойынша нәтиже сабағы ... Әр топ ......... өте ...... ол ... алатындарын көрсетті. І- топ: Өскемен көшелері ІІ топ: Өскемендегі дүкендер ІІІ топ: ...... топ: ...... топ ситуациялық жағдаят тудырып, тіпті шағын инсцинировка ............... Миша Новосибирден келді. Біз Мишаға Өскемендегі мұражайлар туралы ... – деп ... бір ......... сұқбаты жалғастырды. - Мынау этнографиялық мұражай. Ол Горький көшесінде орналасқан. - Онда ......... әр ............ құрал – жабдықтар бар. - Ол қандай ұлттардың киімдері? - О, бізідің қалада көптеген ұлт .................. Олар тату тұрады. Сен мұражайға барасың ба? - Әрине, барамын. Қашан барамыз? - Ертең. - Жақсы, сау бол. - Сау бол, ......... өз ............ мақтаныштары дауыс ырғағынан – ақ ..................... тартымды өтудің арқасында ған жетуге болады. Бұл жұмыстың жалғасын наурыз мерекесіне арналған үлкен ......... «Бір ...... атты ... шығармашылық жұмыста оқушылар ұлттық «Саумалдық» атты ..................... қойылып, достық, ынтымақтастық туралы мақалдар айтылды. Әр ұлт өкілдерінің әні, биі, ... Ал, ... «Қыз ...... алу» ... әр ... ойнағысы келгенімен, уақыттың шектеулігін еріксіз мойындады. Бізідің мектепте мұғалімдер интеграцияланған ... жиі ... 3,4 ... орыс тілі, музыка, сурет пәндерімен бірігіп өткізген сабақтардан ...... алып қана ... рухани байып, намысшылдық, тектілік, ...... де ......... туралы айта келе, бұл сабақта домбыраға тоқталып, ......... үнін ...... музыкалық мектептерде домбыра класынан дәріс алып жүрген ......... орыс балалары үшін, этнопедогогика, елтану, өлкетану, тілімізді құрметтеуді үйренуге құлшыныс мақсаттары ......... өз ... ділін ұмытпауға, ұлттық тәрбие алуға қызмет етті деп ойлаймыз. Сабақ соңында «Туған жер» әні ............ қай ......... берді. Жоғарыда оқушылардың сұқбатынан біздің мектеп облыстық мұражайлармен ......... ұғуға болады. Мұражай қызметерлері келіп, Наурыз ...... күні ......... ойын, салт-дәстүрлер туралы айтып, ......... да ......... аймағымыз туралы мұражай қызметкерлерінен естіп, сұрақтар қойып, экспонаттар ...... сол ... сұқбаттар құрайды. Шағын шығармалар жазады. Осы жұмыс түрлерімен қатар сабақта ............ пайдалануда жаттығу, тестілеу, шағын шығармалар түрлендіріп беріледі. (көрсету) Жазғы, күзгі, көктемгі каникулға әр тақырыпқа ......... енген. Бұл тапсырмалар оқушының оқыған – тоқығанын ұмытпауға жақсы ықпал етеді және ......... сапалы орындауға көп пайдасы бар. Тақырыптың өзектілігі ... бір ............ сабақта, тіптен сабақтар жүйесіне, практикалық түрге де созылуы .................. бір ... «Жазғы демалысым», «Менің қалам көктемде», «Жаздағы Өскеменнің көшелері» атты тақырыптарда осы ......... қай жерде демалғандарын айта келе Шығыс Қазақстанның табиғаты, демалатын орындарын сипатта жазып, фотосуретке түсіріп қаттап алып ... да ............... үлкен үлесін қосады. Сонымен бірге өз туған жеріне деген ...... одан әрі ......... басты түйіні, кілті – қазақ тілінде сөйлесе білу, өз ойын жеткізе білу. Ол ......... отырған аймақты компонентті ......... кез ... ортада рікірлесуге дейін жетеді. Сондықтан оқытудағы әр турлі жұмыстар орталық өзектен пайда болып келіп, басты ..................... материалмен салаларды тізбектеп оқыта берумен емес, олардың ішінен сөйлеуге қажетті ең керектілерін сұраптап ............ оларды дұрыс қолданумен, сөйлеу әрекетінде тиімді пайдалана білумен де ......... тек ... әдіспен қатар, басқа да иновациялық технологиялардың элементтерін қолданып, солардың ............... Біріншіден, оқушыларым дыбыстық ерекшеліктерді жақсы меңгерген, яғни айтылым дағдылары жоғары. Екіншіден, ............ Күнделікті жұптап, топтап жұмыс істеудің нәтижесінде оқушылар берілген тақырыпқа, соның ......... аймақтық компоненттер тақырыбына сұрақ қоя білу, жауап беру дағдылары даму үстінде. Оны 7 сынып оқушыларының мамыр айында ... жоба ............ болады. Тақырыптарын жан – жақты ...... қызу ............... деген қызығушылығы арта түсуде. Берілген тапсырмаларды қосымша шығармашылықпен орындап келген шәкірттерімді көргенде әрине қуанышым шексіз, сонымен ......... тартымды өтуіне мұғалім ретінде барлық күшімді аямаймын. Төртіншіден, шәкірттерім Пчелинцева ...... Анна ......... ие болса, Ермолаева Александра қалалық, облыстық олимпиядада бірінші орыннан көрінуі аталған жұмыстардың кішкене ...... бар деп ............ жұмысты одан әрі жалғастыру басты міндетім. Қорыта келе, іздену, ............... барысында үнемі түрліше әдістерге сүйеніп отыру ......... әр оқытушы түсінеді. Ұлы ғалым Ахмет Байтұрсынов былай деген екен «жақсы мұғалім деген атқа түрлі әдістерді меңгеріп, соларды ...... білу ... ғана ... Сонымен қатар, бірнеше әдісті меңгеріп қана қоймай, ............... білу ... (А,1928, 32 бет). Қазақ тілін қатысым әдісі мен оқытудың ......... тілі ... қатысымдық әдісін қолданып, аймақтық компонентін пайдалану Қолданылған әдебиеттер тізімі: 1.А.Байтұрсынов А.Қай әдіс жақсы? Жаңа мектеп. 1928, №4 2.Балақаев.М. Тіл мәдениеті және ............ мектеп, 1989. З.Қордабаев Т.Р. Жалпы тіл білімі. Алматы, мектеп, 1975. 4.Қордабаев Т.Р. Қазақ тіл ............... Ф.Ш. Тілдік қатынас: теориясы және әдістемесі. Алматы, 2000. 6.Пассов Е.И. Коммуникативный ............ изд. М. ...... облысының 2005 – 2010 жылдарға арналған білім беру жүйесінің даму бағдарлама жобасы. ----------------------- Аймақтық компоненттерді сабақта қолдану Мектеп кітапханасында кітап, сурет көрмелерін ұйымдастыру Ситуациялық .................. байланыс жасау ОТАН Қазақстан рәміздері Мектебім Менің көшем Астана, Алматы Отбасым Менің досым Өскемен