Өндірістің электр қауіпсіздігін қамтамасыз ету [ 19 бет ]


Кіріспе

ӨНДІРІСТІҢ ЭЛЕКТР ҚАУІПСІЗДІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
ӨРТ ҚАУІПСІЗДІГІ
ӨРТТЕРДІ ӨШІРУ ҚОНДЫРҒЫЛАРЫ
Өндірістік шуларды төмендету әдістері мен құралдары
Өндірістік дірілді төмендету әдістері мен құралдары

Кіріспе.
«Еңбекті қорғау» бойынша түсініктер.
Еңбекті қорғау - өндіріс жағдайында қауіптіліктерді зерттейтін және олардан жұмыс істейтіндерді қорғайтын әдістер мен құралдарды жасайтын білімдер.
Еңбекті қорғаудың мақсаты - өндіріс жағдайында адамның денсаулығын сақтау және жақсы көңіл-күйін қамтамасыз ету.
ГОСТ 12.0.002 – 80* CCБТ. «Термины и определения» сәйкес қауіптіліктер қауіпті және зиянды факторлар болып бөлінеді.
Қауіпті фактор – белгілі бір жағдайларда жарақатқа немесе адамның денсаулығының кенеттен тез нашарлауына әкелетін әсерлер.
Зиянды фактор – белгілі бір жағдайлада адамды ауруға ұшырататын немесе еңбек қабілетінің төмендеуіне әкелетін әсерлер.
Адамның еңбек ету процесінде әсер ететін фактолардың жиынтығынан адамның еңбек ету жағдайы қалыптасады. Еңбек ету жағдайы жағымды және жағымсыз болып бөлінеді. Жағымды және жағымсыз әсерлер ресми құжаттар арқылы анықталынады (стандарттар. нормалар, ережелер)
Еңбек етудің жағымсыз жағдайының салдары өндірістік жарақат және кәсіби аурулар болп табылады.
Жарақат – сыртқы әсерлердің нәтижесінде ағза ткандарының зақымдануы және олардың функцияларының бұзылуы.
Кәсәби аурулар – тұрмыста кездеспейтін немесе өндірісте сол сияқты тұрмыста пайда болатын, денсаулықтың тұрақты түрде бұзылуы.
Еңбекті қорғау төрт бөлімнен тұрады
Ұйымдық-құқықтық негіздері – еңбекті қорғаудың және ұйымдастырудың заңдық және нормалық қағидаларын қарастырады.
Өндірістік санитария – жұмыс істейтіндерге әсер ететін өндірістік зиянды факторлардың алдын алатын ұйымдық, гигиеналық және санитарлық-техникалық шаралар мен құралдар жүйесі.
Техника қауіпсіздігі - жұмыс істейтіндерге әсер ететін өндірістік қауіпті факторлардың алдын алатын шаралар жүйесі.
Өрт профилактикасы - өрт щығу мүмкіндіктерін болдырмауға бағытталған ұйымдық шаралар және техникалық құралдардың кешені.
Еңбекті қорғаудың принциптері: нормалау принципі, әлсіз звено принципі, ақпараттар принципі, классификация принципі.
Нормалау принципі - адамды қауіптілктен қорғауды қамтамасыз ететін анықталған параметрлер, мысылы: пдв, пдк, пду, пдс.
Әлсіз звено принципі - қауіпті құбылыстың алдын алатын элементтер сақтағыш клапандар, жерге қосу, сақтағыш элеметтері жатады.
Ақпараттар принципі - персоналдарға қауіпсіздікті қамтамасыз ететін мәліметтер: оқыту, инструктаж, қауіпсіздіктің түстері мен белгілері, ескерту жазуларын қарастырады
Классификация принпципі - объектілер әр түрлі белгілері бойынша кластарға және категорияларға бөлінеді: санитарлық-қорғау аймағы, өртжарлысқа қауіптілік бойынша өндірістердің категориясы т.б.
Гомосферадағы (жұмыс аумағында) қауіпсіздікті қамтамасыз ету үш түрлі негізгі әдістермен қамтамасыз етіледі.
А әдісі : гомосфера мен нокосфераны( қауіпті кеңістік) кеңістіктік және уақыттық тұрғыдан бөлу – дистанционды басқару, автоматтандыру, роботтандыру.
Б әдісі: нокосфераны нормализациялау – адамды шудан, газдан, шаңнан, жарақаттан қорғайтын шаралардың жиынтығы( коллективті қоғау құралдары)
В әдісі: адамды белгілі бір ортаға қалыптастыратын және оның қорғағыштығын арттыратын әр түрлі тәсілдер мен құралдар – оқыту, психологиялық тұрғыдан әсер ету, жеке қорғау құралдары.
Өндірістік қауіпсіздікті қамтамасыз ететін негізгі бағыттардың бірі еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесі(ССБТ). Ол төмендегі категориялы стандарттардан тұрады: мемлекеттік, салалық,республикалық, өнеркәсіптік( ГОСТ, ОСТ, РСТ, СТП)
Еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесіндегі ГОСТ 0-ден 9-ға дейінгі топтар кіреді
0 – ұйымдық-әдістемелік стандарттар ( ССБт құрлымы, терминология, қауіпті және зиянды өндірістік фактолардың жіктемесі, конструкторлық және технологиялық құжаттарға қауіпсіздік талаптпры)
1 – қауіпті және зиянды өндірістік факторларға қойылатын талаптар мен нормалардың мемлекеттік стандарттары (факторлардың сипаттамалары): түрі, есерлері, мүмкін болатын зардаптары; рұқсат етілген деңгейлер және концентрациялар, оларды бақылау әдістері, жұмыс істейтіндерді қорғау әдістері мен құралдары.
2 - өндірістік құрал-жабдықтардың қауіпсіздік талаптарының стандарттары ( құралдардың конструкцияларына және жеке элементтеріне қауіпсіздік талаптары)
3 - өндірістік процестердің қауіпсіздік талаптарының стандарттары
4 – қорғау құралдарының қауіпсіздік талаптарының стандартарыы
5 – 9 – резерв.
Мемлекеттік стандарттар негізінде қажет болған жағдайда салалық стандарттар (ОСТ) , республикалық (РСТ) және өнеркәсіптік (СТП) стандарттар жасалынады.
Құрлыс нормалары және ережелері (СНиП). Құрлыс нормалары және ережелері санитарлық нормалармен және ережелермен толықтырылады (СН, СП, СанПиН), лифтерді, қазандықтарды, электроқондырғыларды пайдаланудың салалық ережелері және т.б.
Еңбекті қорғау жөніндегі инструкция - әрбір жұмыс істеуші үшін қауіпсіздік талаптары көрсетілген нормативті құжат.
Типтік инструкция белгілі бір өнеркәсіп үшін белгілі бір мамандыққа және жекеленген жұмыс түрлеріне жасалынады.


      
      СОДЕРЖАНИЕ
Кіріспе
ӨНДІРІСТІҢ ЭЛЕКТР ҚАУІПСІЗДІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
ӨРТ ҚАУІПСІЗДІГІ
ӨРТТЕРДІ ӨШІРУ ҚОНДЫРҒЫЛАРЫ
Өндірістік шуларды төмендету әдістері мен құралдары
Өндірістік дірілді төмендету әдістері мен құралдары
Кіріспе.
«Еңбекті қорғау» бойынша түсініктер.
Еңбекті ... - ... ... ... зерттейтін және
олардан жұмыс істейтіндерді қорғайтын әдістер мен құралдарды ... ... ... - ... ... адамның денсаулығын
сақтау және жақсы көңіл-күйін қамтамасыз ету.
ГОСТ 12.0.002 – 80* CCБТ. ... и ... ... ... және ... факторлар болып бөлінеді.
Қауіпті фактор – белгілі бір жағдайларда жарақатқа немесе адамның
денсаулығының ... тез ... ... ... ...... бір жағдайлада адамды ауруға ұшырататын немесе
еңбек қабілетінің төмендеуіне әкелетін әсерлер.
Адамның еңбек ету процесінде әсер ететін фактолардың жиынтығынан
адамның еңбек ету ... ... ... ету ... ... және
жағымсыз болып бөлінеді. Жағымды және жағымсыз әсерлер ресми құжаттар
арқылы анықталынады ... ... ... ... жағымсыз жағдайының салдары өндірістік жарақат және кәсіби
аурулар болп ...... ... ... ағза ... ... және
олардың функцияларының бұзылуы.
Кәсәби аурулар – тұрмыста кездеспейтін немесе өндірісте сол сияқты
тұрмыста пайда болатын, денсаулықтың тұрақты түрде бұзылуы.
Еңбекті ... төрт ... ... ...... ... және ... және нормалық қағидаларын қарастырады.
Өндірістік санитария – жұмыс ... әсер ... ... ... ... ... ... гигиеналық және санитарлық-
техникалық шаралар мен құралдар жүйесі.
Техника қауіпсіздігі - ... ... әсер ... өндірістік
қауіпті факторлардың алдын алатын шаралар ... ... - өрт щығу ... ... ... ... және ... құралдардың кешені.
Еңбекті қорғаудың принциптері: нормалау принципі, әлсіз звено
принципі, ақпараттар принципі, классификация принципі.
Нормалау принципі - адамды ... ... ... ... ... ... пдв, пдк, пду, ... звено принципі - қауіпті құбылыстың алдын алатын элементтер
сақтағыш клапандар, ... ... ... элеметтері жатады.
Ақпараттар принципі - персоналдарға қауіпсіздікті қамтамасыз ететін
мәліметтер: оқыту, инструктаж, қауіпсіздіктің түстері мен белгілері,
ескерту жазуларын ... ... - ... әр ... белгілері бойынша
кластарға және категорияларға бөлінеді: санитарлық-қорғау аймағы,
өртжарлысқа қауіптілік бойынша өндірістердің ... ... ... ... ... ... ету үш ... әдістермен қамтамасыз етіледі.
А әдісі : гомосфера мен нокосфераны( қауіпті кеңістік) кеңістіктік
және уақыттық тұрғыдан бөлу – дистанционды басқару, ... ... ... ...... шудан, газдан, шаңнан,
жарақаттан қорғайтын шаралардың жиынтығы( коллективті қоғау құралдары)
В ... ... ... бір ... ... және ... арттыратын әр түрлі тәсілдер мен құралдар – оқыту,
психологиялық тұрғыдан әсер ету, жеке қорғау құралдары.
Өндірістік ... ... ... ... бағыттардың бірі
еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесі(ССБТ). Ол төмендегі категориялы
стандарттардан тұрады: мемлекеттік, салалық,республикалық, өнеркәсіптік(
ГОСТ, ОСТ, РСТ, СТП)
Еңбек қауіпсіздігінің стандарттар жүйесіндегі ГОСТ 0-ден ... ... ... – ұйымдық-әдістемелік стандарттар ( ССБт құрлымы, терминология,
қауіпті және зиянды өндірістік фактолардың жіктемесі, ... ... ... қауіпсіздік талаптпры)
1 – қауіпті және зиянды өндірістік факторларға ... ... ... ... ... ... ... түрі,
есерлері, мүмкін болатын зардаптары; рұқсат етілген деңгейлер және
концентрациялар, оларды бақылау ... ... ... ... мен ... - ... құрал-жабдықтардың қауіпсіздік талаптарының
стандарттары ( құралдардың конструкцияларына және жеке ... ... - ... ... ... ... ... – қорғау құралдарының қауіпсіздік талаптарының стандартарыы
5 – 9 – резерв.
Мемлекеттік стандарттар негізінде қажет болған жағдайда ... (ОСТ) , ... (РСТ) және ... (СТП) стандарттар
жасалынады.
Құрлыс нормалары және ережелері (СНиП). Құрлыс нормалары және
ережелері санитарлық нормалармен және ережелермен толықтырылады (СН, ... ... ... ... ... салалық
ережелері және т.б.
Еңбекті қорғау жөніндегі инструкция - әрбір жұмыс істеуші үшін
қауіпсіздік талаптары көрсетілген нормативті құжат.
Типтік инструкция ... бір ... үшін ... бір мамандыққа
және жекеленген жұмыс түрлеріне жасалынады.
Жұмыс орындарын сертификациялау - өнеркәсіптерде тұрақты жұмыс орындарының
еңбекті қорғау бойынша мемлекеттік нормалық талаптарға сәйкестігін ... ... ... ... орындарының аттестациялау
қортындылары бойынша жүргізіледі.
Еңбек қорғауды басқару жүйесі. Басқару органдарының негізгі міндеттері мен
қызметтері.Еңбек қорғау ... ... ... ... ... ... ... қорғауды басқару жүйесіне жоғарғы Мемлекеттік билік пен
Прокурорлық қадағалаудан басқа мемлекеттік қадағалау мен бақылау,салалық
бақылау және қоғамдық бақылау ... ... ... ... ... және нормаларын
сақтау бойынша Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігіндегі еңбекті ... ... ... ... мемлекеттік органдар Мемлекеттік
энергетикалық қадағалау, Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау,
Госгортехнадзор, Мемлекеттік өртті қадағалау, ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық бақылауды кәсіподақ комитеті,
сонымен қатар өнекәсіп орнында сайланған ... ... ... ... . ... ... өзіне бағынатын
өнеркәсіптерде еңбекті қорғау жөнінде салалық қадағалау жүргізеді.
Өнеркәсәп орындарының әкішілік тарапынан да еңбекті қорғау бойынша үш
сатылы бақылау жүргізіледі.. Бақылау жұмыс ... ... ... жүргізіледі.
саты бойынша бақылауды күн сайын учаске бастығы және еңбекті қорғаудың
қоғамдық инспектрі жүргізеді.
саты бойынша цех бастығы және ... ... ... аға ... ... ... ... бойынша директор немесе бас инженер басқаратын комиссия жүргізеді.
Қазіргі кезде өнеркәсіп орындарында өндіріс ... және ... ... ... ... ... - ... тұрақты жұмыс
орындарының еңбекті қорғау бойынша мемлекеттік нормалық талаптарға
сәйкестігін анықтау.
Өндіріс объектілерін сертификациялау жұмыс орындарының аттестациялау
қортындылары бойынша жүргізіледі.
Өнеркәсіп орындарында жұмыскерлерді ... ... ... ... ... ... ... қорғау бойынша оқытуды
ұйымдастыру және білімдерін тексеру жауапкершілігі өндіріс бастығына
жүктеледі. Еңбекті қорғауға оқытудың негізгі формасы инструктаж ... ... ... ... ... жоспардан тыс, мақсатты
инструктаждар.
Кіріспе инструктажды жұмысқа жаңа түскендер үшін еңбеті ... ... ... ... ... ... жұмысқа түсушімен жұмыс
орнында өткізеді.
Мезгілді инструктаж әрбір алты ай ... ... тыс ... еңбекті қорғау ережесі, технологиялық
процесс өзгергенде,жұмыскер қауіпсіздік техниеасын бұзған кезде өткізіледі.
Мақсатты инструктаж наряд-рұқсатты толтыруды қажет ететін жұмыстарды
орындағанда (аса қауіпті ... ... ... ... ... ... ... берушінің еңбек қорғау бойынша жауапершілігі.
Әкімшіліктің басшы қызметкерлері және жұмыс беруші еңбекті қорғау
талаптарын бұзғаны үшін тәртіптік, әкімшілік, материалдық, ... ... ... ... ... талап етуі бойынша тәртіптік
жауапқа тартылады. (қызыметін ауыстыру, жұмыстан шығару)
Жұмыс беруші еңбекті қорғау туралы заңды бұзғаны үшін, колликтивтік
келсімді бұзғаны үшін, ... ... өрт ... үшін әкімшілік жауапқа тартылады.
Материалдық жауапкершілік.Жұмыс беруші жұмыс істеуші денсаулығын
зақымдағанда, кәсіптік ауруға ұшырағанда материалдық ... ... ... қылмыстық әрекетке барғаны үшін жұмыс беруші
қылмыстық жауапкершілікке тартылады. (Аяғы ауыр әйелдерді жұмыстан шығару,
себепсіз ... ... ... мен апаттарды тергеу және есепке алу.
Келеңсіз оқиға бойынша Н-1 формасындағы акт толтырылады. Н-1 ... ... ... ... есеп жасалынады және ол жергілікті
статистикалық басқармаға өткізіледі.
Келеңсіз оқиғалардың алдын алу мақсатында оларды талдау үшін
төмендегі әдістерді ... ... ... ... ... ... оқиғаларды зерттеу үшін Н-1
формасындағы актіні пайдаланады. Бұл әдіс бойынша келеңсіз оқиғаларды
себебі, ауырлығы, жасқа байланысты, мамандақ, уақыт және ... ... ... талдайды. Бұл әдіспен талдағанда жарақаттық сандық
көрсеткіштері: Кж жиілігі , Ка ... , Кқ ... ... ... коэфициенті:
Кж =
Жарақаттың ауырлық коэфициенті:
Ка =
Қауіпсіздік коэфициенті
Kқ = Kж
Мұндағы: А-есеп жүргізу уақытындағы келеңсіз оқиғалар саны;
В- жұмыскерлердің статистикалық саны;
Д- есеп ... ... ... қабілетсіз күндердің
саны.
Статистикалық әдістердің түрлері: топтық және топографиялық.
Топтық әдісте ... ... ... ... ... да белгілері
бойынша топтайды.
Топографиялық әдісте келеңсіз оқиға болған ... ... , ... ... немесе қондырғыда план бойынша щартты белгілермен
көрсетеді. Белгілердің саны жекеленген орындардың қауіптілігін сипаттайды.
Монографиялық әдіс істеп тұрған және ... ... ... ... ... ... оқиға болған жұмыс орнындағы жағдайды
детальды түрде талдау үшін қолданады.
Экономикалық әдіс матнриалдық швғынға баға беру үшін ... ... ... ... ... ... ... және еңбек қауіпсіздігіне әсер етуі. Еңбектің нормативтік
метеорологиялық жағдайларын жасау тәсілдері, өндірістік жайларды желдету.
Еңбек әрекетін тиімді ... үшін ... ... және ... ... қамтамасыз ету қажет.
Өндірістік әрекеттердің нәтижесінде ондірістік ортаға әр түрлі зиянды
заттар бу, газ, шаң ... ... ... ...
Барлық зиянды заттарды адамға әсер ету сипаты бойынша екі ... ... улы және улы ... ... әсер ... ... әр түлі ... пайда болады.
Улы емес заттар әсер еткенде көпшілік жағдайда тыныс алу органдарына
тітіркендіргіш әсері болады.
Булар мен газдар ауамен қоспа түзеді, ал ... ... және ... ... ... ... түзеді.Аэрозолдар шаң (1мкм
үлкен), түтін( 1мкм кіші) және тұман ( сұйқ бөлшектер 10мкм ... ... ... ... үлкен), орташадисперсті (50...10мкм) және
ұсақдисперсті (10мкм кіші)
Зиянды заттар адам ағзасына әсер ету дәрежесіне байланысты төрт
қауіптілік класына ... ... ... ... қауіпті
Өндірістік ортаға түсетін жұмыс орнындағы зиянды заттардың рұқсат етілген
шоғырлану шегі 0,3 ПДК дан ... ... ... ... ... ... бойынша төрт класқа
жіктеледі: бірінші, екінші, үшінші, төртінші.
|Көрсеткіш ... ... ... | |
| |1 |2 |3 |4 ... ... ... орнында |0,1-ден |0,1 – |1,1 - ... ... ... етілген шоғырлану шегі, |аз |1,0 |10 | ... | | | | ... және ... ... ... ... ... метеорологиялық жағдайлары
яғни бөлменің ішкі климаты адам ағзасына әсер ететін параметрлер
температура, ... және ауа ... ... ... ... айтылған параметрлер еденнен 2м
биіктіктегі жұмыс орнында , немесе жұмыскердің тұрақты немесе уақытша
болатын ауданшада нормаланады. Жұмыскердің тұрақты орны деп ... ... ... ... немесе 2 сағаттан көп уақыт болатын жұмыс орнын айтады.
Өндірістік бөлмелердегі жұмыс орнындағы температура, ылғалдылық, ауа
қозғалысының жылдамдығы ГОСТ ... ... ... ... ... мезгіліне байланысты анықталынады.
1категориялы жұмыс – адамның энергия жұмсауына ... ... ... ... ... жұмыстар (1кат.) – отырып, тұрып және
жүріп жасалатын жұмыстар, бірақ үнемі физикалық күш жұмсауды қажет етпейтін
жұмыстар (150ккал/с, 172 Дж/с).
11 категориялы ...... ... физикалық жұмыстар:
Энергия шығымы 150 ден 200ккал/с (172-232 Дж/с) – 11а категорияға
және 200-ден 250-ге ... (232-293 Дж/с) – 11б ... ... категориясына үнемі жүретін. Үнемі тұрып және отырып істейтін,
бірақ, ауыр нәрсе тасымайтын жұмыстар жатады.
11б категориясына ... ... және ... ... емес) нәрсе
таситын /10кг дейін / жұмыстар жатады.
111 категория – ауыр ... ... Оған ... ... күш
жұмсап, 10-кг ден артық жүк көткріп, таситын жұмыстар жатады.(20-250ккал/с
293 Дж/с) .
Еңбектің ... ... ... ... ... ... ... бөлмелеріндегі талап етілген ауаның тазалығын және
микроклиматты қамтамасыз ету үшін желдеткіштің әр түрлерін және жылу
жүйесін қолданады.
Желдету – жұмыс бөлмесінен ластанған ауаны ... ... таза ... отыратын, ауа алмастыруды ұйымдасқан түрде қамтамасыз ететін
құрылғылар мен шаралардың жиынтығы. Желдету ауаны әкелетін және ... ... ... ... ... ... өндіріс бөлмесінен
шығарып тастайды. Ал ауаны әкелетін желдету таза ауаны бөлмеге береді./
Ауаның ... ... ... ... ... /аэрация/ немесе
механикалық болып бөлінеді.
Табиғи желдету бөме температурасы мен сыртқы температураларының
айырмасына байланысты ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Ұйымдасқан табиғи желдеткіштің ең көп
тарағаны аэрация.
Ұйымдаспаған табиғи желдеткіште ауа ... ... есік , ... суық ... жылы ... ... орындалады.
Механикалық желдету желдеткіштер арқылы жасалынатын напорлар арқылы
орындалады.
Ауаны ауыстыру тәсіліне байланысты желдеткіш жергілікті және жалпы
ауысу ... ... ... ... есептегенде жұмыскерлердің санын, зиянды
заттардың мөлшерін, ылғалдың бөлінуін, артық жылу мөлшерлерін ескеру ... бір ... ... бөлменің көлемі 20м3 аз болса, онда бір
жұмымкерге қажетті ауа ... 30м3 /сағ. аз ... ... ... ... және одан көп болғанда ауа мөлшері 20м3 /сағ. аз болмау керек. Бұл
нормалар қалыпты микроклиматта және зиянды заттардың ... ... ... ... ... ... ... кондиционерлерді
қолданады.
Кондиционер – бөлмеге берілетін ауаны автоматты түрде өңдейтін және
микроклиматтың оптимальды параметрлерін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... еңбек
қауіпсіздігіне әсер етуі. Негізгі жарық-техникалық шамалар. Табиғи және
жасанды жарықтандыру, жарықтандыру түрлері, нормалау. Жасанды
жарықтандыруды есептеу әдістері. Өндірістік жарықтандаруға ... ... ... және жеткіліксіз болғанда, адамның жұмыс істеу
барысында көзі талып, өндірістік жарақаттану тәуекелділігі ... ... ... тым ... да көру органына кері әсерін
тигізеді. Осылардың әсерінен ... көру ... ... ... қатар өндіріс бөлмелерінің рациональды түрде жарықтандырылуы ... оң ... әсер ... ... ... ... ... етеді және жұмыскер еңбек ету қабілеттілігін
сқтайды.
Жарық (көрінетін) өзінің табиғаты бойынша ұзындығы ... 760 ... ... – тең 10-9 м) ... ... толқындар.
Өндірістерде табиғи және жасанды жарықтарды дұрыс ұйымдастыру
қажеттігі туындайды. Жасанды жарықты табиғи жарықты компенсиациялау үшін
қолданады. ... ... ... ... ... ... келеді.
Табиғи жарық болуы мүмкін: бүйірлі (терезе сыртқы қабырғада
орналасқан); жоғарғы (жарық ойықтары төбеде орналасқан) ; бірлескен
(бүйірлі және жоғарғы жарықтардың үйлесуі).
Жасанды жарық ... ... және ... ... бөлінеді.
Сонымен қатар аварийялық, эвакуациялық, (охранные) және кезекші ω ... ... үшін бір ... ... және жасанды жарықтарды қолдану
ұсынылмайды.
Жарықтандырудың сипаттамасын сандық және сапалық деп бөлуге болады.
Сандық сипаттамаларға жататындар: жарық ағыны, жарық ... ... және ... ... ... ... ... фонмен контрасты, көрінуі, цилиндрлі жарықтандыру т.б.
Жарық ағыны Ф – сәулелі энергияның қуаты; көздің ... ... ... ... – люмен (ЛМ) – жарық күші бір канделге тең
болғандағы нүктелі жарық көзінен 1 стерадиан денелік бұрышпен шығатын
жарық ағыны.
Жарық күші І – ... ... ... ... яғни жарық
ағынының денелік бұрышқа қатынасы. І ... ω - ... ... ... ... ... ... ішіндегі
кеңістіктің бір бөлігі.
Жарықтандыру Е – жарық ағынының жарықтандыратын беттің ауданына
қатынасы:
Е =
Жарықтандыру ... – люкс (лк) – 1 ... тең ... 1кв м ... Люкс ... және өндірісте бақылауға алынады.
Жарқырау В – кд/м2 – жарық күшінің берілген бағытта жарық түсетін
беттің ауданының проекциясына перпендикуляр бағыттағы қатынасы.
В = ... α – ... ... бет пен ... ... шыққан жарық
ағынының арасындағы бұрыш.
Фон . Шағылу коэфициенті ρ >0,4 болса фон ашық деп ... ... ... фон ... ρ < 0,2 ... ... деп ... жарықтандыру.
Табиғи жарықтар әр түрлі жарық ойықтары арқылы жасалынады.
Табиғи жарық жарықтың ... ... ... ... ... =
Мұндағы Еішкі – бөлме ішіндегі жарық, лк;
Есыртқы – сыртқы жарық, лк.
ТЖК нормаланған мәнін қамтамасыз ету үшін бүйірлі жарықтандыруда
жарық ойықтарының ... ... ... ... анықталады:
Мұндағы еn – ТЖК нормаланған мәні; S0 Sφ – терезе және фонарлардың ауданы,
м2; Sn – ... ... м2 ; τ0 – ... ... жалпы коэфициенті ; r1
және r2 – шағылған жарықтан ТЖК артуын ескеретін коэфициент (r1 мәнін 1,5-
тен 3-ке дейін қабылдауға ... ... – бір ... бүйірлі жарықта , азын
– екі жақты бүйірлі жарықта; r2 мәнін 1,1-ден 1,4-ке дейін қабылдауға
болады) ; η0 және ηφ – ... мен ... ... ... ; ... үшін ... 5,0-ке ... терезе үшін – 8,0-ден 15-ке дейін
қабылдайды) ; Кзд – 1,0-ден 1,5-ке дейін қабылдайды және терезенің қарсы
тұрған ғимаратпен қараңғылануын сипаттайды; Кз – ... ... ... ... ... бойынша жарық ойықтарының мөлшерін және санын
анықтайды.
Шамалардың мәндерін СНиП «Естественное и искусственное освещение»
бойынша анықтайды.
Жасанды жарықты ұйымдастыру.
Жасанды жарық көбінесе табиғи жарық жетіспегенде ... ... ... ... ұйымдастыру үшін төмендегі шараларды қарастырады.
А.Жарықтандыратын учаскенің, жұмыс орнының, ауданын ... ... ... ... ... таңдау.
Г. Жарық көзін таңдау және оның қажетті санын анықтау.
Д.Учаске бойынша жарық беру құралдарын орналастыру ... ... ... түрлері.
Өндірістік мәні бар жарық көздері: қыздыру шамшырағы, люминесцентті
шамшырақ, разрядты шамшырақ, жоғары қысымды разрядты шамшырақ,ксенонды
шамшырақ, арнаулы ... ... ... ...... ... ағыны аз ғана төмендейді (15%) , қоршаған
ортаға және температураға байланысты емес. ... ҚШ ... ... төмен,
спектірінде сары-жасыл бөлік басымырақ.
ЛШ төменгі қысымды жарық қондырғыларында қолданады. Жарықты беруі
жоғары (75лм/Вт), қызмет ету мерзімі жоғары ... ... ... ... ҚШ ... ... оны қосу ... күрделі,
температура бойынша шектелген (- 100С жанбайды). Жетімсіздігі мөлшері үлкен
болғанымен қуаты аз, ... ... ... ... ... жоғары қысымды жоғары жарық беру талап етілгенде қолданады.
Сыртқы әсерлерге тұрақты.
Көлік және жүк ... ... ... пайдалануды қамтамасыз ету.
Өнеркәсіп орындарында көтергіш-тасымалдау техникалары кең түрде
қолданылады. Олрға жататындар: көтергіш крандар, конвейерлер, домкраттар,
лифтлар.
Жүктерді көтеріп тасуда еңбек қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... и безопасной эксплуатации грузоподъемных кранов» және
ГОСТ 13556-91 «Краны башенные ... ... ... ... органдары және өнеркәсіп әкімшілігі
көтеріп-тасымалдау техникаларын тексерістен өткізіп отырады.
Қайтадан жөнделген жүк ... ... ... ... ... ... тексеруден өтеді. Пайдалануда жүрген жүк көтергіш машиналар
мезгі-мезгіл техникалық тексерістен өтеді: толық емес(частичный) бір жылда
бір рет; толық – үш ... бір ... ... ... ... және ... сынақтардан
өтеді.
Статикалық тексерістің мақсаты жүк көтергіш машиналардың металл
конструкцияларының беріктігін тексеру. Статикалық сынақ кранның жүк
көтергіштігінен 25% артық күшпен сыналады. Жүк 300...200мм (стрелді
крандарда ... ... ... 10мин ... ... ... жүк көтергіштігінен 10% артық жүкпен
сыналады. (механизмдері, тормоздары)
Электрокаралардың ... ... ... 6км/сағ, ал территорияда
10км/сағ артпау қажет. Прицеп болғанда 5...8 км /сағ.
Қысыммен жұмыс істейтін сосудтарды, баллондарды ... ... ... ... ... ... ... және жөндеу жұмыстарын
жүргізгенде қысыммен жұмыс істейтін сосудтарды және құралдарды пайдаланады.
Мұндай құралдар жарлысқа қауіпті.
Өнеркәсіптерде қысыммен жұмыс істейтін құралдарға сұйытылған
газдармен толтырылған баллондар, ... ... ... ... қазандықтары да жатады.
Баллондарды пайдаланғанда Тау-кен бақылау органдары бекіткен «
Правила устройства и безопасной ... ... ... ... ережелерді орындау қажет (тасымалдау, сақтау, орнықтырып
орналастыру, толтырылу деңгейі, бояу түстері)
Баллондардың қауіптілігі олардың жарылуы және газдың шығып кету
мүмкіндігі.
Сиымдылығы бойынша баллондар:
аз литражды , ... 12л ... ... ... 12л ... ... баллондар мынандай қашықтырда тұру қажет:
пештерден, басқа да ашық отты жылу көздерінен, 10м қашықтықтан аз емес;
радиатолардан және басқа да ... ...... аз ... ... жеріндегі жылудан сақтайтын қорғағыш экрандардан
100м қашықтықтан аз емес
Баллондармае жұмыс жасағанда ішіндегі газды толық пайдалануға болмайды.
Баллонда ... ... ... ... қысымы 0,5кг/см2 аз болмау қажет.
Газбен толтырылған баллондардың сыртына бормен «Полный», бос болса
«Пустой» деп жазып қою ... ... және ... ... ... ... барлық
баллондар Тау-кен басқару органдарымен куәләндірілуі қажет. Тау-кен бақылау
органы баллондардың сыртқы және ішкі беттерін, массасын, сиымдылығын,
тексереді және гидравликалық сынақтан өткізеді.
Бу ... ... ... ... ... кеткі немесе ішкі қабырғаларының қақтардың нәтижесінде дұрыс
суынбауынан, сонымен қатар жарықшақтардан қазандық қабырғаларының кенеттен
жарылуы.
Қазандықтарды ... ... ... ... ... ... ... паровых котлов» бойынша пайдаланады.
Жүк көтеру машинасы төменде ... ... ... ... ... органында тіркеледі:
жаңадан түскен машиналар
күрделі жөндеуден кейін
жөндеуден кейін, егер жаңадан куәлік берілген болса
басқа мекеменің тіркеуіне алынған болса
1,25Рн жүк ... жүк ... ... ... ... жүк салмақтары жүк машинасын сынаудың динамикалыққ
сынағындаа қолданылады
Жүк көтергіш механизмдерді, егер жүк ... күші І ... ... ... сол мекеннің өзінде тіркеледі
Егер жүк көтергіш ... жүк ... күші І ... ... болса, .
госгортехнадзорда тіркеледі
Жоғарғы қысыммен жұмыс істейтін тазаланбаған сумен қамтылатын баллондар 1
жыл ... ... ... ... ... ... корродирлі газы жоқ баллондар 1 жыл
сайын сынаққа алынады
Газ сақтайтын ... ... ... жасау үшін 3 сағат уақыт
керек болады
Қысымы Рр 5 атм дәнекерлік булы қазандар 1,25Рр қысыммен ... ... бу ... 1,5Рр ... ... ... гидравликалық сыналғанда 5 минут уақыт ұсталады
ӨНДІРІСТІҢ ... ... ... ... және ...... және қауіпті электр тоғы, электр доғаы,
электр магниттік өріс және статистіу электр әсерінен адамды сақтауды
қамтамасыз ... ... мен ... ... ... деп ... тогы мен электр доғасының әсерінен болған
зақымды айтады.
Корпусқа ... ... деп ... мен ток ... ... ток ... бөліктерінің кездейсоқ қосылуын айтады.
Электрдің жерге тұйықталуы деп ток жүргізуші бөліктердің жермен
кездейсоқ электлі қосылуын немесе олардың ток ... ... ... ... ток жүргізбейтін өткізгіш
конструкцияларымен немесе жерден бөлектенген заттармен қосылуын айтады.
Токтың жерге тұйықталуы деп жерге тұйықталу орнымен өтетін токты
айтады.
Тұйықталу тогының жерге жайылу ...... ... жерге
тұйықталу тогының нольге тең деп шарттап алған жер зонасының ... ... – ток ... екі нүктесінің арасындағы кернеуге
адамның бір уақытта жанасуы.
Кернеу қадамы –деп ток тізбегінде бір-бірінен адам ... ... екі ... ... кернеуді айтады.
Жерге қосу қорғаушысы деп электрді әдейі жерге қосуды немесе
эквивалентті металды ток жүргізбейтін бөліктерге қосуды айтады., олар
кернеуде болуы ...... ... мүмкін металды ток жүргізбейтін бөліктердің
нольді қорғаныш өткізгішімен әдейілеп электрлі қосылуын айтады.
Жердің меншікті кедергісі деп ... ... ... 1 ... ... ... кедергісін айтады.
Электр тоғының адамға әсері
Өндірістік құрал-жабдықтардың жұмыс істеуі электр тоғымен байданысты.
Электр тогы адам ағзасынан өткен жағдайда тармиялық, электролиттік және
биологиялық ... ... Бұл ... бір ... және жалпы
электрожарақаттар тудырады.
Термиялық әсерде дененің жеке бөліктерінде күйіктер пайда болады.
Электролиттік әсерде қан және ... да ... ... ... ... ағза ... ... еріксіз бұлшық еттердің
еріксіз тартылуымен жүреді.
Бір жердегі жарақаттар: ... ... ... белгілер
(знаки), терінің еталдануы (электр дугаларынан), механикалық зақымдану
(бұлщық ... ... ... ... ... дугасынан көздің
сыртқы қабықшасының қабынуы.
Жалпы электрлік жарақаттар ауырлығы бойынша төртке бөлінеді:
1 - ... ... ... ... ... ... жиырылуы
11 - дәреже естен танып, бұлшық еттердің ... ... ... алу және ... ... ... - ... – естен танып және жүректің жұмысы немесе тыныс алу
бұзылады;
1V – дәреже клиникалық өлім, яғни тынс алу және қан айналымы тоқтайды
(әдетте ... ... ... ... өлім – ... құбылыс, клиникалық өлім уақыты
біткен соң туындайды.
Адамның электр тоғымен зақымдануы электр ... ... ... тұйықталғанда болуады яғни басқаша айтқанда арасында кернеу болатын
ток ... екі ... адам ... ... әсерінің қауіптілігі адамның денесінен өтетін токтың уақытына,
мөлшеріне байланысты.
Есептеулерде адам денесінің кедергісі 1000 Ом деп алынады.
Адам денесі жиілігі 50Гц-тнгі 0,6-1,5мА ток ... сезе ... ток ... ... ... ... ... (судороги), адам
өз бетімен тоқтан босана алмайды. Токтың бұл мөлшерін порогты
жібермейтін(пороговым неотпускающим) деп атау ... ... ... ... ... еттерінің спазмасы пайда
болып, тыныс алу процесі тоқтайды. Мұндай ток ұзақ әсер еркенде
(5...7мин)өкпе ... ... ... ... Жүректің жұмысы және қан айналымы тоқтап, адамды өлімге әкеледі
(өлтіретін ток)
Бөлмелердің ... ... ... ... ... жіктелуі
Бөлмелер электр тогына қауіптілік дәрежесі бойынша үш категорияға
бөлінеді : ... ... ... ... ... жоғары; аса
қауіпті.
Қауіптілігі жоғары емес электр тоғымен зақымданатын бөлмелерге тұрғын
бөлмелер, ... ... ... бюро т.б. ... , шаңы жоқ
бөлмелер қалыпты (с нормальной) температуралы және ылғалдылығы 60% дейін
болатын, едендері ток өткізбейтін (ағаш) ... ... ... өте ... ... жоқ ... жатады
Қауіптілігі жоғары бөлмелерге ылғалды бөлмелер (салыстырмалы
ылғалдылық 60...70% )температурасы тұрақты түрде немесе мезгіл-мезгіл 350С
артып отыратын , ток ... шаңы және ... (жер, ... бетон) бар,
адамның бір мезгілде электр қондырғыларына және жерге қосылған заттарға
жанаса алатын мүмкіндігі бар бөлмелер жатады.
Аса ... ... ... 100% жуық , ... ... ылғалды; химиялық активті ортасы бар, элетризоляциясын бүлдіретін
булары және газдары бар бөлмелер; аса қауіптіліктің екі ... одан да ... бар ... ... ... ... ететін техникалық тәсілдер
Ток өткізетін бөліктерді элекризоляциясы
а ) зануление
б )жерге қосу
в ... ... ... ... ... ток ... ... қоршау және оларды қол
жетпейтін биіктікке ( жерге )орналастыру
ӨРТ ҚАУІПСІЗДІГІ
Алғашқы материалдар және дайын өнімдер өндірістерінің қауіптілігі.
Агрессивті заттар адам ... ... ... ... ... ... ... сілтілер олардың булары және тұмандары;
суда жақсы еритін газдар; кейбір заттардың ... ... ... ... және ... адам ... ... біраз
жоғары болатын массалар.
Тітркендіргіш заттар дем алатын жолдардың ... ... ... қабыну, спазма, жөтел, жасағу пайда болады.
Улы заттар – адам ағзасына тыныс алу ... ... тері ... ... арқылы түсе отырып, ағзаны уландырады. Ондай заттарға
кейбір ... ... ... ... ... сұйықтар және қатты
заттар жатады.
Тұншықтырғыш заттар – олар өздері бейтарап, яғни ағзаға ешқандай ... ... ... көп ... ... ... ... , ауа дем
алуға жарамсыз болып қалады. Мұндай ортада адам дем алуға оттек жетіспей ,
тұншығады.
Жағыш заттар – отпен жанасқанда жанады және от алу ... ... ... ... ...... жану ... температурасы.
Тезтұтанатын заттар – отпен немесе ұшқынмен жанасқанда тез ... және ... ... ... де ... ... ... – зат қысқа уақыт ішінде отпен немесе ұшқынмен
жанасқанда жана бастайды немесе жануын жалғастыратын ең аз ... ... ...... оттегі
әсерінен химиялық реакция жүргенде жылу бөлінеді, жылу белгілі бір мөлшерде
жинақталғанда заттар ... ... жана ... ... ... ... ... көз арқылы қызғанда белгілі бір температураға жеткенде отпен
немесе ұшқынмен жанаспайақ жанады.
Өздігінентұтану ...... зат ... көзімен жанаспайақ
жанатын ең аз температура.
Жарлысқа қауіпті заттар – белгілі бір жағдайларда тотықтырғыштармен
белсенді түрде химиялық ... ... ... яғни оттекпен
(ұшқынмен) жанасқаннан кейін немесе детонациядан бірден жанады (жарылады)
Жанғыш ... ... ... және ... ... ... тотықтырғыштармен қоспасы белгілі бір қатынста болғанда жарылады.
Өндірістердің жарлысқа- және өрткеқауіптілігі.
Жарлыстар мен өрттердің алғашқы фазасы жану болып табылады.
Жану деп – жылу бөле және ... ... ... кез келген химиялық
реакцияны айтады. Бұл анықтама бойынша қосылу реакциясы, сол сияқты ыдырау
реакциясы да жану ... ... ... ... және ... үшін жанғыш зат, тотықтырғыш және
химиялық реакцияның жануын тудыратын импульс қажет..
Жанғыш заттарды жандыратын немесе жануына көмектесетін заттарды
тотықтырғыштар деп атайды.. Жану ... ... ... ... Кейбір жағдайларда жану оттексіз жүруі мұмкін, бірақ басқа
тотықтырғыштар қатысады: хлор, азот қышқылы, селитралар, бертолла тұзы және
т.б.
Тұтану көздері жалын, электр және ... ... ... ... ... ... ... энергия, химиялық реакцияның жылудары болып
табылады.
Жану процесі жарлыс, вспышка, тұтану, өздігінентұтану және
өздігіненжану түсініктерімен байланысты.
Жанғыш заттардың ақырын тотығу процесі белгілі бір ... ... ... жануға ұласуы мүмкін. Мұндай жайттар тотығу
реакциясы өз еркімен күшеюі мүмкін болған жағдайда болады. Тотығу
реакциясының өздігінен күшейіп, сыртқы тұтану ... ... ... деп ... ... ... көмегінсіз өздігінен қызып және жануын
өздігіненжану деп атайды. Бұл процесс ... ... ... ... ... оның ... таралу мөлшерінен артып кеткен
жағдайда болады. Майлар құрамында қанықпаған көмірсутектердің көп болуы
және олардың ... ... ... қабілетінің болуынан өздігіен
жанады.
Газдардың, булардың және шаңдардың жарылуы ... ... ... ... ... және сыртқы тұтану көзінің болуынан жүреді.
Жарлысқақауіпті газдардың және булардың концентрациялары көлемдік
процентпен, ал шаңдардың концентрациясы - г/м3 ... ... ... және ... ... ... ... жарылғыштықтың төменгі шегі деп атайды.
Конценрация жарылғыштықтың жоғарғы шегінен жоғары болғанда ... ... ... ... ... төмен болғанда да
қоспа жарлысқа қабілетсіз болады өйткені ... ... ... ... заттардың жоғарғы және төменгі жарлғыштық шектерінің арасы
неғұрлым үлкен болса, жанғыш заттар өртке соғрлым қауіпті болып келеді.
Барлық ... ... ... бес ... бөлінеді: А, Б,
В, Г, Д.
А категориясына жататын өндірістерде қолданылатын заттар сумен немесе
ауадағы ... ... ... ... ... Түзілетін булардың
оталу температурасы 280 және одан ... ... ... шегі ... одан аз ... ... ... категориясына жататын өндірістерде қолданылатын сұйықтардың буларының
оталу температурасы 20- 1200С, жанғыш газдар; шаңтәрізді заттар бөлетін
ауамен жарлысқақауіпті қоспалар түзетін ... ... ... ... жанатын қатты заттар мен материалдарды
қолданады, сонымен қатар қолданылатын сұйықтардың буларының оталу
температурасы 1200С ... ... ... ... ... жанбайтын қатты заттар мен
материалдарды балқыған, қызған және ыстық күйлерінде өңдейді, сонымен қатар
қатты, сұйық және газтәрізді отындарды жаққанда ... ... және ... ... ... жататын өндірістерде жанбайтын заттар мен материалдарды
суық күйінде қолданады.
Өндіріс объектілерінің өрткеқауіптілігі профилактикалық шаралар арқылы
қамтамасыз ... ... - ... алдын алатын, шектейтін, адамдарды табысты
түрде эвакуайия жасайтын, сонымен қатар өрт туындай қалған жағдайда оларды
жоятын кешенді инженерлік-техникалық және ... ... ... ... ... ... және ... асырады.
Өртті тоқтату үшін ең бірінші кезекте өртті қолдамайтындай жағдай жасау
қажет: жанып жатқан орынды суыту;өрт шыққан ошақты ауадан ... ... ... ... жану ... аластату.
Өртті сөндіруге әдетте суды қолданады.Су буланып, жанып жатқан материалды
суытады, өйткені түзілетін бу көп жылуды ... ... ... қатар су
жанып жатқан жерге ауаның келуін тежейді.
Ауалы-механикалық және химиялық көбіктер жеңілжанатын сұйықтарды ... ... ... ... ,кез келген жанып жатқан заттарды
өшіру үшін су буларын және жанбайтын газдарды қолдануға болады.
Жабық бөлмелердегі өттерді құрғақ, таза құмдар арқылы өшіруге де ... ... ... ... ... және т.б.) ... жанып
жатқан беттерді және адамның үстіндегі киімдерді өшіру үшін қолданады.
ӨРТТЕРДІ ӨШІРУ ҚОНДЫРҒЫЛАРЫ
Сумен қатамасыз ету.
Сумен қамтамасыз ету жүйесі дегеніміз – суларды табиғи ... ... ... ... ... ... су қорларын
сақтауға және оларды тұтынатын жерлерге жеткізуге арналған инженерлік-
техникалық құрлыстар.
Өртке қарсы құбырлар төмен және жоғарғы қысывмды болып ... ... ... ... ... ... (ғимарат сыртында) және ішкі
(ғимарат ішінде) жүйелер болып бөлінеді.
Сыртқы су құбырларынан суды алу үшін 100-150 м ... ... ... ... ... ... ету жүйелеріне қойылатын талаптар СНиП
2.04.02-84 «Водоснабжение. Наружные сети исооружения» және СНиП 2.04.01-85
Внутренний водопровод иканализация зданий»
Стационарлы өрт сөндіргіш ... ... және ... ... с дистанционным пуском) болып бөлінеді.
Өрт өшіретін құралдарға байланысты су, көбікті, газды, ұнтақты болып
бөлінеді. Өртті өшіру тәсілдері бойынша ... ... ... ... (су, ... және ұнтақты)жанып жатқан беттерге тікелей әсер
етеді.
Өрттерді өшірудің спринклерлі және дренчерлі қондырғылары кең түрде
таралған (сумен және көбікті). Спринкерлі қондырғылар бөлмедегі температура
белгілі бір ... ... ... ... ... іске қосылады.
Мұндағы жеңіл балқитын құлыппен жабдықталған спринклер датчик болып
табылады, яғни температура ... ... суы бар ... ... ... ... ... температура бойынша жасайды 72, 93, 141,
1820С
Дренчерлі қондырғылардың ... ... ... ... ... Және ... тесік ашық тұрады. Дренчерлі
қондырғыларды іске қосу қолмен немесе өрттерді автоматты хабарлағыштар
сигналы арқылы автоматты түрде іске ... ... ... тек қана өрт ... үстінде ғана жұмыс істесе, ал дренчерлі
де бөлменің барлық ауданы қамтылады (шашыратылады)
Өрт сигналдары
Өрт сигналдары өртті бастапқы стадиясында анықтау үшін, ... ... және ... ... үшін ,қажет болған жағдайда өрт сөндіру
және түтінді әкету жүйелерін іске қосу үшін арналған.
Сигнал берудің маңызды элементтері датчиктер - өртті ... ... ... ... жарыққа және түтінге әсер ететін болып
бөлінеді
Жылуға әсер ететін хабарлағыштар температура өзгерістеріне негізделіп
жасалынған. Жылуға әсер ететін хабарлағыштар жылуға және ... ... ... ... ... және арзан болып келеді.
Өндірістік шуларды төмендету әдістері мен құралдары
Шу өндірісте және тұрмыста үлкен экономикалық және әлеуметтік ... Адам ... ... әсер ете ... , ол ... ... өзгерістерге әкеледі, еңбек ету қаблеттілігі төмендейді және
жалпы және ... ... ... алғы ... ... ... шу адам қабылдайтын кез келген жағымсыз қажет
емес дыбыс.
Физикалық ... шу ... ... ... ... ... салыстырмалы бірлік децибелмен (дБ) өлшейді. Шумомермен
өлшенген шудың жалпы деңгейін ... ... деп ... және ... Әдетте дыбыс деңгейін А шкаласы бойынша өлшейді . Бұл шама
LA, дБА, көптеген елдердің соңың ішінде біздің де акустикалық
стандарттарында ... ... ... мен ... күресудің әдістері мен құралдары:
шуды пайда болу көзінде төмендету;
шуды таралу жолында төмендету;
шудан қорғайтын жеке ... ... ... болу ... ... шу шығаратын көздерді конструктивті
тұрғыдан өзгерту арқылы жүзеге асырылады.
Шуды таралу жолында төмендету: бөлмені акустикалық тұрғыдан өңдеу; шу
шығаратын ... ... ... ... ... шу ... Шуды төмендету үшін дыбыс жұтқыш материалдарды (облицовка) ,
сонымен қатар жекеленген жұтқыштрады пайдаланады.
Шу көздерін изоляциялайтын құралдар : ... ... ... ... ... изоляциялайтын құралдар.
Қоршағыштар арқылы шу шығаратын көзді немесе бөлмені шудан изоляциялайды.
Изоляция ... ... ... ... герметикалы кедергілер қою арқылы
жүзеге асырылады.
Экрандар арқылы жұмыс орындарын немесе бөлмені аз шулы технологиялық
құралдардан қоршау үшін қолданады. Экрандар ретінде болатты алюминиий
құймаларынан ... ... ... ... фанерлерді – 5...15мм,
органикалық әйнектер – 5...10мм қолданады.
Шуды тұншықтырғыштарды шуды таралу ... ... үшін ... ... құралдары: вкладыштар – жұмсақ тампондар талшықты, қатты
вкладыштар конус формалы ( эбонитті, ... ... ... ... ... дыбыстарда тиімді.; шлемдер 120дБ көп кезде
қолданылады.
Өндірістік дірілді төмендету әдістері мен құралдары
Өндірістік ортанйң жағымсыз әсерленінің бірі ... ... ... 24346 – 80 ... Термины и определения» сәйкес діріл
деп нүктенің немесе механикалык жүйенің қозғалысы, ол қозғалыс уақыт
бойынша ең жоқ ... бір ... ... ... және азаюын
айтады.
Дірілді екіге бөліп қарастырады: жалпы және локальды. Жалпы діріл
бүкіл ағзаға әсер етеді. Локальды діріл дененің жекеленген бөліктеріне ... ... ... әсер еткенде ең бірінші кезекте опорно-қозғалыс
аппараты әсерге ... нерв ... ... бар ... ... бас ... қозғалыс координациясының бұзылуы, шайқалу
белгілері пайда болады.. Жалпы төменгі жиіліктегі ... ... ... ... әсер ... ... ... жоғарғы жағында спазмалар тудырады
конечностарды қанмен жабдықталуын бұзады. Сонымен қатар бір мезгілде
сүйек,және ет ткандарына да әсер етеді, саусақтың суставтарында тұздардың
жинақталуын қамтамасыз ... ... ... ... ... көлік құралдарының
жұмысшылары мен жүргізушілері, құйма цехының жұмысшылары.
Локальды дірілге ... ... ... ... ... ... ... құралдары, метал кесетін станоктар,
пневматикалық рубильді балғалар. шливтеу бұрғылау жұмыстарын істейтіндер
жатады.
Абсолютті параметрге ... ... ... және
виброудеу (ускорение) жатады.
Діріл абсолютті , сол сияқты салыстырмалы параметрлермен сипатталуы
мүмкін.
Дірілдің салыстырмалы параметрінің негізі – виброжылдамдық деңгейі
(дБ) :
Lv = 101lg20lg
Мұндағы V – ... ... м/с; V0 =5х10 – 8 – ... ... ... ... ... орташа квадратты
мәні, олардың логарифмідік деңгейі, немесе дірілдің октавалық
жолақтарындағы жиіліктердің виброудеуі (жалпы және ... ... ... үш ... нораланады х, y, z (z - вертикальды, x , y -
горизантальды осьтер)
Дірілден ... ... ... ... жеке және ... ... ... қолды қорғайтын – қолқаптар, перчакілер,
прокладкалар, вкладыштар; аяқты қорғайтын – арнаулы аяқ-киім наколенники,
подметки,; денені қорғайтын – кеудешелер, белбеулер, арнаулы костюмдер.
Колликтивті ... ... ... ... шығу ... және таралу бағытында төмендететін құралдары
Дірілді шығу көзінде төмендету үшін діріл тудыратын көзддің
элемнттерін конструктивті тұрғыдан өзгерту арқылы жүзеге ... ... ... жолында төмендету үшін машинаның конструкциясына
қосымша құралдары (дірілді өшіретін, ... ... ... ... изоляциялау діріл шығаратын көздерге дірілизолятрларын қою
арқылы, ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады (механизмдердің бекітетін жерлерінде, ауа ... ... қол ... ... ... ... ... дірілдің
механикалық тербеліс энергиясын жылу энергиясына айналдыру арқылы жүзеге
асырылады.Материалдардың вибродемпфирующие қасиеттері жоғалу ( ... ... және ол ... ... ... ... жоғары
болады. Сондықтан вибродемпфируюшие материалдарды жоғалу коэффициенті
жоғары материалдардан дайындайды:
Cu-Ni , Ni-Co негізіндегі құймалар, пластмассалар, ағаштар, резеңкелер,
капрондар;
Тербелетін ... ... ... ... ... жабу (салу-
нанесение).
Жапқышардың дефорамациясы нетижесінде діріл төмендеп, тербеліс
энергиясы жылу энергиясына айналады.
Дірілді жұтатын төсеніштер (покрытия) серпілмелі ... ... және ... ... бөлінеді.
Қатты төсеніштерге (cерпімділік модульы Е1 = 108… 109) қатты
пластмассалар, рубероидтар, фольгалар т.б. жатады.
Жұмсақ төсеніштерге (E < 108) ... ... ... тектес
материалдар (пеноэласт, техникалық винипор) кейбір пластиктер мен
пеноплассмассалар жатады.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сарқын судың тазалауы ( жүнді алғашқы өңдеу фабрикасы )97 бет
Арысқұм кен орнының м-іі кешенін механикалық әдіспен игеру және жабдықтарды таңдау82 бет
Титан қожын алу цехына қысқаша мінездеме101 бет
Өнімділігі 30 тонна/тәулігіне модифицирленген майлар цехын жобалау71 бет
Диверсияның қылмыстық құқықтық сипаттамасы21 бет
Мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуді ұйымдастыру16 бет
Электрлік жүйелер мен желілер және олардың техника қауіпсіздігін жоғарылату18 бет
Қазақстан Республикасының әскери қауіпсіздігі және әскери-экономикалық қамтамасыздандыру негіздері 13 бет
« KASPI BANK » АҚ-НЫҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ ЖӘНЕ НЕСИЕЛЕРДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ25 бет
«ӨНДІРІСТІҢ ТАБЫСТЫЛЫҒЫН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ»72 бет