Өндіріс және ұдайы өндіріс мәні түрлері [ 18 бет ]

Мазмұны

Кіріспе.......................................................................................................................5

І Өндіріс және ұдайы өндіріс мәні түрлері..........................................................7
ІІ Қорлану қоры - қоғамдық өндірісті ұлғайту ретінде.....................................16
ІІІ Өндірістің ғылыми сыйымды салалары, олардың экономикадағы
жетекші рөлі.........................................................................................................18

Қорытынды.............................................................................................................25

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.......................................................................27
Кіріспе
Қоғамдық ұдайы өндірістің пропорциялары өндірістің әр қилы элементтері мен бөліктерінің калыптасқан арақатынасы және ұдайы өндірістік процестің жеке фазаларының, факторларының, салаларының т. б. арасындағы өзара байланыс пен өзара тәуелділікті сипаттайды.
Қоғамдық ұдайы өндіріс пропорцияларының құрылуы объективті экономикалық заңдар ықпалымен қалыптасатын күрделі әрі қайшылықты экономикалык процесс. Оны орнату, ұстау, өзгерту шаруашылық тетігінің тиімді қызмет етуіне әсерлі ықпал етеді және өз кезегінде сол елдің әлеуметтік-экономикалық хал-ахуалына, өндіргіш күштерінін даму дәрежесіне, ғылыми-техникалық прогресс қарқыны мен ауқымына тәуелді. Ұлттық экономиканың құрылымы жалпы өнімнің ұлттық салалық құрылымы арқылы керініс алады. АҚШ экономикасының салалық құрылымын мысалға келтірейік. Бірінші. Соғыстан кейінгі жылдардағы маңызды өзгеріс, өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының арақатына-сының өзгеруі нәтижесінде сонғысының жалпы ұлттық өнімдегі үлес салмағы 3 еседей азайды. Бұл ауыл шаруашылығында енбек өнімділігінің өнеркәсіппен салыстырғанда қарқынды дамуымен байланысты мүмкін болды. Болжамдарға қарағанда, таяудағы 10—12 жыл ауыл шаруашылығында еңбек өнімділігінің қарқыңды өсу теңденциясы сақталады.
Ғылым мен техниканы ауыл шаруашылығына кеңінен енгізу, осының кегізінде еңбектің қоғамдасуының өсуі ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп арасындағы өндірістік байланысты ұлғайтты, сайып келгенде, аграрлық-өнеркәсіп кешенінің (А. Ө. К.) құрылуын тездетті. Экономиканың базалық салаларында казіргі инвестициялық саясат негізгі күшті қолдағы қуаттарды жетілдіру мен қайта құруға бағытталған, яғни тозған өндірістік жабдықтарды жаппай жаңарту процесі жүруде. Қазіргі жағдайда өнеркәсіптің "ескі" салаларының сақталып қалуының шарты практикада ғылым мен техниканың жетістіктерін кеңінен енгізу, сондықтан ағымдық жетілдіру, модернизация, шикізат пен энергияяы үнемдеу, өндіріс процестерін автоматтавдыруды қамтамасыз етуге бағытталған принципті жаңа техника мен технологияны қолдану негізінде жүреді, ол болса айналмалы капиталдың элементтерін үнемдеуге, өндіріс шығындарын төмендетуге мүмкіндік береді. Мысалы, болат қорыту өнеркәсібі практикада болатты үздіксіз құю, оттегі конверторлары және электр пештері сияқты жаңа технология мен өндіріс тәсілдеріне толық көшті. Сөйтіп болат қорыту өндірісіне осы озық технологияны енгізу өвдірістің техішкалық базисіне үлкен төңкеріс жасады. Дәстүрлі салаларда қайта құру мен модернизациялауды жүргізудің мақсаты біріншіден, өте тиімді жабдықтарды енгізе отырып, өндіріс шығыңдарын азайту және осы саланың өнімдерінің бәсекелік қабілетін көтеру. Екіншіден, шаруашылық жүргізудіқ жаңа жағдайына, экономиканың жаңа құрылымына бейімдеу, мұнда жетекші рөл өндірістің ғылыми сыйымды саласына ауысады. Сонымен, құрылымдық қайта құру ең алдымен шаруашылықтың дәстүрлі салаларынын ішінде сапалық өзгерістер есебінен жүргізіледі (әсіресе саланың бөлімдері мен нақтылы өндірісте). Бұл қайта құру жаңа ғылыми сыйымды салалар мен өнеркәсіптің ескі деклүрлі салаларының арасындагы өзара тәуелділік пен өзара байланыстылықты күшейтеді. Ал ертеректе ғылыми сыйымды өнім шығарудағы сала-аралық ағымдардың жаңа бағыттарының пайда болып, дамуына салыстырмалы: оқшаулық тән болатын.
І Өндіріс және ұдайы өндіріс мәні түрлері
Ұлттық экономика құрылымын қарастыруды қоғамдық өндіріс құрылымы түсінігін анықтаудан бастаған жөн. Қоғамдық өндіріс құрылымы деп отырғанымыз, аз мерзімде экономикада әр қилы факторлар ықпалымен, қоғамдық еңбек бөлінісі мен қоғамдық ұдайы өндіріс пропорцияларын сипаттайтын салалардың арақатынасы.
Қоғамдық ұдайы өндірістің пропорциялары өндірістің әр қилы элементтері мен бөліктерінің калыптасқан арақатынасы және ұдайы өндірістік процестің жеке фазаларының, факторларының, салаларының т. б. арасындағы езара байланыс пен өзара тәуелділікті сипаттайды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Артыкова Б., Назыкеева Б. «Саяси экономия» жоғарғы оқу орындарына арналған оқулық. Алматы 1990
2. Әубәкіров, Я.Ә., АбдуллаевА.А. «Саяси экономия»Алматы 1991
3.Әубәкіров «Экономика теория негіздері» Алматы, 1999
4.Әубәкіров Я.Ә., Байжұмаев Б.б., Жақыпова Ф.Н., Т.П. Табаев
«Экономикалық теория» Алматы, 1999
5.Дүйсенбаев К. Ш., Э.Т. Төлегенов., Ж.Г. Жұмағалиева
6. «Заң» Республикалық құқықтық, ғылыми практикалық
журнал Астана
7. Қазақстан Республиксының еңбек туралы заңы. Алматы 2000
9. Мельников В.Д., Ілиясов К. «Қаржы» Алматы, 1994
10. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. А, 2003
11. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы
мен дамуының стратегиясы. Алматы, 1992
13. Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер» Алматы, 2001
14. Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын кәсіпкерлікті басқару.А,2002
15.Үмбеталиев А., Ғ. Керімбек «Кәсіпорын экономикасы
және кәсіпкерлік» Алматы, 2002
16. Ілиясов Қ.Қ., Құлпабаева С. Қаржы. Алматы, Алматы 2003


Дисциплина: Өнеркәсіп, Өндіріс
Тип работы: Реферат

Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 400 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можете вывести на банковскую карточку
Требование к загружаемым файлам.
  • Язык: казахский или русский
  • Если язык русский то тематика работы должна быть РК (Республика Казахстан)
  • Количество страниц минимум 4
  • Нужно указывать колличество страниц без учета страниц: титульный лист, план, список литературы

Урезанное содержание работы для ознакомления
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................................5
І Өндіріс және ұдайы өндіріс мәні
түрлері..........................................................7
ІІ Қорлану қоры - қоғамдық өндірісті ұлғайту
ретінде.....................................16
ІІІ ... ... ... салалары, олардың экономикадағы
жетекші
рөлі........................................................................
.................................18
Қорытынды...................................................................
..........................................25
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
.27
Кіріспе
Қоғамдық ұдайы өндірістің пропорциялары өндірістің әр қилы ... ... ... ... және ... ... ... фазаларының, факторларының, салаларының т. б. ... ... пен ... ... ... ұдайы өндіріс пропорцияларының құрылуы объективті экономикалық
заңдар ... ... ... әрі ... ... ... орнату, ұстау, өзгерту шаруашылық тетігінің тиімді қызмет етуіне әсерлі
ықпал етеді және өз ... сол ... ... ... өндіргіш күштерінін даму дәрежесіне, ғылыми-техникалық прогресс
қарқыны мен ауқымына тәуелді. ... ... ... ... ... ... құрылымы арқылы керініс алады. АҚШ экономикасының салалық
құрылымын мысалға келтірейік. Бірінші. Соғыстан кейінгі ... ... ... пен ауыл ... ... ... сонғысының жалпы ұлттық өнімдегі үлес салмағы 3 еседей азайды.
Бұл ауыл шаруашылығында енбек өнімділігінің ... ... ... байланысты мүмкін болды. Болжамдарға қарағанда, таяудағы
10—12 жыл ауыл шаруашылығында еңбек ... ... өсу ... мен ... ауыл шаруашылығына кеңінен енгізу, осының
кегізінде еңбектің қоғамдасуының өсуі ауыл ... мен ... ... ... ... сайып келгенде, аграрлық-
өнеркәсіп кешенінің (А. Ө. К.) құрылуын ... ... ... казіргі инвестициялық саясат негізгі күшті қолдағы қуаттарды
жетілдіру мен ... ... ... яғни ... ... ... жаңарту процесі жүруде. Қазіргі ... ... ... ... ... шарты практикада ғылым мен техниканың
жетістіктерін кеңінен енгізу, сондықтан ... ... ... пен энергияяы үнемдеу, өндіріс процестерін автоматтавдыруды
қамтамасыз етуге бағытталған ... жаңа ... мен ... ... ... ол ... айналмалы капиталдың элементтерін
үнемдеуге, өндіріс шығындарын төмендетуге мүмкіндік береді. Мысалы, болат
қорыту ... ... ... ... құю, ... ... электр пештері сияқты жаңа технология мен өндіріс тәсілдеріне толық
көшті. Сөйтіп болат қорыту ... осы озық ... ... ... ... үлкен төңкеріс жасады. Дәстүрлі салаларда
қайта құру мен модернизациялауды жүргізудің ... ... өте ... ... ... өндіріс шығыңдарын азайту және осы саланың
өнімдерінің бәсекелік қабілетін көтеру. ... ... ... ... ... жаңа ... ... мұнда жетекші рөл
өндірістің ғылыми сыйымды саласына ауысады. ... ... ... ... ... ... ... салаларынын ішінде сапалық өзгерістер
есебінен жүргізіледі (әсіресе саланың ... мен ... ... ... құру жаңа ... ... ... мен өнеркәсіптің ескі деклүрлі
салаларының арасындагы ... ... пен ... ... Ал ертеректе ғылыми сыйымды өнім ... ... жаңа ... ... ... ... ... оқшаулық
тән болатын.
І Өндіріс және ұдайы өндіріс мәні түрлері
Ұлттық экономика құрылымын қарастыруды қоғамдық өндіріс құрылымы
түсінігін анықтаудан ... жөн. ... ... құрылымы деп
отырғанымыз, аз мерзімде экономикада әр қилы факторлар ... ... ... мен ... ұдайы өндіріс пропорцияларын сипаттайтын
салалардың арақатынасы.
Қоғамдық ұдайы өндірістің ... ... әр ... мен ... ... ... және ұдайы өндірістік
процестің жеке фазаларының, факторларының, ... т. б. ... ... пен өзара тәуелділікті сипаттайды.
Қоғамдық ұдайы өндіріс пропорцияларының құрылуы объективті экономикалық
заңдар ықпалымен қалыптасатын күрделі әрі ... ... ... ... ... ... ... тетігінің тиімді қызмет етуіне әсерлі
ықпал етеді және өз ... сол ... ... ... ... ... даму дәрежесіне, ғылыми-техникалық прогресс
қарқыны мен ауқымына тәуелді.
Экономикалық процестердің арасындағы байланыс ... бір ... ... ... ... ... бөлінеді:
1.Жалпы экономикалық қоғамдық ұдайы ... ... ... арасындағы сандық арақатынас (мысалы, тұтыну мен қор жинау,
жалпы ұлттық өнім мен ... ... ... құрал-жабдықтары өндіріс пен
түтыну заттары, өндірісі т. б.арасындағы);
Салааралыққа — қоғамдық өндірістің әр қилы салаларының сандық ... ... пен ауыл ... материалдық пен материалдық емес,
өндіруші және өңдеуші өнеркәсіп т. б. арасындағы);
Ішкі салааралыққа — сала мен өндіріс ... ... ... (мысалы,
шойын мен болат, мақта-мата өндірісі т. б.);
4.Мемлекетаралыққа ұлттық шаруашылықтар мен әр қилы ... ... ... ... ... ... ... жалпы өнімнің ұлттық салалық құрылымы
арқылы ... ... АҚШ ... ... ... ... Бірінші. Соғыстан кейінгі жылдардағы маңызды өзгеріс, өнеркәсіп
пен ауыл ... ... ... нәтижесінде сонғысының
жалпы ұлттық өнімдегі үлес салмағы 3 еседей азайды. Бұл ауыл шаруашылығында
енбек өнімділігінің өнеркәсіппен салыстырғанда қарқынды ... ... ... ... ... ... 10—12 жыл ... еңбек өнімділігінің қарқыңды өсу теңденциясы сақталады.
Ғылым мен ... ауыл ... ... ... ... еңбектің қоғамдасуының өсуі ауыл ... мен ... ... ... ... сайып келгенде, ... ... (А. Ө. К.) ... ... ... экономиканың үш
саласының өңдірістік техникалық және ұйымдық шаруашылық бірлігін көрсетеді:
ауыл шаруашылығы үшіи ... ... ... саласы, ауыл
шаруашылығы өндірісінің өзі, ауыл шаруашылығы өнімлерін өңдеу мен оны түпкі
тұтынушыларға сату саласы. Аграрлы ... ... құру ауыл ... ... ... ... бір саласына айналдыру
деген сөз.
Екінші. Салалық ... ... бір ... ... өндіруші
өнеркәсіп үлесінің азаюы. Оны былайшз түсіңдіруге болады. Біріншіден,
өндіру жағдайының ... ... ... ... дәрежесінің өсуі,
үшіншіден, композициялық жаңа материалдарды игеру, төртіншіден, ... ... ... салалардың дамуы. Бесіншіден, өндіріс
процесінде энергияны, шикізатты, материалдарды тұтынудын төмендеуі.
Үшінші, 60-жылдардан бері өнеркәсіптің үлес ... ... ... бір ... өнеркәсіп салаларының экономикалық өсуімен, ... ... ал ... жағмнан, өнеркәсіп өңдірісінің базалық дәстүрлі
салаларіының экономикалық маңыздылығының төмендеуімен байланысты.
Төртінші. Материалдық ... ... өсуі ... ... ... рөлі артты. Мысалы, соғыстан кейінті жылдарда АҚШ-тың ұлттық
өнімінде оның ... 1,3 есе ... ... емес ... иегізгі капиталды
жинақтау процесі активті сипат алуда. Өндірістік емес сала ... жеке дара ... ... экономиканың салалық құрылымы негізгі салалар арасында еңбекті
белудің сандық пропорцияларымен ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамту саласында да осы ... ауыл ... ... ... ... күрт ... да,
өнеркәсіп өндірісіндегі еңбек ететіндер үлесі артады (бұл үсітіміздегі ... ... ... орын ... кейіннен төмендеді). Еңбекті
бөлудегі сандық пропорциялардың елеулісі, қызмет керсету ... ... ... ... ... 80-жылдардың орта шенінде
дамыған елдердің көпшілігінде бұл көрсеткіш дәрежесі 60 ... ... одан да асып ... макроэкономикалық дәрежеде құрылымдық өзгерістерді қарастырудан
мынадай заңдылықтар туындайды: екінші ... ... ... ... өңдеуші өнеркәсіп саласында жоғары қарқынмен өсті. Бұл болса,
ауыл ... ... ... ... ... салалармен
салыстырғанда жоғары қарқынмен дамуына негіз ... ... ... ... ... интенсивті даму жолына кешуімен байланысты,
ендірістік емес салада еңбек енімділігінің қарқындырақ өсуіне жол ... ... емес ... ... тек ... ... еңбек
өнімділігінің өсуі есебімен емес, сол ... ... және ... ... ... есебінен де мүмкін болады. Осының бәрі ұлттық экономиканың
тиімділігін көтерудің қажетті шарты.
Қазіргі кезеңде ... ... ... ғылыми-техникалық
революция шешуші ықпал етеді. Ғылыми-техникалық революция (ҒТР) қоғамның
өндіргіш күштерін дамытуда жаңа тарихи ... ... ашып ... ... мен ... құрал-жабдықтары, технология мен өндірісті ұйымдастыру
революциялық өзгерістерге ... ... ... ... ... элементтерінің біріне айналып отыр. Қоғамның басты өндіргіш күші ... ... ... релі мен орны ... өзгереді. Техника
дамуының әр қилы тарихи кезеңдерінің критерийі атқарушы ... ... ... ... ... ... машинамен байланысының технологиялық
әдісі түбірлі езгеріске ... Осы ... сай ... ... ... ... ... өндіріс әдісінің дамуының негізгі
кезеңдерін төмендегіше белуге болады:
1. Қол еңбегіне негізделген ... Бұл ... ... сипаты
технологиялық процесте адамның техникамен байланысының күшеюінде, адам
еңбек ... ... ... ал ... ... оның ... қуат ... отырады.
2.Еңбек процесін механикаландыруға негізделген машина өндірісі. Еңбек
процесінің ... ... ... ... адам оны ... ... Өндіріс процесінің материалдық негізік машина
антоматтар құрайды. Адам ... ... ... ... ... ... жағдайда өндіріс технологиясы адамның физикалық
және ... ... де шек ... Бір айта кететін жай,
автоматтандыру процесі өз ... ... ... ... ең ... бөлшекті комплекстіге және соңғы сатысы ... ... ... ... ... орта шенінде ғылыми-
техникалық революция өз дамуында жаңа бір сатыға ... оның ... ... ... даму ... ... ... дамуында
микропроцессорларды қолданудың евдіріс нәтижесіңде қаншалықты ықпалы
болатындығын есептеу қиын, ... ... ... ... ... ... микропроцессорлық техника жаңа дәуірді ашып отыр.
Микроэлектрониканы қолдану эконо-миканың барлық саласыңда орын ... ауыл ... ... ... ... ... қызмет керсету саласында т. б. Қазіргі өнеркәсіп роботтарын,
принципиалды жаңа автомат жүйелері мен ... ... ... осы микроэлектрониканы игеру негізінде ғана ... ... ... ... енімді жобалау саласында автоматтандыруға жол
ашты. 80-жылдарда жобалауды ... (Ж. А. Ж.) ... ... ... ... өнеркәсібінде т. б. кеңінен даму ... ... ... ... мен ... ... ... ету салаларында да қолданылды. АҚШ шығарған әрбір автомобиль
жанар майды жұмсау мен бөлінетін ... ... ... ... ... ... жабдықталған.
Микроэлектроника өндірісінде пайдаланатын заттардың аз мөлшерлілігі
шикізат пен материагщарды ... ... ... ... ол ... ... ... саласының өз ішінде және оны қолдау
негізінде өндірілетін өнімдер бойынша өндіріс ... ... ... ... ... аз ... ішінде бір микропроцессордың құны
80—90 ... ... ... Осының барлығы микроэлектроника өнеркәсібі
өндірісі мен өнімдерінің тұтыну ... тез әрі ... ... етті. Микроэлектрониканың ерекше жоғары қарқынмен дамуы АҚШ-та
орын алып ... ... ... ... өнімдерінің бәсеке
қабілеттілігін қамтамасыз ету мақсатымен мемлекет фирмаларға үлкен көмек
көрсетуде. Ресми ... ... ... саласы бойынша
ғылыми зерттеулерді қаржылаңдыру көлемі 500 млн. долл. асқан (БИ-КИ — ... 12 ... ... ... ... процестеріне үлкен
ықпал етеді, материалдық өндіріс пен материалдық емес салада өндірістік
және басқару ... ... ... ... ... Кең ... жай қол еңбегін ғана айырбастау мүмкіндігін берген
бүрынғы автоматтавдыру ... ... ... күрделі интеллектуалды
еңбекті микроэлектроника арқылы жоғары дәрежелі автоматтандыру жүйесімен
алмастыруға ... ... Шын ... технологиялық өндіріс әдісінің
қалыптасуы жүріп ... оның ... ... ... ... жаңа ... ... өндіріс процесіне үлкен
икемділік, тез өзгеріп тұратын өндірістік және жеке ... ... ... ... ... ... мен ... материалдық жэне еңбек шығындарын үнемдеп, комплексті
автоматтандыруға ... ... ... ... ... ... күрт ... Тұтас алғанда
экономика жағдайына үлкен ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын жоғары технология салалар кешенін
пәрменділікпен дамыту ... ... ие ... ... рөлі мен маңызының өсуі әр қилы электронды-есептеу
техникалары өндірісі мен оны ... ... ету, сол ... ... ... де ... өндірісте адамның рөлі мен ... ... ... кеп ... ... ... жұмыс күшінің сипаттамасында
салалық өзгерістердің орын алуымен байланысты адам ... ... ... ... ... ... ... өзгерістердің
қазіргі тенденциясын қарастыруға көшелік, ол барынша жоғары дәрежеде ғылыми-
техникалық революцияның дамуымен сипатталады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... осымен байланысты ұлттық экономикаиы қайта құруды ... ... ... ... ... ... пен ... жетісгіктердің қолдану дәрежесін, қоғамның өндіргіш
күштерінің дамуышының объективті қажеттілігі ... ... ... ... мен ... дамуының негізгі бағыты экономиканы
"қайта индустрияландыру" ол болса бүкіл коғамдық ... одан ... мына ... ... ... ... принципиалды жаңа
ресурстар мен энергияны үнемдейтін, әрі экологиялық ... ... ... ... ... ... өнімдер мен өндірістін
техникалық-экономикаяық параметрінің сапасын жақсарту, өнеркәсіптің ғалымды
көп қажет ететін ... одан әрі ... және ... ... ... үлесін көтеру, ғылым мен техниканың соңғы ... ... ... емес ... индустрияландыру. Алға қойылған міңдеттерді
практикалық тұрғыдан шешу жолы ... ... ... ... ... саясатының икемділігіке тәуелді. Кейнсиандық модель
жалпы ... ... өсу ... ... бағытталған мемлекеттің
экономикалық процестерді реттеуге белсенді араласуын ... ... ... ... ... ... ... көлемін сандық
тұрғыдан өсіру ... ... ... ұлғайтуға бағытталады. Жаңа
классикалық теориянын кейнсиан ... ... ... араласуы рынок қызметіне қолайлы жағдайлар туғызумен шектелу
керек деп ... Жаңа ... ... ... ... ... ... басты мақсаты өндірістің сандық өсіміңде емес,
оның ... ... ең ... ... ... табу ... Жаңа
классиктердің теориялық тұжырымдары АҚШ-та "рейганомика", Ұлыбританияда
"тэтчеризм*" деген атнен мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... арқа сүйек отырып, капитал мен жұмыс күшінің
салааралық ауысуы белсендірек болады, экоиомиканы ... ... ... ... ... интенсивтендіру қамтамасыз етіледі. Бір
айта кететін жай, қазіргі эксномиканы қайта құрудың мәні сандық өлшемдерді
өзгертуде емес, ... ... жаңа ... кетеруде.
ІІ Қорлану қоры - қоғамдық өндірісті ұлғайту ретінде
Қоғамдық өндірісті интенсивтендіру негізінде экономиканы ... ... ... жаңа ... ... ұсынады. Мұнда
оптималды құрылымды қамтамасыз ету мақсатымен негізгі күш ... ... ... ... оның сапалық өзгерістеріне ауысады, яғни
инвестицияның ұдайы өндірістік салалық және технологиялық ... ... ... ... ... ... өндірісті қайта күру
және жаңартумен өндіріске қосымша материал және енбек ресурстарын қамту,
бұрынғы техникалық ... ... ... ... ... ... ... біріншісінің үлесін арттырып, ... ... ... ... ... салалық құрылым деп
отырғанымыз, оның халық шаруашылық салалары ... ... ... ... ... көп ... ететін саласын дамьпу арқылы мүмкін
болады. Инвестицияның технолгиялық құрылымы негізгі ... ... ... ... т. б. жұмсалатын күрделі қаржымен негізгі
капиталдың бөлігіне — үйлер, ғимараттар т. б. ... ... ... ... ... ... ... капиталдың активті
белігіне жүмсалатын инвестиция үлесін арттыру арқылы жетуге болады. ... үшін ... ішкі ... ... ... тән ... яғни
микроэкономикалық дәрежедегі өзгерістер ең алдымен еңдеуші өнеркәсіпте.
Өңдеуші өнеркәсіпте құрылымдық ... ... ... ... ... даму ... өзгерістерді талдау үшін басқада көрсеткіш қолданылады, кез
келген екі ... ... ... ... (5), ол шын ... өзгерістің индексінің айнадай көрінісі 5 = 100 — С. Ұқсастық
индексінің (8) ... ... ... өзгереді, ол болса нөлге дейін
ешқандай құрылымдық өзгерістің ... ... осы ... ... құрылымдық өзгерістерді немесе құрылымнын толық инверсиясын
сипаттайды.
Әрбір кезеңдегі құрылымдық өзгерістер дәрежесін жағымды жағдай ... ... ол ... ... өнім ... ... өсу қарқынына және
б) салалық эстетикалық өсімге.
Соңғысы өнім өндіру қарқынының бүкіл өңдеуші өнеркәсіптің өсу ... ... ... орай өнеркәсіптің салалық керсеткіш-терін үш
топқа белуге болады:
Өсудің жоғары эластикалық саласы, яши орташа жылдық өсу ... ... ... ... ... жылдық өсу қарқынынан асып түсуі.
Қазіргі кезеңде мүндай салаға ең ... ... ... ... ... өсу ... ... жуық, яғни орташа жылдық өсу қарқыны ... ... ... ... ... ... Эластикалық есу темен,
яғни орташа жылдық өсім бүкіл ... ... ... ... өсімінен
төмен.
ІІІ Өндірістің ғылыми сыйымды салалары, олардың экономикадағы жетекші
рөлі
Өнеркәсібі дамыған елдерде бүгінгі таңдаш ... ... ... ... ... ... мен ауқымын анықтайтын өндірістің
ғылыми сыйымдылығы жоғары ... ... ... ... ... саласы йегенді қалай түсінуге болады? ... ... оған ... ... ... сгій ... ... Ғылыми-зерттеу және конструкторлық сынақ жұмыстары саласында атқарылған
құн оны таза сатудан ... ... 3,1 ... ... болуы шарт.
б)Жалдамалы қызметкерлер ішінде ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ... (еңдеуші енеркәсіп бойынша орташа керсеткіш);
в)қолданылатын технология орташа дәрежелі күрделіліктен жоғары ... ... ... ... ... критерийлерді ғылымга жұмсалған қоғамдық қажетті шығындар деп
қарастыру керек. Сонымен ғыльши-зерттеу жұмыстарына жұмсалатын шығындары
қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Осы критерийлерге сәйкес ғылыми зерттеулерді кеп ... ... ... жатады: жалпы машина өндірісі, химия, электротехникалық,
аэрокосмостық, прибор ... Өз ... осы ... өз ... ... өте ... 24 сала бөлінеді.
Өнеркәсіптің ғылыми сыйымды салалары жоғары, тұрақты қарқынмен дамуымен
ерекшеленеді, ол болса бүкіл өвдеуші ... ... осы ... енім
ендіру үлесінің ұлғаюын сипаттайды. Мысалы, АҚШ-тың өңдеуші ... ... ... шартты таза өнімнің үлес салмағы 25 жылда
(1960—1985 ж.ж.) 15 процентке өсіп — 47,1 ... ... ... ... негізгі 18 саласының жарты өнімі бес жетекші саланың үлесіне
келеді деген ... ... ... ... ... ... жиынтық еңбек
массасын олардың пайдасына қайта бөлуді талап етеді. 1950 жылдан 1986 жыл
аралығында өнеркәсіптің барлық ... ... ... ... ... да, ... де ... Егер 1950 жылы екі саланың
үлесіне (тамақ және тоқыма) жалпы жұмыс істейтіндердің 20 ... ... 1986 жылы ... ... екі есе ... — 11,2 процент қүрады, ... ... ... ... саны 1,5 есе ... Қара
металлургияда жұмыс істейтіндердін үлесі едәуір қысқарды — 1950 жылы 8,2
проценттен, 1986 жылы 3,8 ... ... ... ... ғылыми сыйымды біз
атаған 5 (бес) ішкі салада жұмыс істейтіндер үлесі осы ... ... ... 37,9 ... ... ... Ал ... есептеуде осы 35 жылда
жұмыс істейтіндер саны прибор өндірісінде — 2,4 есе ... ... ... — 2 еседей, химия өнеркәсібінде және транспорт машинасы
өндірісінде — 1,4 есе өсті. Тұтас алғанда осы салалардағы ... ... ... аралығывда — 1,7 есе өсті.
Өнеркәсіптің ғылыми сыйымды салаларына тек сандық өсім ғана емес, сапалық
өлшемдерде тән. Ен алдымен мүнда ... ... өсу ... басқа
салалармен салыстырғанда — 2,5—3 есе жоғары. Соншалықты еңбек өнімділігінің
жоғары қарқынмен өсуі осы саланың ... ... ... ... ... ... ... әр жыл сайын бөлінетін
күрделі қаржының үштен бірі және өңдеуші өнеркәсіптегі ғылыми ... ... 75—80 ... осы ... ... ... Болжам
есептеулерге қарағанда АҚШ-тың жиынтық өнеркәсіп өндірісіндегі ... ... ... — 33—34 процентке жетеді, ал 1980 жылы бұл ... 29,8 ... ... (БИКИ-1984, 29 қазан).
Дамыған елдердің өнеркәсібінде машина жасау ... ... ... ... оған мына ... тобы ... ... машина жасау өндірісі,
транспорттық машина жасау өндірісі, ... ... ... ... ... ... металл өңдеу өңдірісі. Машина ... ... мен ... жаңа ... ... жүзеге
асырудың, экономиканың кез келген саласының материалдық базасын ... пен ... және ... ... ... негізі.
Мысалы, АҚШ-та өңдеугаі өнеркәсіп орындарының 30 проценті, жұмыс
істейтіндердің 44 процеші жәни ... ... жеке ... ... ... ... осы ... үлесіне тиеді. Машина жасау өңдірісінін
инвестициялық мүмкіндігі мол сала ретіндегі рөлі өсіп ... ... ... 30 ... ... ... жаңарту жэне үлғайту үпіін 1,5 трлн долл.
(1972 тұрақты баға арасындағы) машина жасау өндірісінің өшмдері ... ... ... ... негізгі капиталдың активті бөлігіне
жұмсалғанының басым көпшілігі өндіріс процесін автоматтандыру жабдықтары.
Тек, 1980—1987 ... ... ең бір жанд ...... ... (ЭВМ, ... жабдықтары, бақылау-өлшеу және ғылыми приборлар)
жұмсалған күрделі қаржы жылына орта есеппен—13 процентке өсіп ... ... ... ... мен ... капиталдың активті бөлігіне жұмсалған қаражатыңдағы олардың үлесі
80-жылдың аяғывда 44 ... ... ... 25 ... ... (1980 ж.).
Экономиканы одан әрі интенсивтендіру жағдайында шикізатты, энергияны және
еңбекті ... ... ... ... және ... ... ... мен жабдықтарды пайдалану негізінде шаруашылықты
қайта ... ... мен ... ... ... ... релі ... сайын артуда. Бағдар бойынша 2000 жылы ... өнім ... оның ... — 40—50 процентке жетеді.
Ғылыми сыйымды өнеркәсіптің салаларына ... мен ... ... ... және ... тұрақты қарқыны нендей себептерге байланысты?
Біріншіден, дәстүрлі ... ... ... ... ... ... ... қиындық келтіреді және жинақталған капиталды
пайдаланатын жаңа салаларды іздеуге мәжбүр ... ... ... өнім ... ... ... кеп жоғары
сұраныстың орын алуымен сипатталады. Мысалы, 80-жылдың орта шенінде АҚШ-та
микроэлектронды компоненттерге сұраныс, онымен ... ... ... кеп ... (БИКМ. 1984, 29 қазан). Үшіншіден, бұл ... ... ... ... олай ... ... шығындары төмен болғаны. Оның
әнімдеріне жоғары сұраныспен бірлесе отырып, бұл орта ... ... көп ... ... ... ... ... Мұның өзі кезегінде
салааралық бәсекені және бұған жаңа капитал ауысуын күшейтеді.
Төртіншіден, өнеркәсіптің ғылыми сыйымды салаларына тән әскери мақсаттағы
шығындар ... ... баға ... ... ... көлемінің
өсімі мен кепілді өткізу рыногын қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ретінде осы, салаларға әр қилы салықтар ... ... ... ... ... ... бұл салалардың серпінді
дамуының маңызды факторы, олардың энергия мен материал сыйымдылықтарының
салыстырмалы алғанда ... ... ... ... ... ... ... күресінің
тұрақты шиеленісуімен байланысты тауарлардың жоғары бәсеке қабілетін ... ... жаңа ... ... жан-жақты қолдайды.
Ұзақ жылдар бойы ауыр экономикалық дағдарыс жағдайында ... ... ... да ... ең ... қара және ... ... өндірісі, су кемелері өндірісі т. б. жатады) аса ... ... ... ... ... ... ... саясат негізгі
күшті қолдағы қуаттарды жетілдіру мен қайта құруға бағытталған, яғни ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
өнеркәсіптің "ескі" салаларының сақталып қалуының шарты практикада ғылым
мен ... ... ... ... сондықтан ағымдық жетілдіру,
модернизация, шикізат пен ... ... ... ... ... ... бағытталған принципті жаңа техника мен
технологияны қолдану негізінде жүреді, ол болса ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Мысалы, болат қорыту өнеркәсібі практикада ... ... құю, ... және ... ... ... жаңа ... мен өндіріс
тәсілдеріне толық көшті. Сөйтіп болат қорыту ... осы ... ... ... техішкалық базисіне үлкен төңкеріс жасады.
Дәстүрлі салаларда қайта құру мен ... ... ... өте тиімді жабдықтарды енгізе отырып, өндіріс шығыңдарын азайту
және осы саланың ... ... ... ... ... ... жаңа ... экономиканың жаңа ... ... ... рөл ... ... ... ... ауысады.
Сонымен, құрылымдық қайта құру ең ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі (әсіресе саланың
бөлімдері мен нақтылы ... Бұл ... құру жаңа ... ... мен ... ескі ... ... арасындагы өзара
тәуелділік пен өзара байланыстылықты ... Ал ... ... сыйымды
өнім шығарудағы сала-аралық ағымдардың жаңа бағыттарының пайда болып,
дамуына салыстырмалы: оқшаулық тән ... ... ... емес ... ... ... ... етеді, ғылым мен техниканың
жетістіктері оның ... ... ... пайдалану орын
алады, ол болса ең ауыр енбекті көп қажет ететін процестерді автоматтандыру
мүмкіндігін берді. Мысалы, АҚШ-та ... ... 65 ... ... ... үлесіне тиеді. Осы салаға жүмса-латын бүкіл күрделі қаржының
жартысынан астамы есеп-теу техникалары мен мекеме машиналарын ... ... ... емес салаларға ... ... ... оның ... ... ... ... өндірістік емес саласының қызмет ету тиімділігін жоғарылатады
және оның ұдайы өндірістің ... даму ... ... ... етеді. Үстіміздегі жүзжылдықтың соңғы он жылында өндірістік емес
саланың ... ... ... ... болады және қарастырып
отырған саланын өндіргіш күштерінің одан әрі дамуы мен ... ... орын ... емес ... ішінде гылымға ерекше тоқтатған жөн болар.
Өйткені, қазіргі кезеңдегі ғылыми ... мен ... ... ... өндірістің құрамында ғылыми-зерттеу және кон-
структорлық сынақ (ҒЗКС) сияқты жаңа бір ... орын алып ... ... ... 1989 жылы ... ... ... — 105 млрд. долл.
болды (1982 жылғы тұрақты бағамен), ал оның ... ... ... ... — 2,56 ... Бір ... ... жеке капитал тарапынан
белінетін шығын есіп ... Оның ... де ... ... әлемдік
рыноктағы есіп отырған бәсеке күресінде қарсылық білдіріп жеңіп шығамын
деген фирмалар ғылыми-техникалық ... ... ... нық ... ... бір жәй, ... белінетін каражаттың басым кепшілігі
өңдеуші өнеркәсіпте жұмсалады. Өз ... ... ... ... ... бойынша қарайтын болсақ, оның басым көпшілігі (70
процентке дейін) ... ... ... ... кетеді
екен.
Қорытынды
Қорыта айтқанда қоғамдық ұдайы өндіріс пропорцияларының құрылуы
объективті ... ... ... ... ... ... экономикалык процесс. Оны орнату, ұстау, өзгерту шаруашылық
тетігінің тиімді қызмет етуіне әсерлі ықпал ... және өз ... ... ... ... ... күштерінін даму
дәрежесіне, ғылыми-техникалық ... ... мен ... ... ... салаларында казіргі инвестициялық саясат негізгі күшті
қолдағы қуаттарды жетілдіру мен қайта құруға бағытталған, яғни ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
өнеркәсіптің "ескі" салаларының сақталып қалуының ... ... ... ... жетістіктерін кеңінен енгізу, сондықтан ағымдық жетілдіру,
модернизация, ... пен ... ... ... ... ... етуге бағытталған принципті жаңа техника мен
технологияны қолдану ... ... ол ... ... ... ... өндіріс шығындарын төмендетуге мүмкіндік береді.
Мысалы, болат қорыту өнеркәсібі практикада болатты ... құю, ... және ... ... сияқты жаңа технология мен өндіріс
тәсілдеріне толық көшті. Сөйтіп ... ... ... осы озық
технологияны енгізу ... ... ... үлкен төңкеріс жасады.
Дәстүрлі салаларда қайта құру мен ... ... ... өте ... ... енгізе отырып, өндіріс шығыңдарын азайту
және осы ... ... ... ... ... ... ... жаңа жағдайына, экономиканың жаңа құрылымына
бейімдеу, мұнда жетекші рөл ... ... ... ... ... ... қайта құру ең алдымен шаруашылықтың дәстүрлі
салаларынын ... ... ... ... ... ... ... мен нақтылы өндірісте). Бұл қайта құру жаңа ... ... мен ... ескі ... ... арасындагы өзара
тәуелділік пен өзара байланыстылықты күшейтеді. Ал ертеректе ғылыми сыйымды
өнім ... ... ... жаңа ... пайда болып,
дамуына салыстырмалы: оқшаулық тән болатын. ... ... емес ... ... ... ықпал етеді, ғылым мен техниканың
жетістіктері оның ішінде микроэлектроникаларды кеңінен пайдалану орын
алады, ол ... ең ауыр ... көп ... ... ... автоматтандыру
мүмкіндігін берді. Мысалы, АҚШ-та орнатылған ЭВМ-нің 65 проценті өндірістік
емес саланың үлесіне тиеді. Белгілі дәрежеде ... өнім ... ... зерттеу бюджетіндегі қаражаттың құрылымы да маңызды. Өнеркәсіп
фирмаларының мақсаты пайданы кеп келтіру, түптеп ... ... ... мен ... ... ... және ... тауарлардың
бәсеке қабілетін кетеруге бағытталған. Бұл принцип жаңа өнім түрлерін
өндіру немесе ... ... мен ... ... ... ... Мұнда корпорацияның экономикалық және ғылыми-техникалық
стратегиясы алғашқы екі бағыт жағына қарай ойысады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. ... Б., ... Б. ... ... ... оқу ... ... Алматы 1990
2. Әубәкіров, Я.Ә., ... ... ... ... ... теория негіздері» Алматы, 1999
4.Әубәкіров Я.Ә., Байжұмаев Б.б., Жақыпова Ф.Н., Т.П. Табаев
«Экономикалық теория» ... ... К. Ш., Э.Т. ... Ж.Г. ... ... ... құқықтық, ғылыми практикалық
журнал Астана
7. Қазақстан Республиксының еңбек туралы заңы. Алматы 2000
9. Мельников В.Д., Ілиясов К. ... ... ... ... А.Қ., ... Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. А, 2003
11. Назарбаев Н.Ә. ... ... ... ... ... дамуының стратегиясы. Алматы, 1992
13. Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер» Алматы, 2001
14. Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын ... ... А., Ғ. ... ... экономикасы
және кәсіпкерлік» Алматы, 2002
16. Ілиясов Қ.Қ., Құлпабаева С. Қаржы. Алматы, Алматы 2003
Похожие работы

9 сынып химия пәні бойынша аймақтық компоненттердің мазмұнын анықтау 16 бет
Компьютерлік фирма менеджментінің ақпараттық жүйесі 21 бет
ҚР-ғы лизингтік қызметтер нарығы және лизингтік төлемдер мен олардың түрлері 24 бет
Салық механизмі және оның қазіргі кезеңдегі атқаратын қызметтері 60 бет
Қоғамдық өндіріс және кәсіпорынның өндірістік құрылымы 27 бет
Салықтың экономикалық мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және шет елдердің салық салу тәжірибесі 85 бет
Ұдайы өндіріс 29 бет
Инновациялық қызметтің нарық экономикасындағы орны 17 бет
Ұдайы өндіріс 26 бет
Материалдық қажеттілік және экономикалық ресурстар 23 бет

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2590

^