Адамдарды тануға ұсынуды жүргізуді тактикалық - криминалистикалық қамтамасыз ету [ 55 бет ]

ЖОСПАР

Кіріспе...........................................................................................................................4

І.Тануға ұсынудың жалпы сипаттамасын дәлелдеудің процесуальдық құралы ретінде.
1.1.Тануға ұсынудың түсінігі, мәні, маңызы............................................................5
1.2. Тануға ұсынудың түрлері..................................................................................19

II. Адамдарды тануға ұсынуды жүргізуді тактикалық-криминалистикалық қамтамасыз ету.
2.1. Танушы адамнан тануға ұсыну басталмастан бұрын жауап алу...................33
2.2.Адамдарды тануға ұсынуды жүргізуді қамтамасыз ету шарттары................41

Қорытынды.................................................................................................................58

Қолданған әдебиеттер тізімі.....................................................................................60
КІРІСПЕ
Криминалистиканың өзекті мәселелесінің арасында дәлелдемелерді жинау, зерттеу, бағалау және бағалау процестерімен байланысты мәселелер келгенін зерттеу аса маңызды орын алады. Оларды зерттеу көптеген жылдар бойы процессуалдық-криминалистикалық сипат ала бастады.
Криминалистиканың қылмыстық процеспен сіңісіп кететіні бәріне мәлім. Криминалистика туындатқан әдіс-айлалар негізгі көрінісін қылмыстық процессуалдық іс-әрекет шеңберінде табады және қылмыстық процестің басты мақсаттарына жету құралы ретінде қызмет атқарады. Көптеген криминалистикалық рекомендация - ұсынымдар қылмыстық процессуалдық заңда көрініс тауып, заң талаптарының басты элементтеріне айналған, мысалы, сезіктіден, айыпкерден, жәбірленуші мен куәдан жауап алу, т. б .
Тануға ұсыну тергеу әрекеті бұрын қылмыстық процессуалдык заңда толық көрініс таппаған тергеу әрекеттері болатын. Сондықтан бұл тергеу әрекетін толық ашып қарастыру қазіргі криминалистика тұрғысының өзекті мәселерінің бірі болып табылады.
Тануға ұсыну тергеу әрекеті, әрине, дербес тергеу әрекеті болып табылады және оның басты мақсаты-объектінің бірдейлігін, ұқсастығын анықтау.
Бұл тергеу әрекеті өзінің түп мәні бойынша психологиялық тергеу әрекетінің бір көрінісі.
Тануға ұсыну тергеу әрекетіне арналған бұл жұмыстың негізіне В.С.Бурданованың және И.Е.Быковскийдің «Предъявление на опознания на предварительном следствии» сонымен қатар, А.Я.Гинабургтың «Опознания в следственной, оперативно-розыскной и экспертной практике» атты еңбектері алынған болатын.
Қолданған әдебиеттер тізімі

1.Нормативтік құжаттар:
1. ҚР Конституциясы. Алматы, 1997 ж.
2. ҚР қылмыстық іс жүргізу кодексі. Алматы, 1997 ж.
З. ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі, Алматы, 1998 ж.
2. Арнайы әдебиеттер және оқулықтар:
1.Андреев В.И. Сборник материалов научно-практической конференции по проблемам раскрытия, расследования и предупреждения преступности. Караганда, 1994 г.
2.Бычков.С.Ф., Гинзбург А.Я. Следственные действия (Краткий комментарий кУПК). Алматы, 1998 г.
3.Васильев В.Л. Юридическая психология. М., юрид.литература-1991 г.
4.Воробьев Г.А. Тактика и психологические особенности судебных действий: Учеб.пособие.-Краснодар: Изд-во Кубан.ун-та, 1986.-86 с.
5.Гапанович.Н.Н.Опознание в судопроизводстве: Процесс.и.психолог.пробл. Минск:Изд-во Белорус.ун-та, 1975.-175 с.
6.Гапанович Н.Н. Опознание в следственной и судебной практике: Тактика.-
Минск:Изд-во Белорус.ун-та,1978.-160 с.
7.Гинзбург А.Я. Основы оперативно-розыскной деятельности. Алматы, 1997г.
8.Гинзбург А.Я. Криминалистические основы следственных действий: По УПК РК: Учеб.пособие/А.Я.Гинзбург: Под ред.А.Ф.Аубакирова, -Алматы: Данекер, -2002.-306с.
9.Гинзбург А.Я.Тактика предъявления для опознания. М, 1971 г.
10.Глазифин Д.В. Психология следственных действий. Волгоград, 1982 г.
11.Гуценко К.Ф. Уголовный процесс. М., 1996 г.
12.Домбровский Р.Г. Совершенствование форм и методов борьбы с преступностью: -Рига:Изд-во Латвийск.ун-та, 1989.-И8 с.
13.Доспулов Т.Т. Оптимизация предварительного следствия. Алма-Ата, 1984г.
14.Еникеев В.И. Общая и юридическая психология. (в 2 частьях) М, Юр.лит. 1996 г.
15.Еркенов С.Е. Тергеу әрекеттерінің тактикасы/С.Е.Еркенов, С.И.Сұлтанов.- Алматы: Дәнекер, 2002.-228 б.
16.Зорин Г.А. Возможности криминалистического анализа в процессах предварителыюго расследования. Уч.метод.пособие. Юрлитинформ,2001.320 с.
17.Комиссаров И.В. Теоретическое проблемы следственной тактики. Саратов, 1987 г.
18.Когамов К. Краткий научно-практический комментарий к главам нового УПК РК. Алматы, 1998 г.
19.Козлов В.В. Повышение эффективности в расследовании преступлений. Тактико-психологические основы возникновения следствия в уголовном деле.-Науч.ред.Саратов. -1984. 124 -с.
20.Кондратьев И.В. Уголовно-процессуальные и криминалистические аспекты моделирования в расследовании преступлений. Уч.пособие.Караганда-2003 г. 115с.
21.Крикунов А.Е, Маевский А.Ф. Тактика и психологические основы предъявления для опознания. Киев, 1975
22.Лузгин И.М. Моделирование в расследовании преступлений. М, 1981 г.
23.Лупинская Р.А. Уголовный процесс. М.,1996 г.
24.Лукашевич В.Г. Тактика общения следователя с участниками отдельных следственных действий: Допрос, очная ставка, предъявления для опознания, проверка показаний на месте: Уч.пособие.Изд-Киев, 1989. -88с.
25.Образцов В.А. Следственные действия. Криминалист.рекомендации.
26.Образцов В.А. Криминалистика. Юрист 2001. -733 с.
27.Оновалова В.Е. Психология в расследовании преступлений. Харьков, 1978 г.
28.Пирожков В.Ф. Криминальная психология. -М,2001. -189 с.
29.Ратинов А.Р. Судебная психология для следователей. М., 1987 г.
30.Рыжков А.Л., Сергеев А.И. Субъекты уголовного процесса, Тула, 1996 г. 31.Тихонов Б. Проблемы криминалистики и доказательств при расследований преступлений. Межвуз. Науч.лит.- 149-171 с.
32.Удалов Л.Д. Вопросы тактики предъявления для опознания /Криминалистика и судебная экспертиза. 1983 г.
33.Яблоков Н.П. Криминалистика, 1995 г.
34.Якушев С.Ю. Тактические приемы расследования преступлений. Казань 1984 г.

3.Практикалық материалдар.
1.Актуальные проблемы прововедения в современный период. Томск 1991г.
2.Быховский И.Е. Глазырин Ф.В. Питерцев С.
Допустимость тактических приемов при запросе. Учебное пособие 1989г.
3.Бахин В.П, Когамов М.Ч, Карпов Н.С. Допрос на предварительном следствии:Уголовно-процессуальные и криминалистические вопросы. Алматы 1998г.
4.Ведерников Н.Т. Изучение личности обвиняемого по отдельным категориям преступлений. Правовые проблемы борьбы с преступностью. Томск 1980г.
5.Гинзбург А.Я. Опознание в следственной оперативно-розыскной и оперативной практике. Учебное пособие. Алматы 1996г
6.Криминалистическая тактика: Курс лекций под ред. Лаврова С.В, Нургалиева Б.М. Караганда 1999.
7.Копиев Д.П. Установление следователем обстоятельств преступления, имеющих психологическую структуру. М.1984г.
8.Митрохина З.И. Использование данных психологии при производстве допроса и судебно-психологической экспертизы. Текст лекций. 1982.
9.Образцов В.А. Криминалистика:Теория. Понятие и виды криминалистической техники. Тактические основы следственных действий. Общие методики расследования. Учебное пособие 1994.
10.Теория и практика использования специяльных знаний при расследовании преступлений. Сб. науч. трудов. Волгоград 1989г.
11.Тактика использования внезапности в раскрытии преступлении ОВД. Учебное пособие 1990.

Дисциплина: Құқық, Криминалистика
Тип работы: Дипломдық жұмыс
Цена этой работы: 900 теңге



Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 900 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку

Урезанное содержание работы для ознакомления
ЖОСПАР
Кіріспе.....................................................................
......................................................4
І.Тануға ұсынудың жалпы сипаттамасын ... ... ... ... ... ... ... ... Адамдарды тануға ұсынуды ... ... ... ... адамнан тануға ... ... ... жауап
алу...................33
2.2.Адамдарды ... ... ... ... ... ... ... мәселелесінің арасында дәлелдемелерді жинау,
зерттеу, бағалау және бағалау процестерімен ... ... ... аса маңызды орын алады. Оларды зерттеу көптеген жылдар ... ... ала ... ... процеспен сіңісіп кететіні бәріне мәлім.
Криминалистика туындатқан ... ... ... қылмыстық
процессуалдық іс-әрекет шеңберінде табады және ... ... ... жету ... ... қызмет атқарады. Көптеген
криминалистикалық рекомендация - ... ... ... ... тауып, заң талаптарының ... ... ... ... ... жәбірленуші мен куәдан жауап алу, т. б .
Тануға ұсыну тергеу әрекеті бұрын қылмыстық процессуалдык ... ... ... ... ... ... Сондықтан бұл тергеу әрекетін
толық ашып қарастыру ... ... ... ... ... ... табылады.
Тануға ұсыну тергеу әрекеті, әрине, дербес тергеу ... ... және оның ... ... ... ұқсастығын
анықтау.
Бұл тергеу әрекеті өзінің түп мәні ... ... ... бір көрінісі.
Тануға ұсыну тергеу әрекетіне ... бұл ... ... және ... ... на ... на
предварительном следствии» сонымен қатар, А.Я.Гинабургтың «Опознания в
следственной, оперативно-розыскной и экспертной практике» атты ... ... ... ... ... дәлелдеудің процесуальдық құралы
ретінде.
1.1. Тануға ұсынудың түсінігі, мәні, маңызы.
Тануға ұсыну тергеу әрекеттерінің ең күрделі түрлерінің бірі ... және оның ... ... ... ... ... әліге
дейін байқалмайды. В.С.Бурданова және И.Е Быковскийдің анықтауы бойынша
«тануға ... ... ... көрген және оның ерешеліктеріменен
белгілері туралы жауап алынған ... сол ... ... оның ... осы адам сол ... ... ... қандай
белгілері бойынша танығанын анықтау үшін біртекті өзге объектілер арасында
ұсынудан ... ... ... ... ұсыну түсінігін ... ... ... ... түрі ... ... ұсыну бұрынғы заңдылықта болмаған, жақын арада пайда болған
процессуалдық іс-әрекеттердің ... ... ... ұсынудың
регламентациясы 1961 жылғы Қазақ ССР Қылмыстық процессуалдық кодексінде
тұңғыш рет жүзеге ... ... ... ... қылмыстық-процессуалдық жүйелерінде
көптеген ғасырлардан бері белгілі болғанымен, ... ... оны ... үшін ... ондаған жылдар қажет болды.
Шындығына келгенде, тануға ұсыну өзінің мақсаттары, психологиялық мәні,
өткізу тактикасы мен құқықтық реттелуі бойынша, әрине, ... ... ... табылады. Тануға ұсынудың мақсаты соңғы нетижесінде
ұсынылған объектінің ... ... ... ... ... тергеуші
тануға ұсынылған объект танушы бұрын тергеліп жатқан оқиғаға байланысты
көрген және бұл туралы жауап берген ... ... ... тырысады. Осы белгісі арқылы тануға ... ... ... ... жасалған қылмыстық мән-жайлары туралы, айыпкердің, ... ... ... ... жалпы іс бойынша маңызы бар мән-
жайларды анықтау болып табылатын жауап алудан ерекшеленеді. Психологиялық
аспектіде танудың мәні танушының бұрын ... ... ... ... ұсыну нәтижелерін зерттеу мен бағалауда көптеген қыйыншылықтар
кездесетін және осы ... ... ... көптеген факторларды ескеруді
қажет ететін күрделі тергеу әрекеттеріне жататындығы ... ... ... ... факторлардың көптігін көрсетеді және олардың қатарына
мыналарды жатқызады: танушының процессуалдық ... оның ... ... егер адам болса, танушының танулышыға қатысы; танылушы
объект тергеуді қызықтырушы мезетте байқалған мән-жайлары, жағдайлары және
тануға ... ... ... осы 2 ... ... ... жай-күйі; оның жадының жай-күйі, тану объектісінің жеке
индивидуалдық белгілерінің өте айқын көрінуі.
Алайда, бұл ... ... ... ұсыну іс бойынша
дәлелденуге жататын ... ... бір ... ... ... ... ... криминалистикалық тәсілдерді
және криминалистикалық ... ... ... ... тануға ұсыну нәтижелерінің шындығының кепілі болады.
Юридикалық әдиебеттерде тануға ... ... С. ... ... және ... зерттеген.
Демек, тануға ұсынудың мәні бұрын қабылданған объектіні ұқсатуда немесе
оның топтық біртектілігін анықтауда болып ... Тану ... ... қылмыстың процессуалдық заң және криминалистикалық ... ... ала ... ... деп ... ... ... куәға ұсынылған объектіге осы объект тергелуші ... ол ... ... ... ... ... үшін ... береді.
Мысалы танушылар ретінде айыпкерлер мен сезіктілер ... ... ... ... танысын өлтірген. Мәйітті жасыруға оған 2 жолдасы ... ... ... ... ... барысында қылмысқа
қатысушылар ұсталған. Ол ... ... ... ... ... ... ... Мәйіт көмілген жерінен шығарып алған соң, ол тану ... ... ... бұл кісі өлтіруді А. жасағандығын
көрсеткен. Жиналған дәлелдемелер негізінде А. тұтқындалған және оған ... ... айып ... Ол өз ... ... ... мұнда көріп тұрғанымыздай, тануға ұсыну жолымен іс бойынша
дәлелдемелер алынуы мумкін.
Өзге барлық тергеу әрекеттері ... ... ... тек ... және ... бар ... ғана бола алады.
Заңды негіздер - бұл заңда көрсетілген тергеушінің тануға ... ... ... Қ.Р. ... ... ... 228-
бабына сәйкес «тергеуші бұрын байқалған адаммен немесе затпен ұқсастықты
немесе ... ... ... тану үшін куәға, сезіктіге,
жәбірленушіге, айыпкерге адамды немесе ... ... ... ... негіздер қатарына осы тергеу әрекеттерінің қажеттілігі
мен оны өткізу мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... сол сияқты процессуалдық емес ... ... ... ... ... ... ... ұсыну мүмкін
емес (мысалы, тергеуші ұқсас объектілер таба ... т.б). ... ... ... талқыланады. Мысалы, тануға ұсыну жолымен
жәбірленушілердің, куәлардың, сезіктілердің, ... ... ... ... ... шығу тегі және олар ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан,
тануға ұсынудың тағы бір міндеті - тергеу тұспалдарын тексеру, тануға ұсыну
нәтижелерін қылмыстың кейбір жағдайларын анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерін ажырату
үшін. Алынған мәліметтер айыпкерді айкындау үшін ... куә ... ... үшін пайдалануы мүмкін.
Тану өндірісінде тергеуші қылмыстық-процессуалдык заңға сәйкес танушыға
тану үшін объектіні ... және ... ол ... ... туралы сұрайды. ... ... ... мәні-танушы адам оның жадында ... ... ... ... оған басқа объектілермен қатар ұсынылған объектімен
ойша салыстыруда, идентификациялауда. Оның ... ... ... ... ... туралы қорытынды болады. Мұндағы тану ... ... ... және ... оның ... ... қарапайым болып саналады.
Жадының механизімі туралы сұрақ күрделі әрі бірқатар ғылымдардың -
физиологияның, ... ... ... ... ... ... Физиологтар ақпараттық сақталу ... ... ... ... ... ... - ... қышқылдың (РНҚ) ... ... ... жадының адам іс-әрекеті, сипаты мен тұлғаның
бағытталуына байланысты болатынына назар ... және т.б. Осы ... ... қатысты мүдделерді ескере отырып, танудың ... ... ... ... ... ... ... білім адам ... ... ... ... ... ... ... дүниенің объектілері
туралы сезімдік елестер психикалық ... ... ... ... ... өмір ... оны ... түседі. Демек, материалдық
дүниенің бұрын қабылданған объектісі жөніндегі сезімдік ... адам ... зат, ... ... ... тану-объектіні қайта қабылдағандағы
бейнені қалпына келтіруді аңғартады. Психологтардың айтуы ... ... бар ... ... ... таныс іздермен салыстырудың ойша
операциясына негізделген. Индивидуалдық және ... тану ... ... тану ... қандай да бір жалғыз объект
танылады. Ол жадыда дәл сол ... ... ... ... ... тану - вариативті затта немесе құбылыста тану, яғни,
оны объектілердің белгілі класына ... ... ... де, ... ... ... мен мазмұнына қарамастан, тану әрқашанда
қайта қалпына келтіруден ... ... ... ... дәл сол
уақытта және ... ... ... ... ... Дәл сол уақытта тану объект жақсы таныс ... ... ... ... ... ... Мұнда тануға ұсынудың ең
қолайлы жағдайлары жасалу салдарынан болады.
Ізбе-іздікпен тану варианттарды ұсынып, ... ... ... ... ... және ... сипатталады. Бірінші сатыда
танысшылық сезімі ғана пайда болады, ол екінші сатысында ... ... ... бұл да ... ... ... ... Күрделі
танулар ерекше құбылыстарға жатады, мұнда адам ... ... ... таныс ретінде басынан кешіреді (бұрын болғандық феномені).
Тануға ұсыну процесінде тану адамдарды, заттарды басқа объектілерді зат
тануға айналуы мүмкін.
Демек, тану ... ... ... ... ... ... ... әрекетін дұрыс үйымдастыруға, алынған нәтижелерді дұрыс
бағалауға, оларды басқа ... ... ... ... мен И.Е.Быковский өз еңбегінде тануға ұсынудың бірнеше
тұрғыларын атап көрсеткен: ... ... ... ... алғанда тануға ұсынудың негізінде ... ... ... ... ол адам ... сақталып қалған тұлғаның,
немесе заттың бейнесін ұсынылған объектілермен салыстырудан тұрады және
оның ... ... ... ... ... ... ... барысында ұқсастық, топтық біркелкілігі туралы қорытынды жасауға
негіз танушының санасындағы ойша бейне болып табылады, оның ... де, сот та ... ... ... Танудың психологиялық
негіздерің білу процессі қатысушыларына бұл бейненің ... ... ... береді, ол тану нәтижелерін басқа ... - бұл ... ... деп санауға болатын-болмайтынын
шешуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... сезімнің алуан түрлі
органдарымен қабылданады. Негізі жұрттық сезімдер ... ... ... ... ... объектілердің шығаратын дыбыстары бойынша ... тану ... ... ... ... және ... ... бойынша тану.
Сонымен қатар, объектіні адам санасында сипап сезу ... ... ... ... ... ... да ... Мысалы, бір
қылмыстық істі тергеу барысында бір соқыр әйел орамалды ... ... ... осы ... ұрланғаны туралы хабарлаған.
Тануды иіс және дәм бойынша ... де ... ... ... жоқ. ... ... ал кейбір жағдайларда ... бола ... ... бұл ... ... шек ... гносиологиялық тұрғыдан алғанда да тануға ұсыну ... ... ... ... ... ... бойынша)
танығанда болады. Мұндайда тергеуші тануға ұсыну ... ... ... ... ... тектік біркелкілігін анықтауда тергеуші тиісті объекті
адамдардың немесе ... ... бір ... ... ... ... Практикада бұл мынадай жағдайларда орын алады: танушы
адам оған тануға ұсынылған объектінің бұрын ол көрген ... ... ... ... ... болмауына байланысты тануға ұсынылған
объектінің нақты сол объект екендігін толық айғақтай алмайды.
Процессуалдық криминалистикалық ... ... ... ... ... ... беретін тергеу әрекеті:
1) қолда бар дәлелдемелерді тексеру (мысалы, жауап алынған адамдардың
көрсетпелерін тексеруге);
2) жаңа дәлелдемелер алуға;
3) ... ... ... ... ... ... ... ұсыну барысында танушы адам сатылы түрде бірінен соң бірі
қалаптасушы және танушы процестерді ... ... ... ... ... ... ... бейнесін ұсынуды, түсінуді енгізеді.
Қалыптасушы және ... ... ой, ... ... ... ... ... мысалы, танушы объектіні өз тұрғысында қабылдау,
оларды бұрын ... ... ойша ... бұл ... ... қайта жандандыру және ұқсастық немесе ұқсастық емес
туралы сұрақты шешу үрдістері жүреді.
Н.И.Хлюпин танудың екі ... ... ... (синтетикналық)
және сукцессивті (аналитикалық) тану. Симультандық тануда адам өз
корытындысын ... ... ... ... ... ол ... тән қандай да бір әлементерді ажыратпайды және оның ... ... тану ... жиі ... ... тану мысал бола
алады, (туған-туысқандарды, таныстарды, көп пайдаланатын жеке заттарды және
т.б.тану). Сукцессивті тану ең ... ... жеке ... ... жолымен жүзеге асыралады, оның негізінде ... ... өз ... оның ... ... ... ... туралы қорытынды жасалады[7].
Симультандық немесе сукцессивті тануға қабілеттілік адамдардың
индивидуалдық ... ... ... ... егер іс сотта қаралып жатқан болса - сот, ... ... баға ... ... ол орын алған ұқсастылық немесе тектік
біркелкілік туралы сұрақты шешеді.
Кейбір авторлардың ... ... ... ... ... ... ұқсастығы туралы жәбірленушінің, куәнің, сезіктінің
немесе ... ... ... ... ... т.б.). Біздің оймызша бұл жаңылысу болып табылады. Аталған
адамдар танушылар бола тұра ... ... ... ... ... ... қоя ... тану дәрежесін анықтайды, алынған
нәтижені ... оны ... ... ... және ... ... ... асырады.
Тану алуан түрлі дәрежедегі ... ие ... ... ... аныктау ... тану ... ма әлде ... ба? ... тану ... ғана ... қоймау керек.
Демек, тануға ұсынудың нәтижелері мыналар болады:
1) бірдейлігін анықтау, яғни нақты объектінің дәл сол ... ... ... ... ... ... жалпы топқа жатқызу);
3) Танымау, мысалы, танушы өзіне тану үшін ұсынылған азаматтарды бұрын
көрген адамының бейнесімен ойша ... ... ... ... бір ... ... ... өзі көрген адамы ретінде танитындығын
көрсетеді.
Егер танушы адам танылушы адам бұрын көрген ... ... ... ... ... ұқсас белгілерімен қатар ол адамда ... бар ... ... оны ... ... адамы ретінде тани
алмайтындығын айтса, онда бұл тануды топтың біркелкілікі анықтау ... ... ... ... екі ... ... олардың дәлелдемелік
маңыздылығы тұрғысынан ағанда үлкен ... ... ... ... ... бір ... ... тану аркылы жүреді. Идентификациялау ... ... ... ... идентификацияланушы объект танылуға жататын
дәл сол объект екендігі туралы тұжырымдауға болады. ... ... және ... ... ... ... ... ие
болу керек. Сонымен қатар бұл белгілер адам оларды ешбір ғылыми-техниқалық
құралдардың көмегінсіз қабылдап, жаттай алатындығы ... ... ... Біз ... ... идентификацияның басқа формалардан ерекшелігі
ойша бейнелеу бойынша объектінің танушы адам оны ... ... ... ... бір ... қасиеті - идентификацияланушы "объект" идеалдық
категория қатарына жататындығында. Ол адам ... ... бір ... не
адамды көру нәтижесінде қалған ойша ... Осы ... ... оймызша
"объект" түсінігін ойша бейнеге қатысты қолдану қате болып саналады.
Тануға ұсыну нәтижерлерінің шындыққа сәйкестігін кепілдеу үшін ... ... ... ... ... ... тануға ұсыну болмастан бұрын ... ... ... мән ... туралы, тануға тиіс адамның, заттың
немесе басқа объектінің ерекшеліктері туралы жауап алынуға тиіс.
2.Тануға ... ... осы ... әрекетін өндіруші адам танушы адам
танушымен кездеспеу үшін және танушыға әрқандай формаларды ... ... үшін ... ... ... ... тану үшін оған ұқсас, бірақ іске қатысы жоқ адамдар ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері бойынша ажырамайтындар саналады. Танылушы адам
тану үшін ұсынылған басқа адамдардан киімімен шашының алынғанымен және оның
тұтқында ... ... ... да ... ... керек.
5. танулыға ұсынылған адамдардың жалпы саны үштен кем болмауы керек.
6.Тануға ұсыну басталмастан ... ... ... ... ... ... ... беріледі.
7.Қажет болғанда тануға ұсыну айғақ адамдардың қатысумен танушының
ұсынылған ... ... ... ... ... ... ұсыну өндірісіне маман адам қатыса алады.
9.Егер танушы куә немесе жәберленуші болса, онда ол тану басталмастан
бұрын ... ... бас ... үшін және ... ала ... ... үшін болатын жауапкершілік туралы ескертіледі.
10.Заттар мен өзге де объектілер тану үшін іске ... жоқ ... ... ... Бұл ереже мәйітті немесе ерекше бір затты
тануға жаралмайды.
11.Тануға ұсыну ... оның ... ... ... ... жасалады. Хаттамаға ... ... ... және видео жазбалар тіркелуі мүмкін[8].
Тануға ұсынуды бірқатар сипаттамалары бойынша топтастырылады, мысалы,
объектілері, әдістері бойынша.
Тануға ұсынушы ... ... ... ... ... ... топтастырады. Мұндай ... әрі ... ... ... ... өте ... себебі объектілердің
түрлеріне қарай оларды ұсынудың процессуалдық тәртібі мен тергеу әрекетін
жүргізудің ... ... ... ... криминалистикада тануға ұсынудың келесі түрлерін
ажыратады:
1. Тану үшін тірі адамдарды ұсыну.
2. Тану үшін мәйітті ұсыну.
3. ... ... ... өзге де ... тану үшін ұсыну.
Жылжитындар қатарына, мысалы, заттардың бөліктерін, жануарларды және т.б.
объектілерді оларды ... ... ... ... ... мүмкіндігіне қарай
жатқызады.
4.Тануға жылжымайтын объектіні ұсыну. Олардың қатарына орнынан қозғалту
мүмкін болмайтын жер участкелерін, ... жеке ... ... де сол ... ... жатқызады.
5.Тануға ерекше затты, объектіні ұсыну.
6.Тануға аудиоматериалдарды, кино-фото, видео түсірмелерді ... ... ... ... тану ерекшеліктерімен оларды ұсыну
жағдайларын ескере отырып, ... ... ... ... сотталған адамдардың еңбекпен түзеу мекемелерінде жасаған
қылмыстарын ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда адамдардың ... ... ... ... ... ... әрі болатын жіктеу объектінің ұсынылуына карай болуы мүмкін.
Объект өз ... әлде оның ... ... Біздің ойымыша,
объектіні оның реконструкциясы немесе модель ... тану ... ... ... ... ... ... тікелей қабылдаған
объектінің өзі де ұқсас деп табылуы мүмкін. Реконструкция не ... ... ... объект арасындағы ұқсастықты анықтауға ғна әкеледі.
Әдістері бойынша тануға ұсыну түрлері статистикалық белгілеріне карай
(сыртқы ... ... және ... ... ... (дауысы,
сезінің, жүрісінің ерекшеліктері бойынша) ажыратылады.
Тану көру, сипап-сезіну және есіту сезімдері негізінде жүзеге асылылуы
мүмкін. Сонымен қатар, тану осы ... ... ... құралған
ақпараттардың үйлесунің нәтижесінде болуы мүмкін. Мысалы, ... ... бір ... ... жаттап қалған болады, ал бірақ оның сипап
сезуге болатын белгілерін де жадында ұстауы мүмкін. Мұндайда да, ол ... және оны ... ... ол ... ... ерекше белгілеріне
көрсетеді. Танушы адам тұлғаны оның бет-әлпетімен дауыс ... ... ... ... тек ғана жалғыз сипаттау немесе есітуден алған
әсерлер негізінде болатын танулар да болатын, ... егер ... ... ... ... ... арасында белгілі бір ... ... ... дәрежесі өліктің сыртқы бет-бейнесін ... ... ... ... ... және ... қалдықтарында қандайда бір
сипаттаушы белгілер болмаса, онда бұл ... ... ... ... ... ... жоқ ... (мысалы, ұнтақтар, сұйықтар) тек қана текті
белгілері бойынша тануға ұсыну объектілері бола ... ... ... ... ... бөлу ... ... жағдайда байланысты болады.
Заң танушылар үшін ешбір жастық ... ... ... ... ... ... мен ... толмағандар,
психикалық сау және психикалық ауру адамдар деп бөлуге болады. Одан басқа,
танушыларды дені сау және анатомиялық ... ... ... ... ... ... ... соқырлар, құлағы естімейтіндер,
сөйлей алмайтындар, т.б.
Кейде психикалық ауруы бар адамға белгілі ... ... ... ... ... ... ... емдеуші дәрігерден аталған
адамның тануға ұсынуға қатыса алатын-алмайтындығы ... ... ... ... Мұндай анықтама қағаз, онда тергеушінің сұранысына оң не ретсіз
жауаптың болуына қарамастан, қылмыстық іске ... Егер ... ... ... ... ... ... оған аса қатты назар аудару керек.
Дау туған жағдайларда соттың психиатырлық сараптама тағайындаған ... тану үшін өзге де ... ... ... ... ... органдарының жай-күйі ескеріледі. Мысалы, егер ... ... ... онда ол ... және ... ерекшеліктері бойынша
өткізілетін танудың субъектісі бола алмайды. Сол ... ... ... көру ... арқылы тани алмайды.
Егер танушы адам кәмелетке толмаған болса, онда РҚ ... ... 79 және 80 - ... 2 ... ... олардың
заңды өкілдері шақыртылады.
Жоғарыда атап өткеніміздей, тануға ұсыну негізінде ... ... ... ... мұндай танулар тек тануға ұсыну барысында ғана емес,
сонымен катар басқа да бір тергеу ... ... ... ... ... Мысалы оқиға болған жерді қарау барысында айғақ адам өлікті
танып, оның ... ... ... ... тінту жүргізу барысында
жәбірленуші өзінің ұрланған заттарын тануы, және т.б. ... ... ... ... ... ... ... орын алады.
Алайда мұндай тектегі әрекеттерді процессуалдык мағынадағы тануға ұсыну
ретінде қарастыруға болмайды, себебі мұнда танудың нақты объектісі жоқ және
осы ... ... ... ... ... ... ... барысында тергеуші субъектінің осы ... ... ... ... өз ... ... Ал жаңа келтіріген жағдайлардың
бәрінде тергеуші ұсынылған объектілердің арасында тануға тиісті объектінің
бар-жоғын білмеді. Сонымен ... ... ... аты-жөнін анықтау
үшін мәйітті көрсету де тануға ... ... ... ... ... ... ... табылған адамның ерекшеліктерін білу үшін жауап
алынбайды. Мұндайда жауап тек мәйіт танылған соң ғана ... және ... да ... барысы мен нәтижелері
фиксацияланатындығына қарамастан, белгілі бір ... ... ... ... ... ... тануға ұсыну барысында танылған
жағдайда ... да бір ... тану ... ... ... жоғары болар еді.
Кейде тану жәбірленушінің қатысумен болған ... ... ... ... орын алуы ... ... нәтижесінде жәбірленуші нақты бәр адам таныса және ол адам
ұсталса, онда бұл әрекеттер келесі құжаттарда суреттеледі:
1) шарлау әрекеттері ... ... ... және онда сезіктінің
белгілері көрсетілген ... ... алу ... тергеуші, жәбірленуші, полиция қызметкерлері және ұстауда болған
басқада адамдар қол қойған ұстасу ... ... ... ... мән ... ... ... жәбірленушіден ол ұсталған адамды таныған ... ... ... ... ... ұсынудың түрлері.
Тануға ұсынудың психологиялық маңызы болып ұсынылған объектіні тану
және бұрын ... ... оның ... ... немесе
өзгешелігі туралы ойлаудың психикалық процесі саналады.
Тану мәселесі бүгінгі таңдағы ғылымның ең күрделі ... ... ... ... ... ... және басқа да
ғылымдардың жеке бағыттары тану механизмін зерттеумен ... ... ... ... ... түрде сипаттап өтейік.
Қабылдау сезінуден, яғни адам санасында сезім органдарына ықпал ... жеке ... ... ... ... ... ... былайша бөледі: көру, есіту, қимыл, дәм, ... ... ... адам ... және ... ... арнайы нервті-физиологиялық аппарат-анализаторлардың жұмыс
істеу ... ... ... ... ... сезімталдығы бірқатар
жағдайларға байланысты болады: сыртқы ортаға (тыныш жерде есту ... ... ... ... ... сезім органдарының жай-күйіне байланысты
болады (мидың шаршауы, қорқыныш, үрейлену, абыржу, мастық бүкіл ... ... ... ... психологиялық
факторлар әсер етеді: көңіл, назар, интеллектуалдық қажеттіліктер, ниеттер,
эмоциялар. Сезімталдыққа кейбір ... ... да әсер ... кофеинді, кофені, қантты, күшті шайды тұтынғанда жоғарылайды.
Азғана мөлшердегі алкоголь ... ... ... ... бірақ
соңынан оны төмендетіп, бүкіл қыздырғыштарға реакциясын күрт төмендетеді.
Сезінушілерді минималды, төменгі шегін және ... ... ... Бұл ... төмен немесе жоғары болатын сезінулер ерекше жай-
күйлерде немесе арнайы тренировкаларда болуы мүмкін.
Қабылдау сезінумен және ... ... ... ... ... ... ... синтездеу, салыстуру. Қабылдауды сезіну
мен сыйлауды байланыстыратын ... ... ... болады. Алдынала
ойланған және алдынала ... ... ... ... ... ... алдын ала ойлаған қабылдау жақсы жаттуға ықпал
етеді. Қабылдаудың ең дамыған формасы болып байқау саналады.
Қабылдау және жаттау сана ... бір ... ... ... ... ... бар болғанында. Назарда көптеген психикалық
процесстердің қыры ретінде қарастырылады.
Назар ... және ... ... ... Бір ғана ... ... ... жауап берушілердің әрқайсысының
назарының өзін ғана ... ... ... ... ... құбылыстық басқа бөлшектері ... ... Бұл ... ... тән ... ... тергеуші азаматтар немесе жедел жұмыскерлер белгілі бір
құбылысты арнайы байқап, қабылдағандығында кездеседі. Әдетте, ырықты назар,
ырықсызға қарағанда анағұрлым ... әрі ... ... ... ... ... адам санасындағы тоқтату, сақтау және керек болғанды ... ... ... Жады бір ... ... ... байланысты
сақтайды. Психикалық ассоциациялар материалдық ... ... ... ... ... ... ... және уақыттық
қатынастар (қатарлық бойынша ассоциациялар), заттар ... ... ... ... ... ... бойынша ассоциациялар) және т.б.
Жаттап қалу да қабылдау мен назар сияқты ырықты (алдын ала ... ... ... ала ойланбаған) болады.
Ырықты жаттап қалу адамның өз алдына белгілі затты жаттау ... ... ... ... ... ... ... арнайы тәсілдерін
пайдаланады. Көбіне, бұл адамның Кәсібі іс-әрекетіне байланысты болады.
Сондықтан психологияда кәсібі ... ... ... жеке ... төрт ... ... кимылдық (моторлық), үлгі-бейнелік, сөздік-
логикалық және эмоционалдық. Мысалы ... ... ... ... жады, математикте сөздік-логикалық, суретшіде-эмоционалдық
жадының түрлері үстемдік етеді.
Қайта жандандару - ... ... және ... қайта
өзектендіру. Қайта жаңғыртуға ағымы уақытқа, ... ... ... ... байланысты болатын ұмыту процесі ықпал етеді.
Психикалық процесстердің ағымы субъективті және ... ... ... Енді осы ... ... өтейік, себебі тануға ұсынуға
дайындалу және оның нәтижелерін бағалау жөніндегі сұрақты ... ... сот дәл осы ... мұқият зерттеуден өткізеді.
Субъективті шарттарға нақты адамның тұлғалық құрылымы қалыптасатын
элементтер жатады: биологиялық және ... ... ... сезіну, жады сияқты психикалық процесстердің индивидуалдық
ерекшеліктері. ... ... және ... ... ... ... осы мезеттегі сезім органдарының жай-күйі де маңызға ие
болады.
Объективті ... - ... ... жағдайлардың әлементтері: жыл
уақыты, тәулік уақыты, жарықтылық, қоршаған заттардың ... ... ... ... ... байқаудың ұзықтығы.
Тану процесіне бұрын қабылданған ... ... ... ... Тану процесінде бұл бейнелер жадыда өзектелінуі керек.
Алайда, адам ол ... ... ... ... барлық уақытта
бағалай алмайды. ... ... ... сана
деңгейде жүреді деп ... қате ... ... мидың қыртыс асты бөліктерінде ... ... бар ... ... тұжырымдауы бойынша тану процесі жадының құпия
орындарында, санадан тыс, ... ақыл мен ... ... қатысуынсыз жүреді.
Сондықтан, кейде адамдар жауап беруде көрген ... тани ... ... ... осы ... ... Осы тұрғыда мынадай практикалық
сұрақ туындайды: объектіні алдын ала жауап алуда ... ... ... және оны ... күдік білдірген адамға тану ... ... ма? ... ... ... ... отырып, адам объектіні
оның ерекшеліктер мен қасиеттерін суреттемей-ақ және оны ... ... ... да, тани ... туралы болжам жасалды. Бұл болжамды
тексеру үшін СССР Ішкі істер Министрлігінің Жоғарғы мектебінде ... ... ... ... ... оның ... ... ерекшеліктерін суреттеумен тануда сезімділік бар
болғанда да, олар куәда болмаған жағдайда да бірдей болатының ... ... мына ... да анықталды: көптеген жағдайларда
тану алдынала жауап алуда суреттелген белгілер бойынша ғана емес, сонымен
қатар куә ... ... оның ... ... ... ... ... да жүреді.
Тануға ұсыну туралы ... ... ... ... білдірген
бекемділігінен шыға отырып шешуге ... ... ... ... ... бұл ... индивидуалдық мінездемесіне
байланысты болады: өзіне -өзі сенім ділігімен ... ... ... ... ... ... еместігі және т.б. Егер
жауап алынбастан ... адам ... ... ... үшін ескертілгенін
есепке алатын болсақ, онда ол адам бұл ... ... ... ... деңгеиі шыңайы бекемділікке қарағанда
қатты азайтылған болуы мүмкін.
Практикада мұндай жағдайлар аз ... ... ... ... ... ол өзі алдын ала жауап алуда суреттеген ... ... әрі ... ... ... ... ... хаттаманы
толтырып жатқанында эмоционалдық сым бәсендейді, соның салдарынын ... ... бір ... ... ... ... шаш
тарағанда адамға тән ... ... бет ... ... және т.б. ... бұл ... ... ол бойынша адамды таниды, бұл туралы тергеу ... ... ... ... ... мұндай ерекшелдік ретінде
функционалдық емес, бұрын куә айтпаған ... ... ... ... жағдайларда жоғарыда аталған лавтік қасиеттер қөрініс табады.
Ақпаратта өндеу функциясын атқара отырып, сезілмейтін жоғары ... ... адам ... ... ... ... және жүзеге
асырады. Мұндағы тұрғылық құбылыста немесе затта бұрын оны ... ... ... ... қабылдауға дайындылық ретінде
түсіндіріледі. Тұрғылықтардың іс-қимылдары санасыз ... ... ... ниетсіз куәны табу мүмкін емес. Болып жаттанда бағалау, симпатия мен
антипатия қабылдаудың одан арғы процесін анықтайды. Іс-әрекеттері ... ... адам ... ... таза киінген ретінде қабылданады.
Қабылдауға эмоционалдық процесстің ықпал етуі екіжүзділі болуы мүмкін:
қабылданушы ақпараттың көлемімен дәлділігін жоғарылата алады, ал ... ... ... ... да ... ... ... қандайда бір
мәселені шешу үшін ақпаратың жетіспегенінде әрекетке түсетін тірі жандардың
қорғаныс механизмі ... ... Олар ... жету үшін бұл
жетіспеушілікпен өтуге организмнің күштерін ... ... ... бір ... ... ынтыландырады.
Психологтардың айтуы бойынша мұндайда адамның бүкіл организмі ықпал етудің
үстемдік ... ... ... Тек осы ... ... ... ақпараттар
қабылданады және өңделеді. Мысалы, қорқынышы жайында организмге сол мезетте
қажет еместердің бүкіліне қатысты назар, ... жады ... ... ... аралықтары созылады, қорқыныш тудырған заттардың көлемі
ұлғаяды, түстер күңгірттенеді, т.б. ... ... ... ... көлемінен санасына өзінің теріс ... ... ... ... келеді. Қабылдау дұрыстығын бұзатын факторлар
санына мастық күй де әсер ... ... ... ... өзі көру мен
естудің деңгейін төмендетеді. Мас болғанда адамда түс сезінушілік, әсіресе,
қызыл спектр ... ... ... ... көру және иістік
қоздырғыштарға реакция ... ... күрт ... ... ... ... иіс сезінулерінің жоғарлануы байқалады.
Мұндағы психологиялық мәліметтерді тергеушінің пайдалауына қолайландыру
үшін тергеу практикасында ... ... ... шешілгенде жиі тексерілетін
және бағаланатын объект әлементтері бойынша қарастырып ... жөн ... ... ... ... үшін тергеуші танушы адамның танылушы
объектіні қанша уақыт қабылдағанын ... ... ... объектінің
белгілерін қабылдау мен жадыдаудың толықтылығы мен ... ... ... ... үшін ... ұзақтылығын басынан ... ... ... ... Ол ... ... сақталады және оңай
қайта жаңғыртылады, бірак уақытты анық тандаудағы кателіктермен байланысты
болады. Тәжірибелер ... ... ... адам елеулі уақыт
аралықтарын жөнді бағаламайды және аз ғана уақыт ... ... ... эмоциалар уақытта субъективті бағалауды күрт кемітеді,
ал жағымсыз эмоциялар - оларды создырады.
Кейде тергеуші ... ... ... жәбірленуші
қылмыскер белгілерін ұзақ бойы ... ол ... ... ... ... керек деген ойға келеді. Ал шындығына келгенде, жәбірленушіге
затты ауыртпалықтар келтіру оның ... ... ... ... өте аз ... бойы ... оның ... жеке тұстарын ғана
есте сақтап қалған. Кейде уақыт ... ... ... ... ... ... объектінің ең алдымен сыртқы түрі, пішіні және өлшемдері
туралы мәліметтер қажет. ... ... ... ... көрсетпелерді
олардың бір-бірінен және байқаушыдан қашықтығын білмей тұрып бағалау мүмкін
емес. Сондықтан тергеушіге бүкіл кеңістіктік ... ... ... ... болады.
Қабылданушы зат байқаушыдан қандай қашықтықта екенін анықту үшін заттың
шынайы өлшемдерінің белгілі болуы қажет.
Демек, бұрынғы қабылдаулардың ... ... ... ... адам өзі ... тұрғанын ғана көреді. Біз
бұны кеңістіктік категорияларын қабылдаудың тығыз ... ... ... үшін атап ... ... өлшемдері, сыртқы түрлері мен
пішіндері және олар мен байқаушы арасындағы қашықтық тығыз байланысқан.
Мысалы, адамның бойы сырт кезге адам мен оны ... ... ... және ... ... ... ... болады. Сол сияқты,
көзден қашықта орналасқан заттар көзге ... ... ... қарағанда
кіші көрінеді.
Қабылдаудың өзге де иллюзиялары белгілі. Алқаштарға ... ... ... ... сау, мас емес ... да болуы мүмкін, егер ол
алыстатылған ... ... ... ... ол ... ... басқа бір зат
тұрса. Осы басқа зат ... ... ... ... көрудегі ақаулықтарға
байланысты болуы мүмкін. Мұндай ақаулықтары бар ... саны ... ... ... ... ... жүз адамның 20-сы қашықта
әлсіз кереді, жүз жасөспірімнің 12-сі, ал ... ... ... ... 80-ні ... көре ... түс ... яғни түстерді қате
ажырататын адамдар 100 еркектің шамамен 8-і, ал әйел ... 250 ... ... ... қабылдау.
Түс қабылдауға бірнеше факторлар ісер етеді. Түстер қашықта тура өзінің
тондарын, жарықтылығын және қоюлылығын олар өздері ... ... ... ... ... ... ... кіші бұрышы болғанда ақ фонда бүкіл түстер "2 оң ... ... ... тенденциясына ие болатындығы мәлім, олардың
бірі спектрдің ең шеткі көрінетін қызыл бөлімінде, 2-шісі-спектрдің ... көк ... ... ... ... ақ ... ... қызғылт, көгілдір түстер қызарады, ал
сары жасыл, жасыл және ... ... ... Көк, ... ... ақ ... өте ... түнереді.
Көрудің кіші бұрышы болғанында, яғни зат қашықта орналасқанда қызыл түс
қара фонда бозғылт ... ... ал ақ ... ... ... түсін
сақтап қалады.
Бозғылт түс қара фонда сары немесе ... ал ақ ... ... түс ... Сары түс қара ... ... ... көрінеді, ал ақ фонда бозғылт
ретінде қабылданады. Дәл осындай ... ... түс сары ... көк, ... ... ... ретінде қабылданады.
Түстік иллюзиялар 2 әртүрлі түстер бір-бірінің жанында ... ... ... ... бойынша бұл түстер үшінші бір ... ... ... бір түсбасқасын жауап, оны өзгертеді.
Төмендетілген жарықтылық түсті объектілерді алыс қашықтарын қабылдау
сияқты бүкіл түстерді "акроматикалық" етеді, яғни ... ақ және ... ... ... " ... қабылдаудың жылмен тәулік уақытына ... Жаз ... ... спектірдің жасыл сәулелеріне
сезімталдылығы күшейеді. Күндіз көк қызыл тондарда жақсы көреді, ал ... және көк ... ... сезімталдығы күшейеді. Сондықтан кештің
болуымен спектрдің қызыл бөлігінің ... ... ... ... ... ал ... ... түстері біршама жарықтау бола бастайды.
Түстік жеткіліксіздік (дальтонизм) салдарынан болатын жаңылысулар
мұндай кемшілігі бар ... бұл ... ... ... ... ... ... тергеушінің көрсетпелерді тексеруі үшін,
іздестірілуші объектінің белгілері туралы тұспалдар шығару үшін ... ... ... қателіктерді түсіндіру үшін қажет,
маңызды.
Кісі өлтіру, тонау, зорлау сияқты ауыр ... ... ... ... ... ... жиі-жиі жасалады. Сондықтан нашар жағдайларда
көру мүмкіндіктері туралы мәліметтердің ... үшін ... ... уақытта адамның көріп қабылдау қабылетінің шектелуі жазықтық және
тереңдетілген көру күшінің төмендеуімен, ... ... ... қысқарумен
немесе мүлдем жоғалумен, бағытталыну қабілеттілігінің ... ... ... т.б. ... ... және ... ... шаршаумымен түсіндірледі.
Бұл мәліметтер адам тұлғасы мен нақты жағдайдың шарттарына байланысты
өзгеріп отыруы ... ... ... ... түнде көрудің
сезімталдылығың 30% - ке 32 жоғарылатады. Монотондық дыбыстық қоздыргыштық
әрекеті (мысалы, ... ... ... ... ... ... ... көрсетпелерін бағалауда түнгі уақыт туралы келтірілген мәліметтер
пайдалы болуы мүмкін.
Адам сияқты ... ... өзге ... қабылдауға
қарағанда қабылдаушының ... ... одан ... ... ... ... мысалы, оның психологиялық мінездемесінен.
Қабылдаушының санасында адамдардың сыртқы бет-бейнесін қалыптастыру
сипатына ... ... ... ... ... әсер етеді.
Бұл ереже психологиялық ғылыми ... ... Бір ғана адам ... ... ... ұсынылған
"ол қылмыскер", "ол батыр", "ол қылмыскер" тұрғылыгы берілгенде адамды
былайша сипаттаған:
"Бұл адам ... ... ... ... орналасқан. Жөнді білінбеген,
таранбаған. Қылмыскерге айналмастан бұрын ол қызметкер немесе ... ... ... Түрі өте ... осы ... "ол ... ... берілгенде: "25-30 жас аралығында
адам. Жігерлі, ерікті, дұрыс бет ... ие. Түрі өте ... ... қырынбаған, жағасы ашылған. Бәлкім, бұл қандай да
бір ... ... ... ... ... ... бойынша айыпкер өз кұрбанымен алдынала
танысып, оны шығарып салып, соңынан ... ... ... ... ... ... орта бойлы мас адам" болды деп
жауап берген. Ал айыпкер дереу шабуыл ... ... оны ... ... желбірген шашты ер адам" ретінде сипаттаған.
Адам бет әрекеттерінің әлементерін ізбе-іздікпен қабылдау ... ... үшін ... ... ... ... ... да
криминалистика үшін елеулі қызығушылыққа ие.
Психологтардың айтуы бойынша ... ... ... ... ... ... ... көздері, құлақтары, мұрыны,
еріндері, иегі. Көздері адамды "есептейтін" сияқты болады. Сондықтан, ... ... көзі ... ... ... ... ... да өткізуге болады.
Ақ-қара түсті фотосурет бойынша адамды тануға ұсынғанда танушыларды
танушы адамдар басым көп ... ... ... танитындығын
психологиялық тәжірибелер дәлелдеген. Шаштың қайрылуы индивидуалдық
белгілердің негіздерінің бірі ... ... ... оның тану ... мәні ... Шаш ... ... адамды оңай тануға болады.
Алайда, бірақ-ақ адамның шашының қайрылуы адамның еркіне байланысты және
оның ... тыс сан ... ... ие ... мүмкін. Шаштың қайрылуы
арқылы адамның бет-әлпетін танымастай етіп өзгертуге ... ... ... қылмыс жасау сәтінде қандай шаш қайырлуы түрі болғанын
анықтап алу өте қажет.
Адамның бойы ... ... ... ие ... ... басым көпшілігінде көрсетіледі. Алайда, адам ... ... де өте ... ... ... ... Адам ... әлдебір түсініктер алуан түрлі көрсеткіштер үштастырылады.
Мысалы, еркек үшін 168 см бой ... ... ... ... ... де, қабылданған градация бойынша ол "орташа" - ... ... ... ... ... ... оның іс-әрекетінің нәтижесіне
ықпал етпейтінімен түсіндірледі. ... ... ... анықтаумен
байланысты болатын спортшылар, тігіншілер, суретшілер және ... ... осы ... өз ... органдарын машықтандырады және оны сырт
көзбен салыстырмалы түрде дәл анықтайды.
Адам бойын қабылдауға ... ... да ... етеді. Егер бір
мезетте екі түрлі ... ... ... ... онда ... бірі
олардың шынайы бойына қарамастан, басқасына қарағанда едәуір үлкен сияқты
үлкен болып көрінеді. Адам бойы бағалауға ... әсер ... ... ... ... тұрғанда, байқаушылар оның бойын асыра
бағалайтынын экспериментер дәлелдеген.
Адам бойын дұрыс бағалауға оның киімінің конструкциясы мен түсі де ... ... ... ... ... қарайтын адамдар киімдері
арқылы да ... ... ... ... керексіз, жағымсыз
жерлерін жасырады. Бүкірленген арқасын жағасы арқылы ... ... ... зат ... ... және т.б. ... ... оптикалық
иллюзиялар киімнің конструкциясымен тудырылады. Жалауратылған ... бас киім ... ... ... ал биік бас киім ... Ашық ... әрі ... ... ... ... қара ... материалдар болса, оларды "қысқа" етеді. Көрсетпелерді
қате бағалауға әкеп соға ... ... ... ... ... адамның жасы барлық уақытта хаттамаларда және көрсетпелерде
орын алады.
Дәрігерлердің тұжырымдауы ... ... ... және ... ... белгілі бір жасқа сәйкес келеді. Одан ... ... ... ... ... ... - осы барлық белгілері бойынша мамандар адамның жасын дәл ... Ал ... ... бұл ... онша назар аудармайды, олар адамның
жасын өздерінің өмірлік ... ... ... шыға отырып
анықтайды. Әдетте неғұрлым танушы адамдар оған соғұрлым ... ... ... ... ... қабылдаушының киіміне, дене және
эмоционалдық жай күйіне, жасын едәуір ... ... ... ... ... ақ түсті болуына байланысты болады.
Адамның жасын дұрыс анықтауға контраст және ... ... ... әсер ... ... егер адам ... ... екі
адамды қабылдайтын болса, онда оның көрсетпелерінде "жастау" және "кәрілеу"
деген түсініктер орын ... үшін ... ... ... ... бірдей жаста болу керектігін
ескере отырып, ұқсас адамдарды таңдағанда барлық адамдардың ... ... ... жас ... ... белгілерді ескеру қажет.
Функционалдық белгілері.
Дене пішіні, тұрысы, жүрісі, іс-қимылы, ... ... ... қатар көрудегі, естудегі кемшіліктері және басқа да кейбір
патологиялық белгілері ... ... ... де ... ... маңызды компоненті болып табылады.
Адамның жүрісі, дауысы, сөйлеуі динаимкалық стереотип деп ... ... ... ретінде қалыптастырылады.
Дене пішіні - адам денесінің корпусы мен басқа да бөліктерінің әдеттегі
жай-күйі. Ол тіке, бүкірленген, т.б. ... ... орта ... ... ... егер ол ... ... қалыптасқан болса, тұлғаның кейбір салыстырмалы
тұрақты қасиеттерін куәлайды. ... ... ... ... ... ... ... бір-бірінің үстіне қою, қолдарын көкірегінде
айқастыру әдеттері.
Адамның жүрісі көбіне оның ... ... ... ... ... ... орташа, ... ... ... ... ... ... ... индивидуалдық қасиеттер қатарына
жатады.
Жүріс іс-қимыл, сілтеулердің белгілеріне криминалистика оның дәрежесін
(бесленді, орташа, ... ... (бір, екі ... ... ... ... ... немесе сейлеуінің айқындалуын
күшейтетін бет-әлпеті бұлшық еттеріне тән ... ... ... ... ... ... ... қимылдатады және т.б.
Адамның дауысы мен сөйлеуі оның естіп жатқанына қарай қалыптасады.
Сондықтан ең алдымен адамның есту ... ... ... ... ... ерекшеліктермен сипатталады: жоғары дауыс
(дискант, фальцет, ... ... ... ... ... ... төмен
дауыстар (бас, контральто), бала дауысы (дискант, альт). Күші ... ... және ... болады.
II. Адамдарды тануға ұсынуды жүргізуді тактикалық-криминалистикалық
қамтамасыз ету.
2.1. Танушы адамнан тануға ... ... ... ... ... үшін ... дайындалу бірқатар әрекеттердің
жиынтығынан тұрады. ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері мен ... ... ... ол ... байқағандағы болған мән жайлар
туралы жауап алу
2) тануға ұсынылатын объектілерді таңдау
3) тануға ұсынудың уақытын, ... және ... да ... ... ... және ... әрекетіне қатысушы басқа да адамдарды
таңдау
5) техника кұралдарын таңдау
6) тануга ... ... ... жақтан дайындау
Бұлардың бәрі ... ... ала ... ... ... ... ... әрекеті басталмастан бұын міндетті түрде болашақ
танушыдан ... ... ... ... олар ... сәйкес объектіні байқау барысындағы ... ... ... ... ... алынуы керек[11].
Аталған мәліметтер ... ... ... ... ... ... алуларда-ақ өңделе беруі мүмкін. Жауап
алуда алынған мәліметтердің толықтылығынан көптеген жетістіктер ... ... ... ... немесе заттың ... ... ... оларды ... ... ... ... дұрыс таңдауға ықпал ... ... ... келуі мен тануға ... ... ... дұрыс бағалануының кепілі болады.
Объект байқалғанда болған мән-жайларды айқындай ... ... ... мен ... ... ... және субъективті
факторларды анықтауы қажет. Мысалы, жауап беруші оқиға басталмас бұрын,
оның ... және одан ... ... жай-күйде болғаны, көңіл-күйдің
бағытталуына, қабылдау ұзақтылығы, қабылданушы объект туралы білу ... күші мен ... ... ... басқа да қоршаған
заттармен өзара ... ... ... ... ... ... көрсетпелерін бағалау үшін оның көруінде, естуінде ақаулықтардың
бар-жоғын білу өте маңызды. Жауап берушіден ол ... ... ... ... ... ... жаттайтынын сұрастырып алған жөн. Егер
жауап алу ... ... ... болған нәрселердің белгілердің атап
өтуге қатысты ... онда бұл ... ... ... ... ... сұрастырып білген жөн. Егер олар бар ... ... ... ... ... ... қою ... себебі нақты
нәрсенің езін тапқанда тануды ... үшін ... ... және ... да ... өткізілуі мүмкін.
Бұрын көрінген адамның бет-әлпетінің белгілері жөнінде жауап алуға
кірісе отырып, тергеуші жауап берушіге оның ... ... ... ... ... тыңдай отырып, тергеуші жауап беруші айтып жатқан
белгілердің бәрін ... ... ... ... ... ... ... туралы ойлауға мүмкіндік ... ... ... ... ... жауап беруші еркін әңгіме барысында айтқан мәліметтері жеткілікті
түрде негізделген, бірақ толық емес болса, онда тергеуші ауызекі ... ... ... ... ... ... Адам ... жеке белгілерін сипаттауға қатысты сұрақтардың кезектілігі
криминалистикада қабылданған ауызекі ... ... ... ... сәйкес келуі керек. Ең алдымен жауап ... ... ... ... ... дене ... туралы), жеке белгілеріне қатысты
сұрақтар ... ... ... т.б. ... ... ... ... сырт бейнесін суреттеуіне көмектесу ... ... ... ... ... ... бет-әлпетіне жеке бөліктері көрсетілген суреттер, диапозивтер,
түсті таблицалар, компьютерлік, композициялық портреттер.
Жауап беруші адам белгілерді ... ... ... ... ... ... алу хаттамасында криминалистикалық
терминологияға бола өзгерте ... ... ... алу ... ... ... ... беруші адам тұлғаны сипаттауда ол туралы
нақты түсінікті тудырмайтын сөздерді, мысалы "сүйкімді ... ... ... емес", "спорттық фигуралы" сөздерді қолданған ... ... ... алу ... бұл сөздерді сақтай отырып, тергеуші
нақтылайтын, дәлелдейтін сұрақтардың көмегімен жауап беруші адам тұлғаның
нақты белгілерін суреттеудегі анықтамаларын ... ... ... ... көрсетпелерін тыңдап, дәлелдеуші және ... ... ... ... ... ... ... жалпылама
түсініктерге қарама-қайшылықтарды немесе оның ойларының ... ... соң, ... бұл ... ... ... аударуы керек және қарама-қайшылықтарды ... ... ... ... ... ... тергеуші өз пікірін ... ... ... белгілеріне қатысты бар мәліметтер бермеу керек.
Жауап алуды аяқтай отырып, тергеуші жауап берушіден ол ... ... ... ... ... ... адамдардың арасынан тани
алатын-алмайтынын сұрастырады.
Жауап беруші адамдар, ... адам ... ... ... ... да, көбінесе, оның сырт бейнесін суреттерде қиыншылықтарға душар
болады. Бұл жағдай былайша түсіндіріледі ... ... адам ... ... бет ... суреттеу-тануға қарағанда психологиялық
тұрғыдағы анағұрым қиын міндет. Сондықтан, жауап беруші өзі ... ... тани ... ... оның ... ... айта ... деп
тұжырымдайтын жағдай қалыптасуы мүмкін. Мұндай ... ... ... мұндай бекемділігі неге негізделгенен, оның жалпылама дүние
таныма қандай екенін және т.б. мән ... ... ... ... жауап берушінің көру жады жақсы дамып, бірақ ол көрген ... ... ... ... ... ... тануға ұсыну болмастан бұрын орын алған, белгілерді
суреттеуге негізделмеген тануда дәлелдемелік мән болмайтын туралы ... ... ... аса ... назар аударуы жаттап қалудың беріктігінің
критериі әңгіме етіліп жатқан объектілердің ... ... ... ... ... ... қазіргі таңдағы психологияның
мәліметтермен үйлеседі.
Демек, ... ... ... белгілерінің толық ... ... бар ... және ... беруші кейін адам тану
барысында бұл белгілерге көрсетсе, нәтижені сенімді деп ... Ал ... ала ... ... ... берушінің танылуға жататын адамның
белгілерін қандай себептермен айтпағаны белгісіз болса немесе белгілеріне
дұрысты қаралмағаны ... ... ... ... ... ... таныса,
онда мұндай танудың дәлелдемек құндылығы, әрине, күдік тудыратын болады.
Тануға ұсыну болмастан бұрын болатын ... ... ... ... ... ... сұрақты қазіргі ... ... ... ... ... Егер жауап беруші адам одан
сұралып жатқан тұлғаның белгілерін толық емес ... атап ... ... ... ... ... туындайды. Осы адамның ... ... ... ... ... ... орын ... болса
(мысалы, нервтік клеткаларының шалдығуынан). Мұндай жауап алу ... ... ... ... ... дем ... соң, нерв ... қалыпты жүмысын жалғастырады және уақытша ұмытылған жәйттерді ... ... ... да болуы мүмкін, қабылдаудан соң болған қайта
жаңғырту екі-үш ... ... ... ... ... ... біршама
толық емес болуы мүмкін[13]. Жадының мұндай ... ... деп ... және не үшін ... ... ... ... қайта
жауап алу кейде, танылуға жататын адамның сырт бейнесі туралы анағұрлым
толық мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... туралы қосымша мәліметтер
ғана емес, алғашқы ... ... ... ... де ... ... болса, тергеуші көрсетпелердің өзгеру себебін анықтап ... ... және ... ... ... адамның белгілері әртүрлі
сипатталатын болса, әрі бұл алшақтылық ... ... ... бар екені айдан ашық болады жөне одан кейін болатын
тану дәлелдемелік мәңгі ие ... ... сот ... ... туралы істі қарастыра отырып және
адамды ... ... ... 2 рет ... ... ... қарама-қайшылықтарды талдай отырып, одан соң болған ... бола ... ... ... ... ... ... органдарында жауап беруде қылмыскерді суреттей отырып, ... ... деп ... оны сырт ... орыс ұлтты, ақ түсті деп
көрсетпеген. Келесі жауап алуда ... ... ... ... тұлғасын тани алмайтынын, себебі ... ... бет ... ... ... алмағанын айтқан. Осы тұстағы
жәбірленушінің бірінші және екінші көрсетпелеріндегі ... әрі оның ... істі ... ... ... ... тергеуші соңынан танушылар болатын бірнеше адамдардан жауап
алғанда ... ... ... жауап берушілердің әркайсысы танылуға
жататын жалғыз бір адамды түрліше ... ... ... ... алу ... ... жататын адамның белгілі бір жалғыз белгісін
сипаттауға қарама-қайшылықтар ... әлде ... ... ... қасиеттеріне және бейнені сөзбен қайта ... ... ... берушілердің әрқайсысы жатталған адамның сырт ... ... ... жатыр ма?
Қылмыстық процессуалдық заңның талабы бойынша ... ... ... сырт ... ... ... басқа адамдар арасында ұсынылуы керек.
Іс жүзінде бұл ... ... ... ... ... ол міндетті түрде
орындалуы керек. Адамды оған ұқсас басқа адамдар арасында тану ... ... ... ... ... осы ... ... әдетте, белгілерінің жиынтығын дифференциялай алатындай, соңынан
және оған ұқсас адамдар арасынан осы адамды ғана жекелендіретін ... оны ... ... ... ... жағдайда оның
бейнесін сақтап қалады.
Егер ... ... ... бейнесі жадыда дұрыс емес, нақты ... ... онда ... ... объектілерді қарастыра отырып, танушы адам
объектілер қатарынан анықталушы объектінің индивидуалдық белгілерін ажырата
алмайды және бірдейлендіру мұндайда орын ала ... ... ... ... ... жол ... қате, жаңылысып тану үшін қолайлы
жағдайлар жасалады[14]. Ұқсас белгілерді теңестіру және осы ... ... ... мүмкін емес болғанда, өз ой қорытындысын сын
көзбен бағалау мүмкін емес болғанда, мұндай ... осы ... ... қате қорытындылар орын алуы мүмкін.
Тануға ұсынылған адамдардың сыртқы ұқсастығы ... біз ... ... Бұл ... ... ... ... сәйкес келуі
керек.
1) олардың жастары, бойлары, дене бітімдері күрт ... ... ... ... ... ... ... жеке
бөліктерінің өлшемдері, беті мен шашының түстері, шаш қойылуы ... ие ... ... сонымен қатар ұсынушылардың сырт келбетінің
нәсілдік және ұлттық ерекшеліктерін де ескеру керек;
3)ұсынушылардың сырт ... мен аяқ ... ... ... , ... ... ... болуы керек[15];
Қылмыстық процессуалдық заң тануға ұсынуда ұсыналатын адамдардың ең ... ... ... Олар ... кем ... керек. Тануға
үсынылғандардың ең көп ... ... өзі ... ... ... ... ... көп болса, танушы адамның ... ... кем ... ... жөн болады.
Арасында танылушы объект болатын адамдарды дұрыс ... ... ... де ... қарастыра отырып, бұл адамдардың ... ... ... ала ... керектігін ерекше атаған дұрыс болады. Кері
жағдайда тану ... ... ... ... ... адамды мұндай
жағдайда ұқсас белгілерді теңестіруге, ... ... ... ал ... ... ... ... жоруға
мүмкіндік болмайды.
Сонымен қатар, тану үшін ұсынылған ... сот ... ... ... ... алуы үшін, нақты мекен жайлары белгілі болуы ... үшін ... ... ... ... ... сұрақ күні
бүгінге дейін ашық болып отыр. Осы тергеу әрекетінде қатысу үшін шақырылған
азаматтар, әдетте, ... ... ... ... ... оған қатысудан бас тарта да алады. Демек, ұсынылушы ретінде адамның
қатысуы үшін оның ... ... ... Бұл адам ... ... қатысқан
жағдайында жүмыс орны бойынша тергеушіде болған уақыты үшін жалақы алуға
құқылы. Тергеушіге барып-қайтуға ... ... ... ... ... ... ... адамдар тергеуші тарапынан тергеу
әрекетінің сәтті өтуімен қажет болғанда ... ... ... ... ... ... таныстырылады. Алайда бұл адамдарда белгілі
бір ... ... ... ... ретінде қатысуға келісім
бере отырып, олар тұрысын өзгерту туралы тергеушінің өкімін ... ... ... дауыстары мен сөйлеулерін тыңдау үшін қойылған
сұрақтарына жауап беруге ... Бұл ... ... ... соң, олар ... мәлім болған алдын ала тергеу мәліметтерін
жария етпеуге міндетті.
Тергеушінің ... ... ... ... ... ... видеобейнеге түсіруі не болмаса арасында танылуға жататын объект бар
адамдардың келісімінің керек-керек еместігі туралы ... ... ... ... ... ... азаматтар тергеу әрекетіне қатысуға келісім
бергендіктен, олар оның өткізілуінмен фиксациялануына ... ... ... ... ... фотосуретке немесе видеожазбаға ... ... ... құқықты деп есептеуге болады.
Фотосуретке ... ... ... ... қатысушыларға
түсіндірілуі мүмкін.
2.2. Адамдарды тануға ұсынуды ... ... ету ... ... ... өзінің қалауы бойынша танылуының тұлғасын,
тану объектісімен оны қабылдау жағдайларын ... ... ... Тануға
ұсыну процессінде тануға анағұрлым қолайлы болатын ... ... ... ... ... ... туралы заң талабы саналады.
Бұл жағдайларда таңдау, қабылдау, тану, қайта жаңғырту сияқты психологиялық
прцесстердің ... мен ... ... ... факторлармен
анықталады. Осыған байланысты тануға ұсынуға дайындалу барысында тергеуші
тануға ұсынудың мезетін ... ... ... ... ... ... сұрақты шешуі керек.
Тануға ұсыну мезетін дұрыс ... осы ... ... ... ... етуі мүмкін, кейде ол бүкіл тергеу барысына да ... ... ... істің барысына да әсерін тигізеді. Мерзім
анықтау істің нақты ерекшеліктеріне байланысты болады, ... ... ... ... қорытындылау бұл мөселедегі бірнеше заңдылықтарды көрсетуге
мүмкіндік береді. ... ... ... ... алу ... салдарларға
әкелуі мүмкін болатына мәлім, себебі танушы адам уақыттың өтуімен бұрын
қабылданған ... ... ... ... Бұл психологиялық тұрғыдан
түсіндірілетін табиғи процесс. Тануды психологиялық аспектіде ... ... ... ... анағүрлым нәзік дифференцировкалардың
бүзылуында көрінетін өте маңызды, ... ... ... деталдар тез
ұмытылады да, ал жалпы бейне туралы түсінік біршама ұзақ ... ... Тану ... ... ... ... деталдарын, жеке
белгілерін тізбектеуге негізделуі керек. Демек, қабылданушы объект уақыттың
өтуіне байланысты танымай қалу немесе ... оны ... ... ... ... ... ... мәнін күдік туғыза ... ... ... алмауы қаупі бар.
Жоғарыдағыларға негізделе отырып, танудың сенімділігі уақыт ... ... ... ... ... болады. Практика көрсеткендей,
уақыт өткен соң тергеу органдары тану актісін үлкен абайлықпен ... ... ... ... ... ... өзі ... сенімділікті
азайтады.
Көбіне, тануға ұсыну орны ретінде ... ... ... ... ... ... ... осында болатын адамдар еркін
орналаса алатындай еркін ... ... ... ... азаматтарды, оның
ішінде танылушыны жарыққа қарсы қою үшін жеткілікті түрде кәдімгі жарықпен
қамтамасыз етілуі тиіс. Егер іс ... тану ... ... ... ... бағытталуы әсер ете алатындығы айтылса, ... ... және ... қараңғылату перделерін дайындау қажет. Тануға ұсынуда
басқа жерде де ... ... ... 1) ... ... болмағанда бұл
мақсатта аула аумағын ( милиция беліміне ... ... ... ... ... ... беруінде объектіні қабылдаудың қиын жағдайлары
туралы ... ... ... ... ... ... ұқсас жағдайларда
өткізуге тырысуы керек. Бұл арқылы нәтиже алу мен оны ... ... қол ... ... орнымен ... ... ... қашықтығы ескертілуі керек. Осыларды ескерте отырып, ... ... ... және ... ... ... ... үшін жағдайлардың толық ұқсастығына қол жеткізу
мүмкін емес. Бұрыңғы жағдайларды қайта қалпына келтіре ... ... ... ... ... ... ұсыну барысында танушының ... ... ... ... да ... ... кір ... жол бермейтін, азаматтардың ... мен ... ... ережелерді басшылыққа алуы керек.
Жалпы, тануға ұсынудың жағдайлары туралы сөз еткенде, олар танушы ... ... ... ... ... ... айта ... жөн,
себебі мұнда туындаған әмоциялар оның жадына кері әсерін тигізуі мүмкін.
Тануға ұсынудың жағдайын таңдай отырып, тергеуші ... ... ... ... барысында танушы адамға сырттан ешқандай да қысым ... етуі ... Осы ... тергеушінің мындай қателіктеріне назар
аудару керек: ол танушы адамды тергеу әрекеті басталмастан бұрын ол ... ... ... ... ала көре ... ... ... танушы адам конвоймен келе жатқан адамды көре сала, осы адамды тану
керектігі туралы интуитивті түрде ой қорытындысын жасайды.
Тануға ... ... ... дайындала отырып, тергеуші темендегі
ұйымдастырушылық сұрақтарды шешуі керек:
а) қандай да бір ... ... ... жатқан, не
болмаса айыпталып жатқан ... ... ... ... егер ... ... ашық алаңда өткізілсе,
танылуға тиіс болатын ... ... ... ... ... ... ... ұсыну процесін және танылушы ... ... ... ... ... дайындау. Бұл құралдардың қатарына
фото-видео және дауыс жазушы аппаратуралар жатады;
в) істің ... ... емес ... ... ғана бола ... ... ... ... сұрағын
алдын-ала шешу. Бұл сұрақтың ... ... ... ... ... мүмкін;
г) егер танушы ... ... ... сот өндірісі
жүргізіліп жатқан тілді білмейтін ... ... ... ... ... ... оны ... туралы сұрақтарды
алдын-ала шешіп, ... ... ... ... ... егер танушы немесе ... ... адам ... ... адам ... олардың тілін ұғатын адамды алдын-ала анықтау.
Тануға ұсыну процессіне ... ... ... ... тәртіптегі
талаптармен қоса, олар танушыны да, танылушыларды да танымайтын болуы
керек. Егер ... ... ... ... ... ... барысында педагог
қатыстырылуы мүмкін.
Қабылдау және қайта жаңғырту процесстеріне эмоциялардың ықпал етуін
ескерте отырып, танушыны және ... ... ... да ... дайындау тануға ұсыну жоспарына міндетті түрде еңгізілуі
керек.
Тануға ... ... ... ... ... жоғары эмоциялық
ауыртпалықтар тудырады. Тергеушіде қобалжу тану ... ... ... адам болса тергеу әрекетінің нәтижелері оның тағдырын
белгілі дәрежеде ... біле ... оны ... қалайды. Танушы,
оның психологиялық ... ... ... қылмыс
әрекеттеріне және оқиғаның басқа жағдайларына ... ... ... ... ... әрекетінің басқа қатысушылары да бейқам қалмайды.
Жағымсыз уайымдар мәйіт немесе оның бөліктері, мәйіттің киімдері, ... ... ... ... ... Демек, осы айтылғандарды ескере
отырып, тергеу әрекетінің қатысушыларымен алдын-ала ... ... ... ... ... қобалжусыз қабылдауға дайындау мақсатында
өте қажет.
Біздің ойымызша, танушы адам осы ... ... ... ... ... ... өткізілетінін білуі керек. Егер тергеу ... ... ... ... ... болса(мысалы, тергеу изоляторында),
тануға ұсынбастан ... оған бұл ... ... ... Ондайда бір
себептерге бола тергеу әрекетінің өткізілуі кейінге қалдырылып отырса, онда
бұл туралы танушыны хабарландыру ... ... ол ... мүмкін. Тану
нәтижелеріне белгілі дәрежеде ... ... ... ... ... әсер ... дайындалу ретінде танушыдан ол объектіні қандай белгілері
бойынша тани алатындығы ... ... жөн. ... ... объектіні
ешбір кедергісіз тану алатындығына ... ... ... да ... ... бола ... ... танушыны
психологиялық дайындау тұрғысынан алғанда бұндай ... ... бір ... алып ... ... бір көгалында кешкі уақытта
Р. және X. (оның ... ... ... оларға бір ер адам тақап ... ... ... Осы арада ол өзінің көгалда жүрген себебін ... айта ... Р-ды бір ... алып ... Жеке ... соң Р. ... ... көтеріңкі дауыста әңгімелесе бастайды. Бейтаныс еркектің
сөзінен X. Оның зорлағысы келетінін ... ... X. ... ... оның ... ... Бейтаныс еркектің дереу Х-ның жанынан боқ-
ауыз сөздердерді айта тұра, өте ... Р. сол ... ... салдарынан қайтыс болады.
Көрсетпе беру барысында X. Бейтаныс еркектің бет әлпетін ... ... қала ... ... Оның ... ... - ... жоғары
бойлы, арықтау келген, қалың шашты және мұртты. Алайда, қараңғыда Р. мен
бейтаныс еркектің ... ... ... аударғандықтан, бейтаныс
адамның дауысы мен сөйлеу ерекшелігін жақсы ұғынғанын ... ... X. ... ... ... дыбыстар мұрнынан шығатын
сияқты, ірі, жуан ... ... ... X. ... ... жаттап алған.
Сол түнде-ақ, қолдағы бар ерекше белгілердің ... ... үшін ... ... ... К. ... Оның пәтерін тінту
барысында осы ... және ... ... жасалған басқа қылмысты
жасағанда қылмыс құралы болған заттар табылған.
Тергеу барысында қылмыскерді тануға ұсыну тергеу ... ... ... ... ... ... ескере отырып, тануға
ұсыну тек дауысы мен ... ... ғана ... ... ... ... ... соң тергеуші қажетті дайындықтарға кірісті.
Қызметтік бөлмелердің ең ... ... ... оны ... ... ... Бір
бөлігіне ұсынушыны орналастырды (одан басқа тағы екі адам ... ... ... маман-криминалист, екі айғақ адамдар, сонымен қатар
қажетті техникалық ... да ... ... ... ... ... тергеуші, аппаратурамен жабдықтаған маман-криминалист, екі айғақ
адамдар орналасқан. ... ... ... ... ... өзіне берілген тексті оқиды (нөмерін айтқан соң).
Бұлардың дауыстарын естіген соң X. ... ... ... ... ... ... ... осы тергеу әрекетін өткізуге
қажетті ... ... ... көз ... ... Олар ... Танушыдан қажетті түрде толық жауап алынған.
2. Танушылармен қатар ... ... ... таңдалған.
3. Танушы мен ... ... ... жол бермейтін
немесе танушы ... ... ... ... ... жол
бермейтін қажетті шаралар қолданған.
4. Егер тануға адам ... ... ... ... ... ... ... анықталған.
5. Айғақ адамдар таңдалған. Мұнда айғақ адам танылушымен ... адам ... шыға ... ескеру керек.
6. Қажетті ғылыми-техникалық құралдар дайындалған.
Тергеу әрекетіне ... ... ... ... ... танушы болып табылатынын ескерту қажет. Сондықтан тергеуші
танушыға оның міндеттерін ... ... ... ... ... ұсыну барысында, көбінесе жәбірленуші мен қылмыскер қылмыс
жасаған соң бірінші рет кездеседі.
Осында пайда болатын қатты ... ... ... ... ... сондықтан тергеуші оларды көре білуі ... ... ... жасаған адамдар жауапкершіліктен құтылу үшін ... ... ... айла-тәсілдерін қолданады. Мысалы, ... ... ... бет әлпетін әдейі өзгертеді. Сондықтан
тануға ұсыну ... ... ... үшін ... қызметкерлерінің де
болуы ықпал. Кейде осыларға бола тануға дұрысында ұсыну ... ... ... ... ... айтуынша, тануға ұсыну тергеу әрекеті ретінде төрт
сатыдан тұрады:
1. алдын ала;
2. тікелей тану;
3. детализация;
4. ... ... ала ... ... ... ие және ... ... тануға
ұсыну процесінде қылмыстық ... ... ... әрі ... ... ... талаптарын сақтауда қамтамасыз ету болып
табылады.
Біріншіден, бұл ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарымен міндеттерін, сонымен қатар, өткізу тәртібін
түсіндіреді. Жоғарыда айтылғандай, танушы ... ... ... ... Ол өзінің осындағы ролін жақсы түсіну керек.
ҚР қылмыстық процессуалдық кодексінің 86-бабына сәйкес тергеуші айғақ
адамдарға олардың ... мен ... ... егер тергеу ... ... ... ... ... ... онда ҚР ... сәйкес тергеуші оларды бұл туралы ескертеді және оны хаттамға
тіркейді.
Үшіншіден, егер танушы жеберленуші не куә ... онда ол ҚР ... ... ... ... ... беруден бастартқаны үшін немесе жалған
көрсетпелері үшін ... ... ... ... Бұл да хаттамаға жазылады.
Егер танушы 16-жастан кіші болса, онда бұндай ескерту жасалмайды.
Төртіншіден, танушы адам тану ... ... ... ... ... тыңдауға болмайтындай изоляцияланған бөлмеге орналастырылады.
Және бесіншіден, тануға ұсыну сәйкес объектілер дайындалады. Егер
танылушы объект адам ... онда ҚР ... 229 - бабы ... сәйкес
тергеуші оған ұсынылушы адамдардың арасынан қалаған ... алып ... ... Бұл ереже психологиялық себептерден туындайды.
Айғақ адамдар танылуға кімнің ұсынылып отырғанын білуі керек. Егер тану
объектісі зат болса, онда айғақ адамдар ... зат ... ... ... ... ... ... ұсыну тергеу әрекетіне тілмаш, қорғаушы педагог ... ... ... ... ... ... ... қойылатын бүкіл
талаптар орындалуға тиіс.
Тікелей тану сатысы тергеушінің тергеу әрекеті болмақ бөлмеге танушыны
кіргізу ... ... ... Ол тану ... ... соң, ... алдында тұрған міндеттерді айқындайды және танылуға жататын
объектілерді ... ... ... ... ... ... танушыға түсінікті болуы керек және
көрсетуші сипатқа ие болмауы керек.
Танылушы объектілерді қабылдау неғұрлым тереңірек болу үшін ... ... ... заттарды қолына алып көруге ал егер тану объектісі
адамдар болса, оның өтініші бойынша ... ... ... ... ... ... ... танылушыға қандай да бір сөздерді
ұсыныс ... ... ... ... ... ... ... арнайы түрі - дауыс және сөйлеу ерекшеліктері бойынша ... ... ... ... ... адам ол қай ... танығаны
туралы мәлім етеді. Танылған адам тануға ұсыну ... ... ... өзінің аты-жөнін айтады.
Деталдау сатысы тергеуші адамға ол объектіні қандай ... ... ... ... ... ұсынған мезеттен басталады. Егер танушы
адам оған ... ... ... ... онда оған ... ... болады: "Сізге ұсынылған объектілердің ... ... ... етілген объектіге жеке белгілері бойынша ұқсас жоқ па?" Бұл сұрақта
көрсетпе сұрақтар берілгендікте күдік тудырмас үшін ... ... ... Осы ... ... ... жеке белгілері бойынша
тануға, яғни осы объектінің ... ... ... ... жасауына
мүмкіндік берумен шартталады. Сонымен бірге, тануға ұсыну мезетіне ... ... ... ... ... ... ... екенін естен шығармау керек. Ал тектік белгілері бойынша тану және
ұқсастығы ... ... ... аса маңызды дәлелдемелік мәнге ие
болады.
Объектіні таныған белгілері мен ерекшеліктері ... ... ... ала ... ... бұл ... неғұрлым нақты әрі
деталды болуына тырысу керек.
Ұсынылған ... ... ... мен ... ... ... ... танушы адам осы объктіні тануының дәрежесі туралы да
мәлімдеме жасауы қажет.
Танушының көрсетпелерін қолдан ... ... жазу ... ... адам осы ... таныған белгілерді тізбектей отырып, бұрын жауап
алу барысында ол ... ... ... осы арада оның себебін
айқындауға тырыспау керек. Жоғарыда айтқанымыздай, тануға ұсыну ... ... ... ... ұмытылған белгілері пайда болуы ... ... ... жаңа ... ... ... тұрғыдан
ақталған болып саналады. Ал бұның себептерін танылушының болуында айқындау
танушының тануға ұсыну нәтижелеріне сенімділігіне күдік тудыруы мүмкін.
Фиксациялау сатысында ... ... ... ... ... ... тануға ұсыну нетижелерін фиксациялаудың негізгі құрамы болып хаттама
табылады. Онда реквизиттер сақталу керек:
Тануға ұсыну тергеу әрекетінің орны, уақыты;
Тануға ... ... ... ... және аяқталуының уақыты;
Хаттаманы құрған адамның лауазымы, аты - жөні;
Тануға ұсынғандардың әрқайсысының аты-жөндері;
Айғақ ... және ... ... басқа да қатысушыларына олардың
құқықтарымен міндеттерін түсіндіру туралы жазба.
Тануға ұсынылатын объектілер ... ... ... олар ... ... ... - ... аты, әкесінің аты, туған
жылы, мекен - жайы, ұлты, бойы, киімі, шашының түсі, дене ... де ... олар ... ... - ... түрлік немесе дара белгілері:
Танушы туралы қажетті мағлұматтар - фамилиясы, әкесінің аты, мекен -
жайы.
Егер танушы куә немесе жәбірленуші ... онда ... ... ... немесе сауғалағаны үшін және жалған көрсетпелер бергені үшін
қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... адам болса, танылушыға тануға ұсынылғандар
арасында қалаған орынды алуына болатындығы туралы ұсыныс жасалғаны ... ... ол ... ... ... ... жүргізу керек.
Тергеушінің танушыға ұсыныстары (сөзбе-сөз)
Тергеу әрекетінің мазмұны.
Егер тану динамикалық белгілері бойынша жүргізілетін ... онда ... ... ... ... ... тату нәтижелері туралы және объектіні қай бергілері бойынша
танығаны туралы мәлімдемесі сөзбе-сөз жазылады.
Танылған адам қысқаша ... ... ... ол ... өз аты ... атауы керек.
Хаттама да тергеу әрекеті барысында қолданылған ғылыми - техникалық
құралдар туралы жазу керек. Оларды ... ... мен ... ... объектілер.
Алынған нәтижелер техника құралдары қолданылмастан бұрын ... ... ... ... ... ... және ... әрекетіне қатысушы басқа да адамдардың
ескертулері.
Хаттамаға ... ... ... ... ... киноленталар, диапозитивтер, магниттік ленталар ).
Тергеушінің, айғақ адамдардың, маманның, танушының, танылушының, тануға
ұсынылған басқа адамдардың қолдары.
Міне, ... ... ... ... ... ... болуға тиіс.
Куәні немесе жеберленушіні жалған көрсетпелер ... үшін ... ... бас ... үшін ... жауапкершілік туындайтыны
туралы ескерткені жөнінде жазба ... және сол куә не ... ... ... Бұл оны ... ... біршама жауапкершілікпен қарауына
әсерін тигізеді.
Хаттамаға өз ... қою ... ... ... ... аты-жөндерін көріп қоя алатындығына тергеушілердің назарын
аудару керек. Мұндайларды болдырмау үшін ... ... ... қағаз
парағымен жауып қою керек.
Танушының мәлімдемелерін тырнақшаға алып, бірінші тұлға атынан жазу
керек.
Танушының мәлімдемесінде тану ... ... ... және ... ... ... ... керек.
Тануға ұсынудың алдын ала, бастапқы сатысы етілген соң, тергеуші ... ... ... ... сұрайды. Егер танушы жақын ... ... онда ... оны ... үшін ... ... білмейтін қызметкерді
жібереді.
Танушы бөлмеге келген соң тергеуші оның аты - жөнін сұрастырады, осы
жағдайларды оны қалай ... ... ... ... ... ... көрсетпе үшін ол ... ... ... ... соң танушыға ұсынылғандарды мұқият қарап шығуға ұсыныс
жасалады. Ұсынылушылардың тұрысы танушының, сол ... ... ... өзгертілуіне болады. Танушының назарын танылуға жататын
адамға аударатын тәсілдерді пайдалануға жол берілмейді. Тану өндірісінде
танушыны ... ... оның ... ... білу үшін мындай ... ... ... ... ... ... ... тұрган жоқсыз ба?"
Қанағатты немесе ... ... соң ... ... ... қояды. Оларға жауап беру арқылы танушы өз ойын толығырақ ... ол ... ... ... ... онда ол тергеушінің
өтінішімен барлық қатысушылар көру үшін оған қолымен ... Одан ... одан ... ... белгілері бойынша танығанын сұрайды.
А.Я.Гинзбург танушыларды олардың болып жатқан оқиғаға қатыстылығына
қарай 2- категорияга ... ... адам ... ... ... ... ... жасаса, онда танушының бұл қорытындысы ... ... ... не ол ... байқаған адамның бейнесін ұмытып қалған, не оның
бейнесін жақсы біледі, ... ол ... ... ... жоқ.
Бұл жауаптардың дәлелдеу ... ... ... көрініп тұр.
Практикада көзделмеген жағдайлар деп аталған жағдайларда болып отырады,
мысалы, танушы адам ... ... ... ... ... ... туралы мәлімдеме жасалуы мүмкін. Тергеуші мұнда, танушының ... ... ... ... ... ... ... орын алуы мүмкін: тануға жататын
адам, танушының түсініктері тәуелсіз, оны ... ... ... ... ретінде шыққан азамат қандай белгілері бойынша танылғаны
туралы сұрақ - ... ... ... ... ... ... ... түзілген соң
танылуға жататын азаматтан жауап алынады. Жауап алуда бұрын олар неше ... ... ... ... анықталуы керек.
Кейбір жағдайларда куә да, сезікті де бірін- бірі тануға дайындық
білдіреді. Тергеуші кім ... ол кім ... ... ... керек.
Бәлкім танушыны таңдау, тану актісінің дәлелдемелік мәніне байланысты
болатын шығар. Мұндай жағдайларда тануға бір ... ... ... бұл ... ... да, ... заңға да қайшы
келеді.
Кейде тергеу практикасында бір танушыға бірнеше сезіктілерді немесе
айыпкерлерді ұсыну ... ... ... әрбір сезіктіні немесе
айыпкерді тануға ұсыну бір-бірінен бөлек өткізіледі.
Тануға ұсыну қайтадан ... ... ... ... ... да ... :
1. Осы тергеу әрекеті бастапқысыда танушыда оқиғаның немесе басқа
себептердің салдарынан ... ... ... көруіндегі ақаулардың болуына
қарамастан өткізілген болса.
2. Тануға ... ... ... ... жағдайлардан ... ... ... Егер ... адам жеке ... ... бірақ
уақытша өзгерулерімен ұсынылған болса ... ... ... ... ұзын ... ... Танушы тануға ... ... ... ... ... ... ... ұсынғанда танылуы өткізілген тұлға көру үшін ол бұрын арасында
ұсынылған азаматтармен қатар беріледі. Егер қайта ұсынуда ... ... ... ... онда оның ... ... мәні ... адамның фотосуреті бастапқыда ұсынылғанда, қайта тануға ұсыну
біршама қиынырақ болады. Фотосуретте кейбір ... ... ... ... мүлдем байқалмайды. Сондықтан сезікті тұтқындалған
соң оның жеке өзін тануға ұсыну керек.
Қайта ... ... ... ... болатын акт болғандықтан,
қылмыстық іс-қағаздарында оның өткізілуі себебі арқылы ... ... ... ... ... ұсыну болғанда дәлелді қаулы шығару жөн
болар ... ... ... ... тануға ұсыну болады. Қайта тануға ұсынуға
қарағанда, мұнда бір адамды ісжестіруде танушыға тану үшін ол ... ... ... ... ... ... ... адамдар ұсынылады.
Тануға ұсыну болғаннан кейін бірнеше күннен соң ... адам ... ... ... ... ... да мүмкін. Жаңа қорытындысы оны
тексеруді талап етеді. Жауап алу барысында ол не үшін және ... ... ... ... ... ... Егер қайта жауап алынған адам
бұрын көрген ... ... ... ... ... ... бола оған көрсетпегенін айтса, ... ... ... ... ... ... ... алынған азамат тергеу әрекетінде тұлғаны қате танығаны
туралы мәлімдесе, онда, біріншіден, тергеу ... ... ... ... ... ретінде пайдаланыла алмайды және
екіншіден, қате танылған адам ... ол ... ... ... болмаса) бұл
қате туралы дереу ескертілуі керек.
Тергеу үшін ... тану ... ... соң ... арыздарды
жайбарақат қалдыруға болмайды.
Тануға ұсыну динамикалық (функционалдық) белгілері бойынша өткізілуі
керек. Адамның сырт ... ... тану үшін ... ... ... қатарынан дауыстың, сөйлемнің және жүріс-тұрыстың
қасиеттері қарастырылады. Аталған дағды-белгілер салыстырмалы түрде тұрақты
болып ... ... тек ауру ... ... ... ... динамикалық белгілері даралыққа ие болады. ... ... ... ... ... ... деп аталатын шартты
рефлексттік процесстермен қалыптастырылған үйлесімді шоғырланған ... ... ... ... ... ... ... адамды осы бір белгілері бойынша тану мүмкіндігін
куәландырады. Танылуға ... адам ... ... үшін ... ... түрлерін өзгертуі мүмкін.
Тергеуші қозғалыстың бағыты мен ... ... ... ... мақсаттарында берілетін белгілерді алдын- ала ойластыру
керек, сол сияқты ұсынушылардың нөмірлері де ... ала ... ... ... бойынша атауға болмайды. Одан кейін тергеуші
танылуға жататын адамға нешінші ретте ... ... қай жер.) ... және ол ... ... қозғалатындығын анықтайды.
Тануға ұсыну барысында танылуға жататын адам қашып кетуі мүмкін,
сондықтан тергеуші оның ... ... етуі ... ... ... полиция қызметкерлері немесе тергеушінің көмекшілері танылушыға
байқауды танушы адам ... ... кім ... ... ... ... ол ұсынушыларды қолайлы байқай алатын жерде ... ... ... нөмірлерін атай отырып, олардың қозғалу бағыттарын
көрсететін белгілер бере бастайды. Таныған жағдайда тергеуші танушыдан ... ... ... ... танығаны туралы сұрастыра бастайды. Жүру
процессін соттың видео түсіру көмегімен фиксациялау өте маңызды.
Тануға ұсыну ... ... да ... ... ... да
жүргізілуіне болады. Оларға енді адамның дауыстық және ... ... ... тану ... ... физикалық параметрлері мен
психологиялық қасиеттеріне бола, сонымен қатар адамның есту ... ... ... ... бола ... ... Негізгі
белгілернің бірі ретінде дыбыс спектрі құрылымының сипаттамасы шығып
отырады. Осы ретте ... және ... ... және ұяң, жуан және ... ... ... өнерден хабардар адамдар ер адамдардың
дауыстарын бас, баритон, тенор ретінде, ал әйел адамдарда ... ... ... ... Адамның ауызекі сөйлеуі одан да
көп белгілердің ... ... ... сөздік қоры, темпі, айту
формасы, диалект, сөйлеудің патологиясы, ... т.б. ... ... ... ... ... оның болып жатқан оқиғаға
қатынасын анықтайды.
Тергеу және сот практикасын талдау ... ... ... ... ... қана ... ... таныс болатын туыстарына, сол ... ... ... ... ... айғақтайды. Басқа жағдайларда
кебінесе үлкен не кіші ... ... ... ... ... адам ... өзінің дауысын өзгертуі мүмкін.
Дауыс бойынша тануға ұсынудың ерекшеліктері процессуалдық сипатқа емес,
бірқатар тактикалық тәсілдерге қатысты ... ... ... ... қарай емес, олардың дауыстарының ұқсастығына қарай
анықталады. Мұндай адамдарды таңдау өте қиын, бірақ ... ... ... ... ... адамдар дауыстары танушыға естілетіндей, бірақ
түрлерін ол көре алмайтындай етіп орналастырылады. ... ... адам ... ... ... санын өзі таңдайды.
Тануға ұсыну танушы ұсынушылардан ... ... ... өткізіледі, себебі тану тек қана есту жадысы бойынша жүргізіледі.
Сонымен қатар мұнда айғақ ... саны ... ... олар ... және бергі жақтарында да болуы керек, ол ... бір ... ... не ... жанында отырады.
Тергеушінің бұйрығы бойынша ұсынылушылардың ауызекі сөзін тыңдау
жүргізіледі. Оның ұзақтылығы мен ... ... ... ... ... анықтайды. Оның ойы ұсынылушыға тиісті сұрақтарды ... ... ... ... ... жолымен не болмаса ... ... ... нұсқама беру арқылы жүзеге асырылады. Егер танушы адам
ұсынушылардың ... ... ... болса, онда ол қандай ерекшеліктері
бойынша оны танығанын айтуы ... ... ... ... айтып беру
әрбір танушы адам үшін өте қиын болып саналады, ... ... ... ... ... пен ауызекі сөйлеуді сипаттайтын
тиісінше схема-жоспар бойынша қойып ... ... Бұл ... ... және дәл ... ... ықпалын көрсетеді. Тану процессінде видео
және дауыс ... ... ... ... ... ... ... өткізілуі мүмкін.
Криминалистикалық әдебиеттерде тұлғаны дауысы мен ... ... ... ... тануға ұсынғанда танушыға тек ұсынушылардың
дауысын естуіне ғана мүмкіндік беріп, ... ... ... ... сөз ... Мұндай тәртіп Л.В.Виницкийдің пікірі
бойынша тануға ұсынудың процесуалдық ... ... ... орай,
автор өз пікіріне дәлелдемелер келтірмеген. Алайда, оның тұжырымдауы
қылмыстық ... ... ... айта кеткен жөн. Өз
кезегінде тергеу практикасы да бұл ... ... ... ... бірге, көптеген мемлекеттерде тануға ұсынудың басқа ережелері
бар екендігін айта кеткен жөн. Қолда бар қайнар ... ... ... ерекшеліктерін ажыратуға болады:
1. Танылуға жататын тұлға өзара ұқсастығы жоқ басқа адамдардың қатарына
орналастырылады. Ұсынылушылардың жалпы саны біздікіндегіге қарағанда ... ... адам ... шкаласы салынған қабырғасы бар жақсы
жарықтанған бөлмеде түрегеліп және ... ... ... ... ... арнайы айнамен жасырылған және ұсынушыларды
жақсы көреді.
4. Айғақ адамдар жоқ болады, себебі олар заңмен қарастырылмаған
5. Айыпкерді, ... ... ... ... жанында олрдың
қорғаушылары отыра алады.
6. Тануға ұсынуды жүргізетін адам танушы отырған бөлмеде ... ... ... тұрыстарын өзгерту, т.б. ... ... ... ... Танушының мәлімдемесінен соң оның ... сол ... ... ... ... ... тергеу әрекеттерінің
нәтижелерінен бөлек, дараланып зерттелмеген, олармен салыстырыла отырып,
жинақталып зерттеледі. Тануға ... ... ... ... ... ... да осы ... бағынады. Тануға ұсыну ... ... ... көздерімен салыстыра отырып, тергеуші олардағы
ақпараттардың сенімділігін анықтайды, іс бойынша ... ... ... үшін ... тергеу жағдайын бағалайды.
Мұны әр жылдары ... ... ... күні ... ... жоғары инстанция соттарының қаулыларымен ұйғарылымдарына
берілген келесі тезистермен сипаттауға болады.
Танудын ... ... ... оның ... ... ... ... ескеру керек.
Процессуалдық нормаларды бұза отырып өткізілген және басқа дәлелдемелер
мен ... ... ... ... ... ... ... ерекше белгілерін көрсетпейтін кездейсоқ белгілерге
негізделген тану іс ... ... ... ... бола ... ... тануы, егер танушы айыпкердің тұлғасын анықтау
үшін өзіндік айқындалмауына байланысты ... ... ... ... көрсетсе, негізгі жәні дәлелді болып табыла алмайды.
Егер іс бойынша тану ... ... әрі ... ... шығармайтын мән-жайлар анықталған болса, онда жәбірленушінің айпкерді
тануы айыптаудың даусыз дәлелдемесі болып табыла алмайды.
Егер ... ... ... олар ... белгілері туралы
берген мәліметтеріне қайшы келетін көрсетпелеріне бола айыпкерді тануына
негізделген болса, айыптау дәлелденген болып ... оған ... ... ... ... қайшылықтары өзге объективті дәлелдемелер ... ... ... ... негіз ете алмайды.
Айыптау жеткілікті сенімділіксіз айтылған және іс ... ... ... тануына негізделе алмайды.
Егер жәбірленушінің қатты мас күйінде болуына байланысты ол куәландырып
тұрған фактілерді дұрыс ... ... ... ... ... ... негізделе алмайды.
Қолданған әдебиеттер тізімі
1.Нормативтік құжаттар:
1. ҚР Конституциясы. ... 1997 ... ҚР ... іс ... кодексі. Алматы, 1997 ж.
З. ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі, Алматы, 1998 ж.
2. Арнайы әдебиеттер және оқулықтар:
1.Андреев В.И. Сборник ... ... ... ... ... ... и ... преступности.
Караганда, 1994 г.
2.Бычков.С.Ф., Гинзбург А.Я. Следственные действия (Краткий комментарий
кУПК). Алматы, 1998 г.
3.Васильев В.Л. Юридическая психология. М., юрид.литература-1991 ... Г.А. ... и ... ... ... ... ... Кубан.ун-та, 1986.-86 с.
5.Гапанович.Н.Н.Опознание в судопроизводстве: Процесс.и.психолог.пробл.
Минск:Изд-во Белорус.ун-та, 1975.-175 с.
6.Гапанович Н.Н. Опознание в следственной и ... ... ... Белорус.ун-та,1978.-160 с.
7.Гинзбург А.Я. Основы оперативно-розыскной деятельности. Алматы, 1997г.
8.Гинзбург А.Я. Криминалистические основы следственных действий: По УПК РК:
Учеб.пособие/А.Я.Гинзбург: Под ... ... ... ... ... ... для опознания. М, 1971 г.
10.Глазифин Д.В. Психология следственных действий. Волгоград, 1982 г.
11.Гуценко К.Ф. Уголовный процесс. М., 1996 г.
12.Домбровский Р.Г. ... форм и ... ... ... ... ... 1989.-И8 с.
13.Доспулов Т.Т. Оптимизация предварительного следствия. Алма-Ата, 1984г.
14.Еникеев В.И. Общая и ... ... (в 2 ... М, ... ... С.Е. ... әрекеттерінің тактикасы/С.Е.Еркенов, С.И.Сұлтанов.-
Алматы: Дәнекер, 2002.-228 б.
16.Зорин Г.А. Возможности криминалистического ... в ... ... ... Юрлитинформ,2001.320 с.
17.Комиссаров И.В. Теоретическое проблемы следственной ... ... ... К. Краткий научно-практический комментарий к главам нового УПК
РК. Алматы, 1998 ... В.В. ... ... в ... ... ... возникновения следствия в уголовном деле.-
Науч.ред.Саратов. -1984. 124 ... И.В. ... и ... ... в ... ... Уч.пособие.Караганда-2003 г.
115с.
21.Крикунов А.Е, Маевский А.Ф. Тактика и ... ... для ... Киев, 1975
22.Лузгин И.М. Моделирование в расследовании преступлений. М, 1981 г.
23.Лупинская Р.А. Уголовный процесс. М.,1996 г.
24.Лукашевич В.Г. Тактика ... ... с ... ... ... Допрос, очная ставка, предъявления для опознания,
проверка ... на ... ... 1989. ... В.А. ... действия. Криминалист.рекомендации.
26.Образцов В.А. Криминалистика. Юрист 2001. -733 с.
27.Оновалова В.Е. Психология в ... ... ... 1978 ... В.Ф. ... ... -М,2001. -189 с.
29.Ратинов А.Р. Судебная психология для следователей. М., 1987 ... А.Л., ... А.И. ... ... процесса, Тула, 1996 г.
31.Тихонов Б. Проблемы криминалистики и ... при ... ... ... 149-171 ... Л.Д. ... ... предъявления для опознания /Криминалистика и
судебная экспертиза. 1983 г.
33.Яблоков Н.П. Криминалистика, 1995 г.
34.Якушев С.Ю. Тактические приемы расследования преступлений. ... ... ... проблемы прововедения в современный период. Томск 1991г.
2.Быховский И.Е. Глазырин Ф.В. ... ... ... ... при запросе. Учебное пособие 1989г.
3.Бахин В.П, Когамов М.Ч, ... Н.С. ... на ... и криминалистические вопросы. Алматы
1998г.
4.Ведерников Н.Т. Изучение личности обвиняемого по отдельным ... ... ... ... с ... ... 1980г.
5.Гинзбург А.Я. Опознание в следственной оперативно-розыскной и оперативной
практике. Учебное пособие. Алматы 1996г
6.Криминалистическая тактика: Курс лекций под ред. Лаврова С.В, ... ... ... Д.П. ... ... ... ... имеющих
психологическую структуру. М.1984г.
8.Митрохина З.И. Использование данных психологии при производстве допроса и
судебно-психологической экспертизы. Текст лекций. 1982.
9.Образцов В.А. ... ... и виды ... ... ... ... ... Общие методики
расследования. Учебное пособие 1994.
10.Теория и практика ... ... ... при ... Сб. ... ... ... 1989г.
11.Тактика использования внезапности в раскрытии преступлении ОВД. ... ... ... ... ... для опознания на
предварительном следствии. М, 1975-3 бет.
[2] Криминалистика / Под ред. ... -М, 1997 ... УПК РК ... ... в ... с УПК Каз.ССР) Выпуск-1. А.
1998 - 189 бет.
[4] Криминалистика: В 2-х томах (Под ред .Г .С ... и др. - М. ... - ... ... словарь - М., 1983. - 376-бет.
[6] В.С.Бурданова, ... ... ... на ... ... М, 1975. - ... ... (Под ред .И. Ф.Пантелеева, Н.А.Селиванова. -М.
Юр.лит., 1984 - 348-бет.
[8] ... ... в ... ... и ... ... - М., 1996. - 17-бет
[9] Салаев В.А.Установление личности трупа в ... с ... дисс ... наук. М., 1993
[10] М.С.Шектер. Психологические проблемы узнавания. - М, 1967. - ... ... ...... с ... ... І.-А., 1998-189 бет.
[12] А.Я.Гинзбург. Опознание в следственной,оперативно-розыскной и
әкспертной практике.-М.,1996.-21-бет.
[13] А.Я.Гинзбург. ... в ... ... ... ... ... В.А.Образцова. М. 1 997.-482-бет.
[15] А.Я.Гинзбург. ... в ... ... ... ... ... в ... и
әкспертной практике.-М.,1996.-26-бет.
[17] В.С.Бурданова, И.Е. Быловский.Предъявления для опознания ... ... ... ... ... ... ... И.Е. ... ... ... на ... ... ... ... Криминалистика в 2-х томах./под
ред.проф.Р.С.Белкина,В.П.Лаврова,И.М.Лизита —М. 1988І.2 ...
Похожие работы

9 сынып химия пәні бойынша аймақтық компоненттердің мазмұнын анықтау 16 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы 49 бет
Тұтыну несиесі және оның Қазақстанда дамуы 36 бет
Тұтыну несиесі және қасиеті 32 бет
Оқиға болған жерді қараудың жалпы жағдайлары 51 бет
Салық міндеттемелері 67 бет
Кәсіпкерліктің мәні, шарттары және түрлері 14 бет
Нарық механизмінің мәні және ерекшеліктері 23 бет
Компьютерлік фирма менеджментінің ақпараттық жүйесі 21 бет
Беттестіру жүргізудің-техника криминалистикалық және тактика криминалистикалық аспектілері 31 бет

 группа сайтов Stud.kz
2008-2014 Создание сайта - cтудия Riskk | 0.2733

^