Қазақстанда ұлт және ұлтаралық қатынастар [ 20 бет ]


Мазмұны

Кіріспе...................................................................................................................................3

Негізгі бөлім

1) Қазақстанда ұлт және ұлтаралық қатынастар......................................................4
2) Нарықтық қатынастар жағдайындағы Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар.10
3) Ұлттық, этникалық қатынастар ............................................................................16
4) Қазіргі жағдайдағы ұлт мәселесі ........................................................................19

Қорытынды.......................................................................................................................21

Пайдаланған әдебиеттер................................................................................................23

Сілтемелер тізімі...............................................................................................................24

Кіріспе
Тақарыптың өзектілігі:
Ел басына түскен қайғы - қасіреттің салдарынан қазақ халқының сан жағынан азаюы басқа ұлт өкілдерінің Қазақстанға қоныс аудару салдары Республикға атын беріп отырған қазақ халқының өз республикасында ашаршылық болуына әкеп соқты Қазақстан тәуелсіздік алғанан оншақты жылдың ішінде жүрілген миграциялық процестің нәтижесінде қазақтар республика халқының тең жартысынан астамын құрап отыр.
Халықтар арасында өзара тиімді ынтымақтастықты дамыту олардың негізгі құқықтарын өзара мойындату мен құрметтеу негізінде іске асады. Бұл құқықтар халықтар ұйымдарының, соның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) көптеген құжаттарында бекітілген. Әңгіме бүкіл халықтардың төменгідей құқықтары туралы болып отыр
Осының нәтижесінде Қазақстанда мекендеген ұлттарды қазақхалқының төңірегіне топтастыру арқылы елішіндегі және ұлтаралық тұрақтылық қоғамның тұтастығын қамтамасыз ету мүмкіндігі туып отыр.
Тақырыпытың мақсат міндеттері:
Тақырыпты зерттеуде Қазақстан Республикасын мекендеген ұлттармен және ұлтаралық қатынастар жайлы мәліметтерді зерттеп талдау арқылы тақырыпты аша білу міндеттеледі.
Тақырыптың тарихнамасы:
Осы тақырыпты зерттеу брысындағы тарихнамасына тоқталсақ Әбсаттаров Р. Конституция және ұлт саясаты, “Ақиқат” № 7, 1993. Әлеуметтану негіздері, Қоғамның этникалық құрылымы, 2006. Краткие итоги переписи населения 1999 года в Республике Казахстан. Алматы, 1999. Және т.б. Осы оқулықтардан керекті мәліметтер алынып талданып жазылды.

Пайдаланған әдебиеттер:

1. Әбсаттаров Р.Б. КСРО-ның күйреуі және егемен Қазақстан / / Ақиқат. 2001 № 11
2. Национальные отношения. Словарь. М., 1997.
3. Д. Жамбылов. Саясаттану негіздері. Алматы, Жеті Жарғы, 2000,.
4. Адам және Қоғам Н.Р. Күнқожаев, Алматы, Рауан 1997.
5. Краткие итоги переписи населения 1999 года в Республике Казахстан. Алматы, 1999.
6. Статистический ежегодник Казахстана за 1993 год. Алматы, 1994.
7. Икенов Ахмет, Әлеуметтану негіздері, Алматы: Экономика 2004.
8. Абсаттаров Р.Б,. Садыков Т.С. воспитание культуры межнационального общения студентов: теория и практика. Алматы: Издательский отдел ВАК казахстана Министерства образования и наук РК, 1999.
9. Әбсаттаров Р. Конституция және ұлт саясаты, “Ақиқат” № 7, 1993.
10. Абдилдин Ж., Нысанбаев А. Политика национальных отношении в Казахстане. “Мысль”, № 3, 1994.
11. Маркович Д. Общая социология, М:, 1984.
12. Рахметов, Қ.Ж. Социология Алматы: Өлке 2005,256 б
13. Тощенко. Социология, М:, 1994.
14. Қуанышәлі Жасарал. Ұлт және ұлтаралық мәселе. Алматы. 1998.
15. Сәрсенов Жаңыл. Әлеуметтану. Алматы. 2000.
16. Әлеуметтану негіздері, Қоғамның этникалық құрылымы, 2006.

      
      Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..............................................................3
Негізгі бөлім
1) Қазақстанда ұлт және ... ... ... ... ... ұлтаралық
қатынастар.10
3) ... ... ... ... ... ұлт ... ... ... түскен қайғы - қасіреттің салдарынан қазақ халқының ... ... ... ұлт өкілдерінің ... ... ... ... атын ... отырған қазақ ... ... ... болуына әкеп соқты Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... қазақтар республика халқының тең жартысынан астамын ... ... ... ... ынтымақтастықты дамыту олардың
негізгі құқықтарын өзара мойындату мен ... ... ... Бұл ... халықтар ұйымдарының, соның ішінде Біріккен
Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) ... ... ... ... ... ... құқықтары туралы болып отыр
Осының нәтижесінде Қазақстанда мекендеген ... ... ... ... елішіндегі және ұлтаралық тұрақтылық
қоғамның ... ... ету ... туып ... мақсат міндеттері:
Тақырыпты зерттеуде Қазақстан Республикасын ... және ... ... ... ... ... ... тақырыпты аша білу міндеттеледі.
Тақырыптың ... ... ... ... ... тоқталсақ
Әбсаттаров Р. Конституция және ұлт саясаты, “Ақиқат” № 7, ... ... ... этникалық құрылымы, 2006. Краткие итоги
переписи населения 1999 года в ... ... ... 1999. ... Осы ... ... мәліметтер алынып талданып жазылды.
1.Қазақстанда ұлт және ... ... ... мен ... ... ... болған
жаңа ғылыми бағыт. XX- ғасырдың 60- ... ... ... елдерінде этносоциология ілімінің ... ... ... ... екі ... ... этнос (грекше қоғам, ... ... және ... ... ... жайлы ... - ... ... (тайпа, халық, ұлт) пайда болуын,
мазмұнын және қызметін зерттейтін социологияның атасы.
Этнос ... бір ... түр- ... ... белгілері, сондай-
ақ біршама қалыпты мәдениет тіл ... ... ... ... ... ... мен нәсілдерге ұқсайтын ... ... ... ... ... Этностың сипатын, қатынасын көрсететін
және басқа этностардан ... ... :тіл, ... ... ... ... қалыптасқан тәртіп, дағды, яғни ұрпақтан ... ... ... ... ерекшеліктері бар этностық
мәдениетті құрады. Этностың белгісі – ... ... ... ... белгілеріне тіл, өнер, әдет-ғұрыр,
мәдениет, т.б. бірлігі жатады. Олар ... ... ... құрады. Әдетте этнос территориялық және экономикалық бірлік
негізінде құралды. Қазіргі ұлттар – дамыған ... ... Ал ... ... ... ... қалыптасқанға дейін пайда болған.
Қазіргі заманғы ең негізгі этностық топ - ұлттық ... ... ... ... , тіл ... , ... ... көрінетін
психикалық кейіп бірлігі және экономикалық өмір бірлігі ... ... ... ... ... ... ... және феодалдық қоғамдарға тән ... еді. ... ... ... , тіл және ... ... бірлігі
болды, бірақ корольдік, ... ... ... ... ... ... қауымдастықтардың арасында тұрақтыэкономикалық қарым-
қатынас, бірлік болмады, сондықтан бытыраңқы шаруашылық ... ... ... ... ... ... тууы мен ... ғана ұлттың пайда болуына
жағдай жасайды. Ұлт - ... ... ... Ұлт ... және ... ... дәуірінде әртүрлі халықтардың
бірігуі нәтижесінде пайда болды. Бұл жаңа ... ... ... кең ... және ... экономикалық байланысты, т.б. талап
етеді . Ұлттың ... ... ... рөл ... ... екі аймағының – Орта азия мен ... ... ірі ... ... ... ... қазақ
халқының қалыптасуына негіз болған этногенетикалық туыстықтың тамыры
көне ... ... ... ... ... ... мен Орта
Азия шегінде біздің дәуірімізге дейін өмір ... сақ, ... ... ... ... ... ... дулат т.б көптеген ру –
тайпалар еді. Қазақ халқының ... ... ... ... ... XV-XVII ғасырларда оның ... ... ... Қандай қиыншылықтар мен ... ... да ... өз тілін , туып-өскен ... ... ... ... дамыта түсті.
XVIII ғасырдың басынан бастап (үш жүз ... жуық ... ... ... халқының тарихы Ресей ... ... ... ... ... қилы кезеңдерді бұл қарым- ... ... ... ... ... ... ұлт ... ның құрылуымен тікелей байланысты болды. Қазақстан алғашында
автономиялық, ал 1936 ... ... ... ... болып
жарияланды. КСРО – ның, ... , ... да ... ... Қазақстан 14 облыстан, 166 ауданнан , 84 қаладан, 197
поселкадан, 2130 ... ... ) ... ... 1989 жылы ... ... бойынша , Қазақстан 16464,4 мың ... ... ... - 6534616 (39,7%), ... 6227,6 ( 37,8%) , украиндықтар –
89,2 (5,1%) , ... – 328,0 (2.0%) , ... ... – 150559 ... адам ... ... ... одағы кезінде ұлт мәселесі ... енді ... мен ... ... тенденциясы басталды деп уағыздалып
келді. Алайда ... ... мен ... заң ... шын ... ... ... билігінде қалды.
Әртүрлі кезеңдерде , әсіресе коллективтендіру, индустрияландыру,
екінші ... ... ... тың жерлерді игеру жылдарында Қазақстанға
басқа ұлттардың ... ... ... ... 1937 жылы ... 96 мың ... отбасы көшіріліп әкелінді. 1940-1941 жылдары
батыс шекарадан 105 мың ... ... жер ... Соғыс
басталысымен Еділ бойында ғасырдан астам уақыттан бері ... ... 1 ... аса ... ... ... . ... 400 мыңы
Қазақстанға келді . 1943 жылы 2 мыңнан ... ... ... ... көшіріп әкелінді. Осы жылы 310 мың шешен , 79 мың ... , ... ... ... қыс ... жүк ... тиеліп (олардың мыңдағаны жолда үсіп өлді) , ... ... қоса ... , ... ... месхиттер, түріктер мың-
мыңдап айдап әкелінді. Тіпті 1948-1956 жылдары ... ... ... да ... ... ... бас-аяғы бес-он жылда
осылай болды. Республикамыздың зорлықпен көшіріліп ... ... 974 ... ... Оның ... ... кезінде жау қолында ... 1.5 мың адам жан ... ... ... ... соғыс кезінде
басқа жақтардан 2,5 мың халық ... ... ... қоныстанды. Оның бәріне
ақкөңіл, қонажай қазақ халқы көнді шыдады.
Басқа жақтардан адамдардың ағылып ... ... ... соң
да толастамады. Өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ... жатты. Сырт халықтың қазақ жеріне ең көп
қаптап келгені- елуінші- ... ... тың ... ... ... 1953-1965 жылдары Қазақстанға 2 млн. адам сырттан келіп ... , ... ... ... көбі негізінен орыстар мен украиндықтар ... ұлт ... ... «шешілгендігін » дәлелдейтін
факторларға тоқтала кетейік. ... ... ... саны 3 ... 150 мың адамға кеміді. 1916 жылы ... ... ... және ... ... ... соғысы жылдарында
шаруашылықтан күйзеліске , ашаршылыққа душар болуынан 950 мың қазақ немесе
елде тұратындардың 18-19 проценті ... ... ... ... ... аштықтың нәтижесінде голощекиндік зұлматтан Қазақстанда
2 миллион 300 мың қазақ өлді. Аштықтан және зұлматтан аман қалу үшін ... ... шет ...... Рсейге, Орта Азияға, сондай- ақ ... ... және ... қаша көшті. Өлгендерін және шет жерге
көшкендерін қоса ... ... ... ... ... өзінің 70 процентіне жуығынан айрылған.
Бірінен соң бірі қайталанған үш демографиялық апаттың ... ... ... ... ... ... кеткендерін қоса
санағанда, 4-5 миллион адам болды- республикамыздың кең ... ... ... бос ... ... ... ... жылдарындағы оспандарлықтар
халықтың тоналуына, ашығуына, олардың бас ... ... ... ... елдің барлық жерінде социалистік қатынастар орынды деп
жарияланды. Фабрикалар мен ... ... мен ... ... меншікке айналды. Елде 1936 жылы КСРО- да ... ... ... бюрократиялық орталықтандыру принципі
орнықты. Республикалар іс жүзінде толық ... ... ... заң ... ... ... ... одақтық халық
комиссариаттары орталығының өктемдігі себепші ... ... ... ... ... ... ... ілгерленген сайып тап ... ... ... « ... жазалау органдары қызметінің
кеңейіп, мемлекеттік өкімет органы ретінде Кеңестер қызметінің ... ... Жеке адам ... ... сайын аяаққа басыла берді.
Балама пікір айтқан адам халық жауы ... ... ішкі ... ... ... ... ... қолдану (жер аудару, еңбекпен түзеу лагеріне қамау, КСРО-дан
тыс жерлерге қуу) үшін ... ... ... ... тасқыны Қазақстанды да жайлап кетті. ... ... ... ... соғысының аяғына қарай Кеңес ... ... ... ... оған ... келгенше қызмет ете бастаған қазақ
шығармашылық зиялылары зардап шекті. Ж. ... Э. ... ... Ә. Бөкейханов жазаға ұшырады .
1937-1938 жылдарда терор жаппай сипат ... Бұл ... ... орнату мен нығайтуға қатысқандардың ... А. ... ... С. ... С. ... Б. Алманов, Н. Төреқұлжов, Т. Рысқұлов,
Ж. Сәдуәқасов, Н. Сырғабеков, С. Шәріпов, М Жәнібеков халық ... ... ... ... бұдан былайғы жылдарда да тоқтамады.
Ол саясаттың құрбаны болған азаматтың бір тарихшы ғалым Б. ... ... 25 жыл ... бас ... ... Гулагтың алыстағы
лагерінің біріне айналды. 50 жылдардың ... ... ... ... ... ... ... республиканың белгілі
қоғамтанушы ... А. ... Қ. ... Б. ... ... С. ... т. б ... табиғи байлығы мол ірі индустриялы ел бола ... ... ... дамытылды: Кеңес одағының шикізат базасына ... ... 93 ... ... ... ... Орталық алуды
білді, тасып әкетуді ... ... ... халықтың мұң-мұқтажын
Есермеді. Республикалық бақылау органдарын ... ... ... ... ... кадрлар да орталықтан жіберіліп ... ... ... проблема – тіл мәселесі .Шындығына
келгенде республикада орыстандыру ... ... Орыс ...... мектептер көбейе түсті.Орыс тілін нашар білетін жоғары
білімді ... ... ... жоғарлатылмады, себебі орыс тілі
мемлекеттік тіл болды. Рас, қазақ тілі ... ... ... ... ... , ... төменнен жоғарыға дейінгі
ұйымдарда іс қағаздары орыс тілінде жүргізілді . ... оқу ... орыс ... ... ... ... бір қазақ бөлімінде
көптеген пәндер орыс ... ... ... ... ... ... ... кезінде орыс тілінде ... ... ... ... ... кесірінен олардың бірсыпырасы оқуға
түсе ... ... ... негізінен орыс тілінде дайындалды,
диссертациялар да орыс тілде қорғалды.
1980 ... ... орыс ... ... ... орыс ... екі топқа бөлініп оқыды, ал қазақ тілін ... олай ... ... ... бірен-саран болды. Кез
келген жиналыс орыс тілінде өткізілді.Қазақ тілі мен ... ... ... ... қазақ тілінде оқулықтар шығаруға тиым
салынды- тек ... ... ... ... пайдалану қажеттігі
атап көрсетілді.
Осылардың нәтижесінде қазақ ... ... өте ... ... ... өзар орыс ... ... қолайлы деп ұқты. Халықтың
40 проценттейі ана ... ... ... жоғарыда негізгі этностық белгілер ретінде тіл, халықтық
өнер, әдет-ғұрып , дәстүр, ... т.б. атап ... ... ... бір
халық екіншілерінен ажыратылады. Олар ұрпақтан-ұрпаққа беріліп ... ... ... баии түседі. Бұл құндылықтардың ... ... ... ... , ... үй жихаздарын
музейден көретін болдық. Ұлттық камзол, көйлек киген, ... ... ... қыз-келіншектерін ескінің қалдығын насихаттаушылар ... ... ... ойындары да ұмтыла бастады, олар арақ-шарап
ішіп, аяғы ... ... ... ... Қыз ... түсіру дәстүрлері мазмұнын өзгерте бастады. Қазақтың қараша
үйлері, ... ... ... ... ... баға ... ... құрмет, екі қолын беріп амандасу, жол беру ... ... ... ... жоя бастады. Дінге деген көз ... ... ... ... ... ...... қайсыбір жағымды
жақтарын да атап айтқан жөн. ... ... ... ... ... ... айналды. Республикада 130 ұлт пен ... ... ... де ... . ... нәсіліне, діни сеніміне
қарай, қазақтар мен басқа да ұлт ... ... ... ... Ол ... ... ... бір бөліг бола отырып ,
қазақ мемлекетінің ... ... ... бір ... мен ... ... ... халықтар өзара достықта өмір ... ... ... ... болды, өзара достық қалыптасты. Қазақ ... ... ... ьхалықтарға кең пейілдік білдіріп , ... . ... ... татулықтың негізі қаланды.
2. Нарықтық қатынастар жағдайында,
Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар
Ұлт саясатының жақсы нәтижесін берген бір ... ... ... ... ... білімділігі жағынан біз ... ... ... ... ... ... ... Жаппай жалпыға бірдей орта
білім беруге көшкенбіз. Әрбір үш ... ... ... жоғары және орта
арнаулы білім болды. Жоғары потенциялды білімнің негізі қаланды.
Қазақстан шикізат ... ... ... да ... Бірақ
табиғи байлықтарды игеру, ірі ... ... ... ... техникалық базасын нығайтып, әлемдік дәрежеге көтеруден де артта
қала қоймадық . Ауыл шаруашылығы ... ... ауыз ... ... ... боларлықтай еді.
Халыққа қызмет ету салаларының да жетістігі аз ... ... ... ... ... олардың тәжірибеге қосқан үлесі
жөнінен де , ол саланың ... ... ... да үлкен
жетістіктің негізі қаланды. Олардың ... ... ... ... міне ... ... ... нәтижесінде творчестволық ... ... ... ... ... ... ... мақтанышымыз.
Қол жеткен табысты атамау, оған дұрыс баға бермеу ... ... ... де сынамау, дұрыс болмас еді. Оқушы қауым, бұларға
баға беруде ... ... ... өз көз ... ... Қазақстандағы экономикалық және саяси реформаларды ... ... ...... Біз ... ... жаңа ... ең жоғарғы
құндылығы да- адам, бүкіл ... бәрі сол үшін ... ... жатыр. Адамның құқықтары мен бостандықтарының ... ... ... етілген. Ұлтаралық келісім , ... ... ... теңдігі идеяларын негіздеу күрделі мәселелердің бірі ... ... ... ... да, ... ... , адам ең жоғары құндылықтың санатына жатқызылған. Бірақ ... іске ... ... ғана жазылды, олар туралы жоғарыда
айтылған.
Сондықтан Қазақстан егеменді ел ... ... ... ... ... ... ... Онда Қазақстан мемлекетінің
саяси ...... ... ... ... олардың
құрылымы мен қызмет ету тәртібі, адамдардың ... ... ... ... Ол ... ... ... заманғы аса маңызды
саяси ... ... ... Оның ... ... – қазақ халқы
және Қазақстанды ... ұлт ... ... , ... ... ... ... дербестігі, еркіндігі, бостандығы,
өзінің тағдырын шешуге ... ... ... Біз жоғарыда ұлт
мәселесін қарағанда бұрынғы совет өкіметі кезінде оны ... ... ... бір ... шешіп тастау мүмкін
емес. Бүгінгі таңда күн тіртібінде ... ... ... ... ... ... ... ұлт саясатя саласында да
сондай күрделі міндет тұр.
Ұлт ... ... ... бірі - ... ... ұлтаралық келсімді қамтамасызе тіу. Бұл ... ... ... саяси және мәдени дамуын, өзара достықты,
ұлттық ... мен ... ... ... ... құрметін қамтамамсыз етеді.
1997 жылы «Қазақстан ... тіл ... ... ... ... ... 7- бабында «Қазақстан
Республикасындағы Мемлекеттік тіл – қазақ тілі. ... ... ... ... өзі ... ... орыс тілі ресми түрде
қазақ тілімен ... » деп ... ... ... жұмыстың өзегі – бірігу, қоғамдық процесс
пен ... ... ... ... ... ... ажырамас бөлігіне айналу, қазақ ... ... ... ... ... мен ... ... құру,
конституцияның принциптері мен ережелерін іске ... Міне ... Ата ... ... қағидасы, әрбір тұжырымы, әрбір бабы ұлт
проблемасымен ... ... ... ... ... – көп ... халқымызды
өзара жақындастыру, олардың қарым – қатынастарын , достығын нығайту.
Әрбір ұлттың өз ... бар. ... ... ... бар. ... ... қатынасты жан-жақты дамыта отырып,
әрбір ұлттың, ... ... ... қалыптасқан дәстүрлері мен әдет-
ғұрыптарын , ... ... ... ... ... жағдай
жасалынады. Мұны біздің республикамызды мекендеуші ұлттардың ... ... ... сезінуде. Олардың өз тілінде оқуға,
білім алуға, түрлі ... ... ... құқықты екені
Конституцияда ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік , ... және ... , ... тегіне, тұрғылықты жеріне , дінге ... ... , ... ... мүшелілігіне, сондай- ақ бұрын
қылмыстық жазаға тартылғанына қарамастан ... мен ... ... ... Азаматтарды кемістушіліктің кез-келген
түріне тиым cалынады » ... ... ... ... ... бұлжымас негізі .
Бүгінгі Қазақстанда ... ... ... мәнді ақпараттық
кеңістік жасалынған .1998 жылы Республикада – 1425 ... ... орыс ... 581, ... ... 514, ... ... басқа тілдегісі- 330 , журналдың орыс тілде шығатыны- 147, ... 49, ... ... және ... ... – 64. Қазақстанда
«Известия», «Комсомольская правда», ... и ... , ... ... ... ... ... .
Ана тілінде (қазақ, өзбек, орыс, ұйғыр, тәжік, ... ... ... балалар бақшасында 426 мың бала тәрбиеленеді. ... ... үшін ... 14 мектепте оқу ана ... ... ... ... ... ... ... берген . Республикада қазақ және орыс тілдерінен басқа ұйғыр,
кәріс, ... де ... ... ... ... , ... астам
ұлттық көркемөнер ұжымдары бар.
Түрлі ұлттардың өкілдері ... ... ... да
жұмыс істейді. Президент әкімшілігінде қазақ, орыс, украин, ... ... ... және болгарқызметкерлер жұмыс істейді. Үкімет
құрамында 8 ... ... ... ... бар, бір ... ... бар.
Республикада Қазақстан халықтарының Ассамблеясы құрылды- ... ... ұлт ... іске асыратын бұрын соңды болмаған,
ерекше қоғамдық ... Ол 27 ... және ... ... астам ұлттық – мәдени орталықтарды қамтиды.
Ассамблея ұлтаралық бірлік пен ... ... және ... ... үлес ... Оның іс- ... негізгі бағыттары –
ұлт саясаты саласындағы жаңа заңдарды сараптауға қатынасу ; ... , ... ... ... ... ... және
аймақтық мәдени орталықтармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... құралдарын, Қазақстан
Респуликасын халықтарының ана ... ... ... ; шетелдегі ... ... және ... өз ... ... ұйымдастыру; аз ... өз ... ... ... ... ... рет ... мен курдтардың форумы – мерекелер
республика деңгейінде өткізілді. ... ... ... ... ... ... ... өткізілді. Жамбыл
облысы Қордай ауданының Масанчи селосында дұңған ... ... ... ... еврей кітапханасы мен клубы, әртүрлі
үйірмелері мен мәдени – ... ... ... , жемісті жұмыс істеуде. Қазақстандағы ... ... ... ... ... тілдеріндегі әдебитті
сататын «Отан» дүкені өз ... ... ... ... ... ... ... Мирзоян мен Магазы Масанчидың ... алу және ... ... ... ... ... және дұнған мәдени
орталығының ... ... ... орталықтарға қаражаттық көмек ... Қор ... оның ... ... облыстарда жұмыс
істеуде.Ол диаспоралардың ... ... ... қамтамассыз
етуде. Соның нәтижесінде Ресей мен Беларусьте ... ... ... ... ... Ассамблеясы байланысты күшейе түсті.
Ассамблея тәжірибесін ТМД елдері зерттеуде.
Ассамблея ... ... ... ... ... аз ... балалары жеңілдікпен қабылданады.
Жаңа қазақ азаматтығының ... ... ... айналды. Біз саяси және ... ... ... ... ... әртүрлі азаматтарының бірлігі болуы қажет.
Қазақтар ... ... ... роль ... ... – қазақтың тағдыр берген сыйы емес , ... ... ... құру ... бұрынғы КСРО да тұратын ... саны ... ... еді, сонда да өз ... ... ... ... тілі де жойылып кете жаздады. Қазақ ұлтының өз ... ... ... тұрмысын дамытуға және гүлдендіруге ұмтылуы
Қазақстандағы әртүрлі ... ... ... ... ... елдегі тұрақтылықтың және ... ... ... ... ... ... табылады.
Бұрынғы Кеңес Одағы ... ... ... тәуелді басқа
елдер сияқты Қазақстан да езгінің ... ... ... ... ...... ... құрамыз деген желеумен ... ... ... Тарихымыз өрескел ... ... тек ... ... ... ... алынған өнімді КСРО шетелге бірнеше ... ... ... ... ... ... комбинаты КСРО- дағы хром ... -ын ... ... оның ... ... үшін 27 ... Ал, КСРО-ның сыртқы экономикалық байланыстар министрлігі оны
23 есе ... ... ... ... ... ... ... көмір, т.б. өз алдына өндіріліп , Орталыққа ... ... ... ... да ... Кеңестік
республикаларда да орын алып ... ... ... ... ... ... қойған жоқ. Қатаң
әміршілдік - ... ... ... ... ... ... алмады. Дегенмен, ... ... ... ... , ірі ... ошақтарында тоталитарлық
режимге қарсы бас көтерушілер орын алып ... ... ... 1986- шы ... дүр сілкіндірген әйгілі Желтоқсан
оқиғасы Одақ ... ... ... ... ... ... әрекет болғаны баршаға мәлім.
Қазақстан Респуликасы ... , ... ... ... көп ... ... нарықтық жағдайда Қазақстанда тұратын ... ... , ... ... , ... қай ... ... билікке , теңдікке, еркіндікке ... қолы ... ... арасында сенімділік, ынтымақтастық, келісушілік, түсінушілік
күшейе түсті. Осылардың ... ... ұлт пен ... жан- ... дау – дамайлар жоқ. ... ... ... ... ... бірлігін, тұтастығын күн сайын дамытып
жетілдіруде.
Өндіріс ... ... ... ... ... , ... ... , т.б. алуан
түрлі өкілдері бір адамдай еңбек еттіМұның өзі ... ... ға жуық ... мен ұлыстардың одан әрі дамып , гүлденіп, әл-
ауқатының , ... ... ... зор ... ... есептеледі.
Бұл халықтардың дамуы ... ... ... өз ... ... ... атқаруына тікелей байланысты.Ал аз халықтар
өз кезегінде ... ... ... ... , өтпелі
кезеңдегі және ұзақ мерзімдік ... ... ... ... ... үлкен үмітпен қарайды . Республикамызда ... ... іске ... үшін ... әлеуметтік, саяси –
экономикалық жағдайлар ... ... ... ... ... жақсартады.
Түрлі меншік формаларының енгізілуімен байланысты аз халықтардың
таптық - ... ... да ... ... ұшырады.Олардың
қатарынан бизнесмендер, іскер адамдар, фермерлер, т.б. жаңа ... ... ... ... даму ...... модельді, соның
ішінде нарықтық экономиканың ... ... ... және ... ... ... ... мемлекеттік экономикалық
билігін ... ... ... ... ... ... жеке ... қалпына келтіру, азаматтардың еңбек және
азаматтық ... ... ... беру ... ... негізгі принциптері ... ... ... жетістіктер, бәсекелестіктің артуы, ... ... аз ... көптеген адамдарына қорқыныш
ұялатып отыр.
3. Ұлттық , этникалық ... ... ... кез – ... ... ... ... мүдделерін жүзеге асыруға бағытталған . ... ... осы ... ... ... болады . Халықтардың ұлттық
мүдделері сол ... ... ... әр ... ... ... өзіндік ерекшеліктерін сақтауға , экономикасын,
мемлекеттігін , мәдениетін ... және ... жол ... сол
халықтың басқа халықтармен қатынас орнату ... ... ... және ... ... шешуге, рухани
мәдениетін дамытуға ықпал етеді. Тоқ етерін айтсақ, ... ... ... ... өзін - өзі ұлт ... ... қилы көріністері мен даму сатыларына , сондағы ... ... ... ... . ... ... отырған ұлт
қатынастары нақты солардың түбегейлі ... ... ... ... ... ... ретінде көрініс табатын ... ... ... ... ... ... ... жете түсінулері, мәнін
ұғынулары ... ... ... ... ... кез – келген этнос
(халық) өзінің ұлт ... ... осы ... да ... ықпал ететінін ... ... ... сол ... ... ... жағдайлардың сай келмейтінін түсіну керек
. Бұл дәл осы ... ... ... ұлтаралық қатынастардың
мазмұны мен олардың бүгінгі және ... ... ... ... ... ғана қалпына келіп, орайласады. Қалай ... бұл өте ауыр ... ... ... ... ... мәселе, оның үстіне мұндай қатынастар саналы ... ... қана ... ... ол стихиялы түрде орнығып,
нығаяды: мұндайда ... ... ... терең психологиясына орай
туындан, жинаталған қайсыбір дәрежедегі ... ... ... ... ... ... ... көптеген объективтік және
субъективтік вакторларға тәуелді.
Қалай ... да өз даму ... бар, соны ... Алайда, бұл қасиет әркімде бола бермейді, ... ой ... Олар өз ... тек ... ... сол сәттегі мүддесін
біліп , оның астарын ... ... ... ұзақ мерзімдік
тыңғылықты ... де ой ... ... Соңғы тұжырым
әлдебір ұлттың ... мен ... ... және ... қатынастар жүйесіндегі сол ұлттың экономикалық , ... ... ... ...... нығаюының
негіздеріне қатысты .
Ұлттық қатынастарды саналы реттеу - әр түрлі ... ... ... – бір ... . ... ... орайластыру , жүйеге келтіру дегеніміз – ... ... ... ... ... Мұндайда әрбір ұлттың
мүдделері белгілі – бір ... ... ... ... ... ... ешқандай нұсқан ... ... ... үшін ең ... ... ... жан – жақты дайындығы мен
қабілеті, әрбір ұлт ... ... өз ... мен ... мүдделерін түсінуі қажет.
Ұлтаралық қатынастардың ... ... ...... ... саяси және басқа да қатынастарды ... ... ... ғана ... ... Сонымен қатар оны
жүзеге асыру үшінхалықтың ұлттық санасын және ... ... ... мен парасаттандыру қажет. Демократияны ... мен ... ... ... ... ... нақты
мүдделеріне сай келеді, әрі ұлтаралық ... ... ... ... ... кеңейеді.
Бұл қандай тенденциялар?Олардың бірі – ... ... және ... ... ... , олардың мемлекеттігін
жетілдіру, рухани мәдениетті дамыту болса, ... ... ... шағын халықтардың (ұлттардың) өзара жақындасуы, олардың
ынтымақтастығының ... ... және ... құрылымның
интеграциясы жатады. Осындай тенденциялар қазір бүкіл дүние жүзінде
қалыптасты және ... ... ... ... процесінен сол
ұлттарды ... ... ... ... ... ... осы , оны терең ... ... ... де бұл ... ... ... , ... көңіл бөлінуде. Қазіргі таңдағы
ұлтаралық ... даму ... ... бірдей ортақ
қатынастар болып ... ... ... атап ... олар – ... ... шоғырлануы , топтасуы, яғни
олардың саяси , ... ... және ... ... дербестігі,
ұлттық – мемлекеттік тұтастықты нығайту; этнос арасындағы интеграция
(бұл ... ... ... ... ... ... таңда барынша ... ... және ... ... ... мен ... тұрады); сіңісу
(ассимиляция) - бұл ... ... ... ... ... арасына сіңіп кетеді; әдетте сіңісу ... сол ... өз ... әдет-ғұрпын, ... ... ... ... халықтың тілін және мсәдениетін меңгерген,
соны иеленген , соған бейімделген саны аз ... ... ... ... ... ... жүріп жатқандықтан оларды
қайсыбір
ұлт саяасатын жүзеге асырған кезде ескеру ... ... ... ... ... атүсті шешілетін мәселе ... оны ... ... ... ... қажет.Бұл ретте бүкіл объективтік ... ... ... ... еске алынуы тиіс.Ұлтаралық
қатынастардың негізінде ... ұлт ... ... ... қоғамдық құрылымда жиі ... ... ... жағдайдағы ұлт мәселесі.
Жоғарыда этнос әлеуметтануының кейбір ұғымдарына қатысты ... ... ... мен ... негізгі тенденциялары ,
сонымен қатар ... ... ... ... ... ұлт
саясаты барысында түсіне білу мен есепке алу ... ... және ... ... ... Енді ұлт
мәселесі деп аталатын ұғымның мәніне, ... ... оны ... және ... ... мен тәсілдеріне тоқтала кеткен
жөн секілді.
Ұлт мәселесі – нақты-тарихи ... , ... ... ... кезеңінде ұлт мәселесі белгілі бір ... ... ... ие ... ... Ұлт ... бір ұлттың екінші
ұлтты қанауын жоюды, ұлттық ... үшін ... оны ... ... ... бөлініп кеткен этностың қайта қосылуын
қарастырады ... оған ... ... ... ... : ... ... Оңтүстік және Солтүстік ... 1990 ... ... мен ФРГ , ... және ... ... және т.б. елдердегі
жағдай ұлттардың, халықтардың теңсіздігін түбегейлі түрде жою, ... ... ... ... және ... дамуының әрбір
кезеңіне сәйкес әр халықтың өзіндік ұлт ... ... . ... ... тез арада шешуді талап ететін келелі ... , ... ... ... кең ... ... Олай дейтініміз, жоғарыда
айтылғандармен қатар, бір ... ... ... ... ... мен билік жүргізуші өкімет арасында сенімсіздіктің ... ... ... ... мүмкін, әдетте ұлт ... ... ... ... ... етеді.
Барлық елдердегі ұлттардың өзара қарым-қатынастары жалпы адамдар
пргресін ... ... ... екі ... ... бағындырылған. Бір жағынан алғанда, бұл –
ұлттардың оянуы және ... ... кез – ... ... ... тәуелсіздікке ұмтылған халықтың күресі, ұлттық ... ... ... ... ... ... қарсы қойылған
тосқауылдарды бұзу, бүкіл дүние жүзі халықтарының тыныс-тіршілігіндегі
байланыстар мен ... ... Бұл ... ... ... әлі де ... объективті қарама – қайшылықтардың
бар екендігін көрсетеді, ... ... ... олардың
осыған қарсы қолданатын ... ... ... ... ... қандай да болмасын күш ... ... ... ... ... яғни ұлт мәселесінің аса ... ... ... болады.
Әлемде әлі де сақталған езгі мен ... ... ... дәстүрлі шиеленісу сипаты ... ... Ұлт ... мен ұлттар арасындағы ... ... ... ... ... еді. ... барлық ұлттар қазіргі әлеуметтік-
экономикалық , саяси ... ... бір ... ... ... ішінен өктемдік етіп , көш ... орай ұлт ... ... ... ... дей ... қозғалыстарда бүгінде бірқатар ... ... ... ... даму ... ... қорғау мәселесі ретінде де көрінеді. Ұлт мәселесі ... ... ... ие ... халықтардың ұлттық – этникалық тұрғыдан қайта ... ... ... ... ... өз бетінше ... ... ... айқын көрініс тауып отырған ерекшелігі
болып ... Бұл ... ... ... ... ең алдымен
Азия,Африка және Латын Америкасы ... ... ... КСРО да бұл
белсенді жүрді , ал ... ... ... Достастығында
(ТМД) қарқынды іске ... ... ... ... даму кезеңі - ... ... ... нарықтық экономиканың тиімді үлгісін ... оған ... ... ... ... экономикалық
билігін шектеу, нарықты әлеуметтік ... ... ... , жеке ... қалпына келтіру, азаматардың еңбек және
заттық ... ... беру ... ... ... принциптері жүзеге асырылуда. Алайда технологиялық
жетістіктер, бәсекелестіктің артуы, мемлекеттік ... ... ... ... адамдарына қорқыныш ұялатып ... ... ... нашарлауын олар аталмыш ... ... да аз ... ... ... ... Атап айтқанда, олардың ана ... ... ... өте аз ... ... ... ... берілмейді. Сондықтан мемлекет тарапынан ... ... ... ... аз ... ... ... арнасын ұйымдастыру қажет.
Халықтар ... ... ... ... ... ... құқықтарын өзара мойындату мен құрметтеу негізінде
іске асады. Бұл ... ... ... соның ішінде
Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) ... ... ... ... ... төменгідей құқықтары туралы болып отыр :
- өмір сүру ... ... ... және оның ... ... ... жоятын геноцид және этноцид дейтіндерге
тыйым салу ... ... тану ... яғни ... ... қай ұлтқа
жататынын анықтауы;
- егемендік, өзін-өзі басқару ... ... ... ... ... ... ... тіл мен
білім беру саласын, салт- ... ... ... ... өздері тұратын ... ... ... ... ... үшн ... ... үшін бақылау орнату
құқығы, мұның көкейкестілігі ... жаңа ... ... және экология проблемаларың шиеленісуіне байланысты ерекше
артып отыр;
- ... ... ... жүзі ... қол жеткен
табыстарын игеруіне жол ашу және ... ... ... аталған барлық халықтардың құқығын прктикада жүзеге
асыру олардың ... және ... ... ұлт ... шешу ... ... ... қадам болып саналады. Осыған
орай бұл ... ... ... және ... терең есепке алу керек, экономиклық, саяси және ... ... ... ... – қайшылықтар мен қиыншылықтарды
жою ... ...... мен ... ... ... оның бұрынғы республикасының саяси жүйе саласында жүргізілген
формалары ... ... ... ... ... ... өз алдына дербестігін алуға ұмтылулары және ... ... ... ... ... ... одағын ыдыратты . Бұл
жағдай көпшілік үшін ... ... ... Бүгінде бұрынғы Кеңес
Одағының республикалары мен ... ... ... мәдени және ақпараттық кеңістікті сақтамайынша қалыпты
өмір сүріп, ... дами ... көз ... ... бойы қалыптасып, халықтар өмірінің ... ... ... шорт ... бұл ... бүгінгі жағдайына ... ... ... Р.Б. ... ... және ... ... / / Ақиқат.
2001 № 11
2. Национальные отношения. Словарь. М., 1997.
3. Д. ... ... ... ... Жеті Жарғы, 2000,.
4. Адам және Қоғам Н.Р. Күнқожаев, Алматы, Рауан 1997.
5. Краткие ... ... ... 1999 года в ... Казахстан.
Алматы, 1999.
6. Статистический ежегодник Казахстана за 1993 год. Алматы, 1994.
7. Икенов Ахмет, Әлеуметтану негіздері, ... ... ... Абсаттаров Р.Б,. Садыков Т.С. воспитание ... ... ... теория и практика. Алматы: Издательский отдел ВАК
казахстана Министерства образования и наук РК, 1999.
9. ... Р. ... және ұлт ... ... № 7, 1993.
10. Абдилдин Ж., Нысанбаев А. Политика национальных ... ... ... № 3, 1994.
11. Маркович Д. Общая социология, М:, 1984.
12. Рахметов, Қ.Ж. Социология Алматы: Өлке 2005,256 ... ... ... М:, ... ... ... Ұлт және ұлтаралық мәселе. Алматы. 1998.
15. Сәрсенов Жаңыл. Әлеуметтану. Алматы. 2000.
16. Әлеуметтану ... ... ... ... ... ... ... Жасарал. Ұлт және ұлтаралық мәселе. Алматы. ... ... Р. ... және ұлт ... “Ақиқат” № 7, 1993. 68 б.
3. Краткие ... ... ... 1999 года в ... Казахстан.
Алматы, 1999. 11 б.
4.Әбсаттаров Р.Б. КСРО-ның күйреуі және егемен Қазақстан / / Ақиқат. ... ... ... Словарь. М., 1997. 127. ... ... ... ... Алматы, Жеті Жарғы, 2000, 250 б.
7.Адам және Қоғам Н.Р. ... ... ... 1997.89 ... ... ... Казахстана за 1993 год. Алматы, 1994. 94 б.
9.Икенов Ахмет, Әлеуметтану негіздері, Алматы: Экономика 2004. 78 ... Р.Б,. ... Т.С. ... ... ... ... теория и практика. Алматы: Издательский отдел ... ... ... и наук РК, 1999. 178 б.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХХ ғасырдың 80-90 жылдардағы Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар45 бет
Қазақстандағы жаһандану кезіндегі ұлтаралық қатынастар70 бет
Қазақстан жайлы13 бет
ТІЛ САЯСАТЫНЫҢ РЕСПУБЛИКАДАҒЫ ҰЛТАРАЛЫҚ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТАРҒА ЫҚПАЛЫ51 бет
Қытайда ұлтаралық қатынастарды басқару мәселелері60 бет
Ұлтаралық қарым-қатынас8 бет
Мемлекеттің монополияға қарсы саясаты17 бет
ПОЛИЭТНИКАЛЫҚ АУДИТОРИЯДАҒЫ СТУДЕНТТЕРДІҢ ТАНЫМДЫЛЫҚ ІС-ӘРЕКЕТТЕРІ55 бет
Қазіргі мектептерде оқушыларға патриоттық және интернационалдық тәрбие беру28 бет
Қазіргі этникалық процестердің ерекшелігі және этносаяси процестердің ішкі саяси жағдайға ықпалы8 бет